การพยาบาลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีภาวะกำเริบเฉียบพลันซ้ำ : กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
การพยาบาล, โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, ภาวะกำเริบเฉียบพลัน, การกลับเข้ารับการรักษาซ้ำบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบกรณีศึกษาเปรียบเทียบ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการพยาบาลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่กลับเข้ารับการรักษาซ้ำด้วยภาวะกำเริบเฉียบพลัน จำนวน 2 ราย ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยในชาย โรงพยาบาลหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น ระหว่างวันที่ 8–10 มิถุนายน พ.ศ. 2569 เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียน การซักประวัติและสัมภาษณ์ผู้ป่วยและญาติ การสังเกต การตรวจร่างกาย ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและรังสีวิทยา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้กระบวนการพยาบาลร่วมกับแบบแผนสุขภาพ 11 แบบแผนของกอร์ดอน เพื่อกำหนดข้อวินิจฉัย วางแผนการพยาบาล และประเมินผลลัพธ์
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยทั้ง 2 รายมีอาการหอบเหนื่อย ไอ และมีเสมหะ แต่มีปัจจัยกระตุ้นแตกต่างกัน โดยรายที่ 1 มีปัจจัยสำคัญจากการสูบบุหรี่เรื้อรัง ส่วนรายที่ 2 มีภาวะปอดอักเสบร่วมกับโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และภาวะไขมันในเลือดสูง การพยาบาลครอบคลุมระยะวิกฤติ ระยะกึ่งวิกฤติ และระยะฟื้นฟู โดยเน้นการป้องกันภาวะหายใจล้มเหลว การส่งเสริมการระบายเสมหะ การเฝ้าระวังการติดเชื้อและโรคร่วม ตลอดจนการส่งเสริมการจัดการตนเองและการวางแผนจำหน่าย ผลลัพธ์พบว่าผู้ป่วยทั้ง 2 รายมีอาการดีขึ้น สามารถหยุดการให้ออกซิเจนได้ ไม่เกิดภาวะหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน และจำหน่ายกลับบ้านได้
เอกสารอ้างอิง
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global strategy for prevention, diagnosis and management of COPD: 2025 report. Fontana (WI): GOLD; 2025.
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) [Internet]. Geneva: WHO; 2024 [cited 2026 Jul 12]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)
กรมการแพทย์. แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กรมการแพทย์; 2566.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พ.ศ. 2567. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2567.
Rochester CL, Vogiatzis I, Holland AE, Lareau SC, Marciniuk DD, Puhan MA, et al. An official American Thoracic Society/European Respiratory Society policy statement: enhancing implementation, use, and delivery of pulmonary rehabilitation. Am J Respir Crit Care Med. 2015;192(11):1373-86.
โรงพยาบาลหนองเรือ. รายงานข้อมูลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและผู้ป่วย COPD with Acute Exacerbation จากระบบสารสนเทศโรงพยาบาล ปีงบประมาณ 2565–2568. ขอนแก่น: โรงพยาบาลหนองเรือ; 2568. (เอกสารภายใน)
Gordon M. Manual of Nursing Diagnosis: Jones & Bartlett Learning; 2009.
Herdman TH, Kamitsuru S, Lopes CT, editors. NANDA International Nursing Diagnoses: Definitions and Classification 2024–2026. 13th ed. New York: Thieme; 2024.
Butcher HK, Bulechek GM, Dochterman JM, Wagner CM. Nursing Interventions Classification (NIC). 8th ed. St. Louis: Elsevier; 2023.
กรมการแพทย์. แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กรมการแพทย์; 2566.
Reducing hospital readmissions in chronic obstructive pulmonary disease patients: current treatments and preventive strategies. 2025

