การพัฒนาระบบการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อป้องกันการหกล้ม ในชุมชนสุริยกานต์
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, การป้องกันการหกล้ม, ระบบการส่งเสริมสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและใช้ระบบการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อป้องกันการหกล้มในชุมชนสุริยกานต์ โรงพยาบาลสุรินทร์ โดยทำการศึกษาเป็นระยะ 12 เดือน ระหว่างเดือน ตุลาคม 2565 -กันยายน 2566 กลุ่มตัวอย่าง เชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้สูงอายุที่อายุ 60 ปีขึ้นไปที่มีประวัติเสี่ยงต่อการหกล้ม จำนวน 30 คน เชิงคุณภาพคือภาคีเครือข่ายในชุมชนที่ดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แนวคำถามปลายเปิดการสนทนากลุ่ม 2) แบบเก็บข้อมูลทั่วไป 3) แบบประเมินการหกล้ม (TUGT) 4) แบบประเมินการลุกขึ้นยืน (FTSST ) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และเปรียบเทียบก่อน-หลังด้วยสถิติ paired t-test
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุส่วนมากเป็นเพศหญิง ร้อยละ 80.00 อายุ ส่วนมากอยู่ในช่วง 60-64 ปี ร้อยละ 73.33 (Mean ± SD=64.44 ± 4.19) สถานภาพสมรสส่วนมากแต่งงาน ร้อยละ 60.00 ระดับการศึกษาส่วนมากไม่ได้เรียนหนังสือ ร้อยละ 53.33 อาชีพส่วนมากทำงานบ้าน ร้อยละ 50.00 การพัฒนาระบบประกอบด้วย 5 แนวทาง ดังนี้ 1. สถานีให้ความรู้ด้านการป้องกันการหกล้มผ่านวีดีทัศน์ 2. การฝึกการป้องกันการหกล้มด้วยตนเองผ่านระบบการสอนและติดตามผ่านไลน์ 3. ส่งเสริมช่องทางกิจกรรมการถาม - ตอบคำถามสุขภาพ 4. ส่งเสริมบริการสถานีสุขภาพในชุมชน (fitness center) ด้วยบริการการฝึกด้วยลู่วิ่งไฟฟ้าด้วยอุปกรณ์พยุงในการเดินบริการในศูนย์สุขภาพชุมชน 5. การประเมินผลลัพธ์ติดตามการทรงตัวโดยนักกายภาพบำบัดอย่างใกล้ชิด จากการทดสอบด้วยสถิติ Paired t-test พบว่า ระยะเวลาเฉลี่ยลดลงจาก 13.48 วินาที ลดลงเป็น 8.67 วินาที ระยะเวลาการทรงตัว (FTSST) ระยะเวลาเฉลี่ย 12.85 วินาที ลดลงเป็น 8.65 วินาที จากการทดสอบทางสถิติพบว่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (P<0.01)
เอกสารอ้างอิง
กองกิจการเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.(2562).โปรแกรมการส่งเสริมการออกกำลังกายเพื่อผู้สูงวัยแข็งแรงและกระฉับกระเฉง (พิมพ์ครั้งที่ 2) .สำนักพิมพ์ โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
Hugo Rosado.et al.(2021). Effects of two 24-week multimodal exercise programs on reaction time, mobility, and dual-task performance in communitydwelling older adults at risk of falling: a
randomized controlled trial. BMC Public Health,21:408,1-11.
Julious SA. (2004). Sample sizes for clinical trials with Normal data. Statist. Med 23, 1921-1986.
Goldberg A, Chavis M, Watkins J, Wilson T. (2012). The five-times-sit-to-stand test: validity, reliability and detectable change in older females. Aging Clin Exp Res, 24(4), 339-44.
กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ พ.ศ.2564. สืบค้นเมื่อ 26 สิงหาคม 2565 จาก file:Downloads/Documents /file20210129131952.pdf.
United Nations Development Program Thailand. (2022). Thai Women’s Unpaid Care and Domestic Work and the Impact on Decent Employment. 2022.
Muangpaisan W. Know the truth and understand the elderly health and dementia. Bangkok: SE-Education; 2016.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2566). สรุปผลที่สำคัญการทำงานของผู้สูงอายุไทย. 2566.
กลุ่มการพยาบาลโรงพยาบาลสุรินทร์. รายงานผู้สูงอายุจากฐานข้อมูลสุขภาพ HDC. โรงพยาบาลสุรินทร์ 2565.
ทิพวรรณ โคตรสีเขียว และ ดิษฐพล ใจซื่อ (2565).การพัฒนารูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพในชุมชน. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 4(2), 255-269.
ปารีส ผุยพาณิชย์สิริ และคณะ (2564).ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายเพื่อป้องกันการหกล้มต่อการเดินและความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุในชุมชน.วารสารกรมการแพทย์, 46(4):74-80.
นิพา ศรีช้าง และ ลวิตรา ก๋าวี. (2560).รายงานการพยากรณ์การพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ(อายุ60 ปีขึ้นไป) ในประเทศ.ไทย ปี พ.ศ. 2560-2564. สำนัก นักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.
ภาริส วงศ์แพทย์ และ วันทนียา วัชรีอุดมกาล (2559) .ผลจากการฝึกเดินบนสายพานเลื่อนพร้อมการพยุง น้ำหนักตัวกับการฟื้นความสามารถเดินและการทรงตัวของผู้สูงอายุในชุมชน. เวชศาสตร์ฟื้นฟูสาร, 26(1), 19-23.
