การเปรียบเทียบผลการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ระหว่างการดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้านโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนกับการดูแลแบบทั่วไป อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย

บทคัดย่อ

     การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ระหว่างการดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้านโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนกับการดูแลแบบทั่วไป อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิเคราะห์เป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 152 คน คัดเลือกแบบเจาะจงและจำแนกตามรูปแบบบริการที่ได้รับจริง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 76 คน กลุ่มทดลองได้รับการดูแลแบบผู้ป่วยในที่บ้านโดยทีมสหวิชาชีพ ร่วมกับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตนเอง การรายงานข้อมูลสุขภาพทุกวัน และการมีส่วนร่วมของครอบครัว ผู้ดูแล และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการดูแลตามระบบบริการปกติของคลินิกโรคเบาหวาน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบบันทึกข้อมูลก่อนการทดลองและแบบบันทึกผลหลังการทดลอง โดยประเมินผลลัพธ์ทางคลินิกก่อนการทดลองและหลังติดตามครบ 6 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Chi-square test, Fisher’s exact test, Independent samples t-test และ Paired samples t-test

     ผลการวิจัย พบว่า 1) กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบมีคุณลักษณะพื้นฐานไม่แตกต่างกัน 2) ก่อนการทดลอง ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือด จำนวนยาเมตฟอร์มิน จำนวนยากลิพิไซด์ จำนวนยาไพโอกลิตาโซน อินซูลินมนุษย์ชนิดผสมสำเร็จรูป 30/70 ระดับไขมันในเลือด ความดันโลหิตซิสโตลิก และความดันโลหิตไดแอสโตลิกไม่แตกต่างกัน ส่วนหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนค่าเฉลี่ยจำนวนยาเมตฟอร์มิน จำนวนยากลิพิไซด์ จำนวนยาไพโอกลิตาโซน อินซูลินมนุษย์ชนิดผสมสำเร็จรูป 30/70 ระดับไขมันในเลือด ความดันโลหิตซิสโตลิก และความดันโลหิตไดแอสโตลิกระหว่างกลุ่มไม่แตกต่างกัน และ 3) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือด จำนวนยาเมตฟอร์มิน ความดันโลหิตซิสโตลิก และความดันโลหิตไดแอสโตลิกต่ำกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดและความดันโลหิตไดแอสโตลิกต่ำกว่าก่อนการทดลอง และมีค่าเฉลี่ยจำนวนยากลิพิไซด์สูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05