ประสิทธิผลของการบำบัดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐานต่อความตั้งใจในการเลิกเสพและ ผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้เข้ารับการบำบัดแอมเฟตามีน อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การบำบัดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน, ความตั้งใจในการเลิกเสพ, ผลลัพธ์ทางคลินิกบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อเปรียบเทียบความตั้งใจในการเลิกเสพ พฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงและผลลัพธ์ทางคลินิก ในระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลองเสร็จสิ้นทันที และระยะติดตามผล 3 เดือน หลังได้รับการดูแลตามรูปแบบการบำบัดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้เข้ารับการบำบัดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน คำนวณขนาดตัวอย่างด้วย G*power และเลือกตัวอย่างแบบต่อเนื่องตามเกณฑ์ที่กำหนด (Consecutive sampling) จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ รูปแบบการบำบัดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความตั้งใจในการเลิกยาเสพติด แบบประเมินพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงและแบบบันทึกการตรวจแอมเฟตามีนในปัสสาวะ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงเปรียบเทียบโดยใช้ Friedman test และ Wilcoxon Signed Rank Test
ผลการศึกษา พบว่า 1) คะแนนเฉลี่ยความตั้งใจในการเลิกยาเสพติดก่อนทดลอง หลังทดลองและติดตามผล 3 เดือน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) 2) ผลลัพธ์ทางคลินิกก่อนทดลอง หลังทดลองและติดตามผล 3 เดือน พบว่า อัตราการเกิดพฤติกรรมก้าวร้าวทางคำพูด/ต่อวัตถุสิ่งของ/ต่อตนเอง/ต่อผู้อื่นลดลง และอัตราการหยุดเสพยาเสพติดต่อเนื่องลดลง
เอกสารอ้างอิง
United Nations Office on Drugs and Crime. (2023). Corruption and economic crime 2023, Annual Report: strengthening cooperation, building integrity.https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/world-drug-report-2022.html
กระทรวงยุติธรรม. รายงานประจำปีผลการปราบปรามยาเสพติดทั่วประเทศ. 2568. www.oncb.go.th
กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผู้ป่วยยาเสพติด ระบบข้อมูลการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดของประเทศ (บสต). 2568. https://antidrugnew.moph.go.th
ดนัย อินทรกำแหง. สถานการณ์ของยาบ้า ไอซ์และสารเสพติดในประเทศไทย. ใน: รัศมน กัลป์ยาศิริ. ข้อเท็จจริงและตัวเลข: สารเสพติดผิดกฎหมายในประเทศไทย ปี 2560-2563 (Facts and figures: illegal substances in Thailand 2017-2020). กรุงเทพฯ: สหมิตรพัฒนาการพิมพ์. 2563;13-20.
โรงพยาบาลโกสุมพิสัย. รายงานผลการตรวจแอมเฟตามีนในปัสสาวะ พ.ศ. 2568. มหาสารคาม; 2568.
สำนักงานเลขานุการคณะคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. การดำเนินงานเพื่อการบำบัดดูแลผู้ป่วยยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. นนทบุรี; 2567.
วันเพ็ญ อำนาจกิติกร. ปัจจัยทางจิตสังคมและความตั้งใจเลิกยาเสพติดของผู้ติดยาเสพติดในศูนย์บำบัดรักษายาเสพติดเชียงใหม่. เชียงใหม่: เวียงบัวการพิมพ์; 2553.
Yudofsky, S., Silver, J. M., & Jackson, W. (1986). The overt aggression scale for the objective rating verbal and physical aggression. American Journal of Psychiatry. 1986;143:35-39.
กชพงศ์ สารการ. พฤติกรรมรุนแรงของผู้ป่วยจิตเวชและการจัดการของโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2542.
ณัฐพัชร์ บุญมาก และอำไพ หวังวก. การประเมินประสิทธิภาพการตรวจคัดกรองสารเสพติดเมทแอมเฟตามีนเชิงคุณภาพและกึ่งปริมาณด้วยหลักการ DRI immunoassay ด้วยเครื่องวิเคราะห์อัตโนมัติของโรงพยาบาลสุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2567;38(3):735-743.
Ajzen, I. The Theory of Planed Behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 1991;50:179-211.
พัฒนพงศ์ คชเสนี, สุวัฒนพล สวรรค์ปัญญาเลิศ, สุภัทร ชูประดิษฐ์. รูปแบบการประยุกต์ใช้แนวคิดบูรณาการการบำบัดแก้ไขฟื้นฟูผู้เสพยาเสพติด กรณีศึกษาชุมชนเข้มแข็งแห่งหนึ่งในจังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565;15(3):122-133.
สุพัสรี คำมูล และสมจิต แดนสีแก้ว. (2562). ผลการวิเคราะห์แนวทางการป้องกันการใช้กัญชาโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน, วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562;37(3):143-142.
Calleja, M. T., Jocson, R. M., Acosta, A. C., Ocampo, M. T. W., Bertulfo, D. J. M., & Hechanova, M. R. M. Examining the impact of community-based behavioral drug treatment: A case study from the Philippines. The Journal of Behavioral Science. 2020;15(2):1-15.
สุวรรณา บัวเจริญ ประภัสสร พรหมมา และระพีพร คนเชื้อ. ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแบบชุมชนมีส่วนร่วม: กรณีศึกษาชุมชนบ้านสะพานดำ จังหวัดเชียงใหม่, วารสารพยาบาลสาธารณสุข มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2564;35(2):142-157.
Luitel, N. P., Baron, E. C., Kohrt, B. A., Komproe, I. H., & Jordans, M. J. D. Prevalence and correlates of depression and alcohol use disorder among adults attending primary health care services in Nepal: A cross-sectional study. BMC Health Services Research. 2018;18(1):215.
กชพร นะราธร. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชจากยาเสพติดที่มีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงในชุมชนโดยทีมสหวิชาชีพและภาคีเครือข่ายอำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด, วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2569;11(1):113-115.
