การศึกษาผลลัพธ์ของการใช้ยา Tranexamic acid ทางหลอดเลือดดำเพื่อลดการสูญเสียโลหิต และให้เลือดหลังการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม โรงพยาบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร
คำสำคัญ:
การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม, ยา Tranexamic acid, การสูญเสียเลือดบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi Experiment Randomized Control Trial) มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประสิทธิภาพในการลดการเสียเลือดของการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมระหว่างผู้ป่วยที่ได้รับยา TXA ผ่านทางเส้นเลือดดำก่อนการผ่าตัดเปรียบเทียบกับผู้ที่ไม่ได้รับยา TXA ณ โรงพยาบาลหลังสวน จำนวน 45 ราย แบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 15 ราย คือ กลุ่มที่ 1 ไม่ได้รับยา TXA กลุ่มที่ 2 ได้รับยา TXA (1,000 มก.) จำนวน 2 ครั้ง และกลุ่มที่ 3 ได้รับยา TXA จำนวน 4 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Kruskal-Wallis H Test และเปรียบเทียบรายคู่ด้วย Dunn-Bonferroni โดยกำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05 ศึกษาระหว่างเดือน พฤศจิกายน 2567 ถึง เดือนกุมภาพันธ์ 2568
ผลการศึกษา พบว่าปริมาณการเสียเลือดรวมทั้งหมดมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.003) โดยกลุ่มที่ได้รับยา TXA ทั้งสองรูปแบบมีปริมาณการเสียเลือดน้อยกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับยา TXA อย่างชัดเจน เมื่อเปรียบเทียบ
รายคู่ พบว่า ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด กลุ่มที่ได้รับยา 2 ครั้ง มีปริมาณการเสียเลือดน้อยที่สุดและแตกต่างจากกลุ่มอื่นอย่างมีนัยสำคัญ (p-value < 0.001) ในขณะที่ปริมาณการเสียเลือดขณะผ่าตัดกลุ่มที่ได้รับยา 4 ครั้งมีการเสียเลือดน้อยที่สุดแตกต่างจากกลุ่มที่ไม่ได้รับยา TXA (p-value = 0.002) ทั้งนี้ไม่พบภาวะแทรกซ้อนเรื่องลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ (DVT) ลิ่มเลือดอุดตันในปอด (PE) หรือ โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจอุดตัน (Stroke/MI) ในทุกกลุ่มการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
สมาคมรูมาติสซั่มแห่งประเทศไทยพ.ศ. 2553. แนวทางเวชปฏิบัติการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม (Guideline for the Treatment of Osteoarthritis of Knee). พ.ศ. 2553. เข้าถึงได้จาก: https://thairheumatology.org/phocadownload/36/Guideline_003.pdf
Cobos R, Latorrec A, Aizpuru F, Guenaga JI, Sarasqueta C, Escobar A, et al. Variability of indication criteria in knee and hip replacement: an observational study. BMC Musculoskelet Disord. 2010;11:249.
Adie S, Harris I, Chuan A, Lewis P, Naylor JM. Selecting and optimising patients for total knee arthroplasty. Med J Aust. 2019;211(6):285.
Spahn DR. Anemia and patient blood management in hip and knee surgery: a systematic review of the literature. Anesthesiology. 2010;113(2):482–95.
Kelin HG, Anstee DJ. Mollison's blood transfusion in clinical medicine. 11th ed. Oxford: Blackwell Publishing; 2005.
Shinde A, Sobti A, Maniar S, Mishra A, Gite R, Shetty V. Tranexamic acid reduces blood loss and need of blood transfusion in total knee arthroplasty: a prospective, randomized, double-blind study in Indian population. Asian J Transfus Sci. 2015;9(2):168–72.
Jansen AJ, Andreica S, Claeys M, D'Haese J, Camu F, Jochmans K. Use of tranexamic acid for an effective blood conservation strategy after total knee arthroplasty. Br J Anaesth. 1999;83(4):596–601.
Pecold J, Al-Jeabory M, Pruc M, Doan S, Navolokin I, Znamerovskyi S, et al. Effectiveness and safety of tranexamic acid in total knee arthroplasty: a systematic review and meta-analysis. Disaster Emerg Med J. 2022;7(2):114–23.
Oremus K. Tranexamic acid for the reduction of blood loss in total knee arthroplasty. Ann Transl Med. 2015;3(Suppl 1):S40.
ประมุข วนัสบดีกุล. การใช้ยา Tranexamic acid ทางหลอดเลือดเพื่อลดการสูญเสียโลหิตจากการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าและข้อสะโพกเทียม. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์. 2560;13(1):1–10.
Schumi J, Wittes JT. Through the looking glass: understanding non-inferiority. Trials. 2011;12:106.
Mistry JB, Gwam CU, Naziri Q, et al. Use of tranexamic acid in total knee arthroplasty: a comparison of methods. J Arthroplasty. 2016;31(9):1932–5.
Ben-Lulu O, Pritsch T, Dekel S. Blood loss in total knee arthroplasty: a meta-analysis of different protocols. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2021;29(5):1520–32.
Alshryda S, Sarda P, Sukeik M, et al. Tranexamic acid in total knee replacement: a systematic review and meta-analysis. J Bone Joint Surg Br. 2019;93(12):1577–85.
Myung-Yun Y, Jong-Keun S, Jinho L, et al. Factors affecting blood loss and transfusion rates in total knee arthroplasty. J Orthop Surg Res. 2019;14:e0215.
Siqueira MB, Ramanathan D, Klika AK, et al. Multiple comparisons of blood management protocols in orthopedic surgery. J Arthroplasty. 2018;33(7):2100–6.
สมบัติ เจริญศิลป์, ชูเกียรติ พรหมเสน. ปัจจัยที่มีผลต่อการสูญเสียเลือดในผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมครั้งแรก. วารสารกระดูกและข้อ. 2565;2(2):45–58.
Jaszczyk M, Golec J, Golec E. Postoperative blood loss management in orthopedic patients. Med Sci Monit. 2020;26:e9221.
รักสกุลชัย ทองจันทร์, ธนากร ธนวัฒน์. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากการสูญเสียเลือด. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(1):89–102.
เบญจวรรณ มนูญญา, สกาวเดือน ขำเจริญ. การพัฒนาการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับอย่างครบวงจร. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต. 2564;1(1):13–24.
