การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลางด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก หลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล โรงพยาบาลคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยระยะกลาง, การแพทย์แผนไทย, การนวดราชสำนัก, การจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อน-หลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลางด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง 30 ราย อายุ ≥40 ปี ที่โรงพยาบาลคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ ดำเนินการระหว่าง ม.ค.-ก.ย. 2568 รูปแบบการดูแลประกอบด้วย 1) การนวดราชสำนัก 60 นาที สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง 2) การประคบสมุนไพร 30 นาที 3) การใช้สมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ 4) การสอนญาติ (70 ชั่วโมง) และ 5) การติดตามเยี่ยมบ้าน ประเมินผลที่ 12 สัปดาห์ วิเคราะห์ด้วย Paired t-test
ผลการศึกษา : คะแนนเฉลี่ยความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (Barthel index) เพิ่มขึ้นจาก 6.53±4.70 เป็น 10.33±5.60 อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001) ระดับความตึงตัวของกล้ามเนื้อลดลงในร้อยละ 75 ของผู้ป่วย ญาติมีความรู้อยู่ในระดับ “เข้าใจและนำไปปฏิบัติได้” (Mean=3.00) ความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (Mean 3.00-3.26)
เอกสารอ้างอิง
สถาบันประสาทวิทยาลัย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2550). แนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ฉบับปรับปรุงครังที่ 1.
สิทธิศักดิ์ ติคำ และ อาจินต์ สงทับ.(2022). การรักษาโรคหลอดเลือดสมองตามแนวทาง การแพทย์แผนไทย.วารสารเทคโนโลยีภาคใต้ ; 15 ( 2) :123-131.
วิเชียร ชนะชัย .(2564).ประสิทธิผลและความปลอดภัยของการนวดแบบราชสำนักในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบระยะกึ่งเฉียบพลัน ในหน่วยบริการสาธารณสุขภาครัฐ จังหวัดยโสธร.สรรพ สิทธิเวชสาร; 43(1); 13-20.
ผุสดี ก่อเจดีย์ , ชนัญชิดา วงษ์ท้าว และ ปภัชญา เมืองไทยชัย .ผลของการนวดไทยต่อ ความสามารถในการดำเนินกิจวัตรประจำวัน ความวิตกกังวล และซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคหลอดเลือด สมอง.วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ.2562 ; 42(2): 106-114.
พงษ์ศิริ ปัดถาวะโร . ประสิทธิผลของการนวดราชสำนักในการรักษาอาการปวดหลัง ส่วนล่างเฉียบพลัน โรงพยาบาลปากคาด จังหวัดบึงกาฬ .วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการ และเทคโนโลยีอีสเทิร์น .2562 ; 16(2) :376-387.
นิตยา บำรุงเวช และ ศาสตราจารย์นายแพทย์อดุลย์ วิริยเวชกุล ราชบัณฑิต. การรักษา อาการลม อัมพฤกษ์ อัมพาตโดยแพทย์แผนไทย.การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัย ระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่7.2016.
สุรเกียรติ อาชานานุภาพ. ยาตำราการตรวจรักษาโรคทั่วไป 2 350 โรคกับ การดูแลรักษาและการป้องกัน (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี กรุงเทพฯ. 2551.
คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกแนวทางเวชปฏิบัติด้านการแพทย์แผนไทย การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.2560
