ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการวางแผนสืบทอดตำแหน่งของผู้บริหารทางการพยาบาล โรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่ 7
คำสำคัญ:
การวางแผนสืบทอดตำแหน่ง, ผู้บริหารทางการพยาบาล, ปัจจัยสนับสนุนการเข้าสู่ตำแหน่งบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง และปัจจัยสนับสนุนการเข้าสู่ตำแหน่งที่มีความสัมพันธ์และมีอิทธิพลต่อการวางแผนสืบทอดตำแหน่งของผู้บริหารทางการพยาบาล โรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่ 7 ประชากร คือ ผู้บริหารทางการพยาบาลระดับสูงและระดับต้น ในโรงพยาบาลชุมชนระดับ F2 จำนวน 36 แห่ง จำนวน 245 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบนวมข้อมูล คือแบบสอบถามการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง แบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล ปัจจัยสนับสนุนการเข้าสู่ตำแหน่ง การวางแผนสืบทอดตำแหน่ง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัย พบว่า 1) การวางแผนสืบทอดตำแหน่งของผู้บริหารทางการพยาบาลโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.71, S.D. = 0.74) 2) ปัจจัยสนับสนุนการเข้าสู่ตำแหน่งทั้ง 9 ด้านมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการวางแผนสืบทอดตำแหน่งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = 0.51 - 0.88) และ 3) ปัจจัยที่ร่วมกันพยากรณ์การวางแผนสืบทอดตำแหน่งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 มี 5 ตัวแปร เรียงตามขนาดอิทธิพล ได้แก่ ความมุ่งมั่นและความอดทนของผู้เกี่ยวข้อง (β = 0.409) การจัดสรรงบประมาณล่วงหน้า (β = 0.265) ความเชื่อมโยงกับแผนกลยุทธ์ขององค์กร (β = 0.152) ความโปร่งใสและความยุติธรรมของกระบวนการ (β = 0.146) และการสื่อสารและประกาศนโยบายโดยผู้บริหารระดับสูง (β = 0.107) ร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของการวางแผนสืบทอดตำแหน่งได้ร้อยละ 85.30 (R² = 0.853) ผลการวิจัยสามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาระบบการวางแผนสืบทอดตำแหน่งของผู้บริหารทางการพยาบาลในโรงพยาบาลชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรม
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. State of the world’s nursing 2020: investing in education, jobs and leadership. Geneva: World Health Organization; 2020.
AONL Foundation. AONL longitudinal nursing leadership insight study: nurse leaders’ top challenges and areas for needed support, July 2020 to November 2024 [Internet]. 2024 [cited 2026 May 8]. Available from: AONL Foundation Report
Yudianto K, Setyawati A, Sumarni T, Maulana S. Succession planning practices and challenges in nursing services: a scoping review. J Multidiscip Healthc. 2023;16:3603-17.
นพวรรณ มาดารัตน์, อัญชลี คติอนุรักษ์, สุภาพรรณ ชุมมุง, ศศิกานต์ พิมพา, ศรุดา เสนพงษ์, บรรณาธิการ. รายงานข้อมูลบุคลากรด้านสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สภาการพยาบาล. รายงานประจำปี 2564. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2565.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือโครงสร้างและกรอบอัตรากำลังหน่วยงานในราชการบริหารส่วนภูมิภาค (ปี พ.ศ. 2565-2569). กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2565.
สำนักงานเขตสุขภาพที่ 7. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 7 พ.ศ. 2565-2570. ขอนแก่น: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 7; 2565.
Rothwell WJ. Effective succession planning: ensuring leadership continuity and building talent from within. 4th ed. New York: AMACOM; 2010.
Collins SK, Collins KS. Succession planning and leadership development: critical business strategies for healthcare organizations. Radiol Manage. 2007;29(1):16-21.
อำพร คนซื่อ, จิตภินันท์ ศรีจักรโคตร. การวางแผนสืบทอดตำแหน่งผู้บริหารทางการพยาบาล โรงพยาบาลธัญญารักษ์ สังกัดกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. Journal of Modern Learning Development. 2566;8(1):226-38.
ตราวดี อินทรักษ์. การวางแผนสืบทอดตำแหน่งหัวหน้าพยาบาลของหัวหน้าพยาบาลโรงพยาบาลชุมชนเขตบริการสุขภาพที่ 11 [สารนิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2563.
กรมการจัดหางาน. แผนสืบทอดตำแหน่งทางการบริหาร. กรุงเทพฯ: กรมการจัดหางาน; 2559.
Rothwell WJ. Effective succession planning: ensuring leadership continuity and building talent from within. 5th ed. New York: American Management Association; 2015.
Cross S. Succession planning in healthcare organizations [dissertation]. Virginia: Old Dominion University; 2009.
พระครูวิเทศกัลยาณธรรม (ฐิติกร กลฺยาณธมฺโม), สุภัทรชัย สีสะใบ. การวางแผนการสืบทอดตำแหน่งเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเปลี่ยนแปลงในองค์กร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 2566;12(4):457-70.
ชำนาญ เขื่อนแก้ว. การวางแผนสืบทอดตำแหน่งผู้บริหารทางการพยาบาลของโรงพยาบาลศรีนครินทร์ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2561.
Vahdat S, Hessam S, Mehrabian F, Hamzehgardeshi Z. Succession planning model for hospital nursing service. BMC Health Serv Res. 2024;24(1):1-14.
วัชราพร ดวงแก้ว, ทองเหรียญ มูลชีพ, อัญชลี ศรีสุตา. การพัฒนากลยุทธ์การเสริมสร้างความผูกพันต่อองค์กรของพยาบาล โรงพยาบาลลำพูน. วารสารโรงพยาบาลแพร่. 2566;31(1):1-15.
Garman AN, Tyler JL. Succession planning practices and outcomes in U.S. hospital systems [Internet]. 2007 [cited 2026 May 8]. Available from: Succession Planning Practices and Outcomes in U.S. Hospital Systems
นภัสวรรณ อุทัยธีรนันท์. การวางแผนความก้าวหน้าในอาชีพของนักวิจัยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย [การศึกษาค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2559.
