การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในชุมชน อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

     การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในชุมชน อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) ภาคีเครือข่าย 12 คน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 249 คน และผู้สสูงอายุ 364 คน สุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบประเมินสุขภาพจิตผู้สูงอายุ แนวทางการสัมภาษณ์เชิงลึก และแนวทางการสนทนากลุ่ม ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนเมษายน 2568 ถึงเดือนมีนาคม 2569 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ Paired t-test โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

     ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในชุมชน อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ มี 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การประเมินสถานการณ์และปัญหาสุขภาพจิตผู้สูงอายุ 2) การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ 3) การพัฒนาศักยภาพครอบครัวและผู้ดูแล 4) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในชุมชน 5) การดำเนินกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพจิตใน และ 6) การติดตาม ประเมินผล และพัฒนาต่อเนื่อง ผลการประเมินผลรูปแบบ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีคะแนนความรู้และการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุในชุมชน หลังการพัฒนาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) และการประเมินสุขภาพจิตผู้สูงอายุ พบว่า หลังการพัฒนากลุ่มตัวอย่างมีสุขภาพจิตเท่ากับคนทั่วไป (43 - 49 คะแนน) (=48.07, S.D.=1.04) หลังการพัฒนาผู้สูงอายุมีคะแนนสุขภาพจิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001)