การศึกษาระบาดวิทยาการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุจราจรทางถนนในจังหวัดสุพรรณบุรี และการทบทวนมาตรการเกี่ยวข้อง เพื่อนําไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
คำสำคัญ:
อุบัติเหตุจราจรทางถนน, ระบาดวิทยาการบาดเจ็บ, ปัจจัยเสี่ยง, ความปลอดภัยทางถนน, ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยาและแนวโน้มของการบาดเจ็บและการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรทางถนน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านบุคคล พฤติกรรมและสถานที่กับความรุนแรงของการบาดเจ็บและการเสียชีวิต รวมทั้งทบทวนมาตรการด้านความปลอดภัยทางถนนเพื่อนำไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่เหมาะสมกับบริบทของจังหวัดสุพรรณบุรี เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบย้อนหลัง (Survey research by Retrospective study) โดยวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิจากระบบสารสนเทศการเฝ้าระวังการบาดเจ็บ (Injury Surveillance) ของกรมควบคุมโรค ซึ่งบันทึกโดยโรงพยาบาลในจังหวัดสุพรรณบุรี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2561 ถึง 31 สิงหาคม พ.ศ. 2568 จำนวน 60,545 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติเชิงอนุมานด้วยการทดสอบไคสแควร์ (Chi-square test)
ผลการศึกษาพบว่า การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุจราจรทางถนนมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยพบสูงสุด ในปี พ.ศ. 2566 จำนวน 12,857 ราย รองลงมาคือปี พ.ศ. 2567 จำนวน 12,801 ราย ผู้บาดเจ็บส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 60.11 อายุ 15–19 ปี ร้อยละ 16.24 ประกอบอาชีพรับจ้าง ร้อยละ 39.87 และเป็นผู้ขับขี่ ร้อยละ 79.40 รถจักรยานยนต์เป็นยานพาหนะที่เกี่ยวข้องมากที่สุด ร้อยละ 85.28 พื้นที่เกิดเหตุสูงสุดคืออำเภอเมืองสุพรรณบุรี ร้อยละ 37.85 และส่วนใหญ่เกิดบนถนนของกรมทางหลวง ร้อยละ 68.99 ช่วงเวลาเกิดเหตุสูงสุดคือ 16.01–18.00 น. ร้อยละ 16.14 พฤติกรรมเสี่ยงสำคัญ ได้แก่ การไม่สวมหมวกนิรภัย ร้อยละ 81.60 และไม่คาดเข็มขัดนิรภัย ร้อยละ 68.82 ผู้บาดเจ็บส่วนใหญ่เป็นการบาดเจ็บที่ไม่ใช่ศีรษะ ร้อยละ 69.60 และมีอาการทุเลาหลังการรักษา ร้อยละ 98.40 ปัจจัยด้านเพศ อายุ อาชีพ ประเภทยานพาหนะ การดื่มแอลกอฮอล์ การใช้ยาและวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท การคาดเข็มขัดนิรภัย การสวมหมวกนิรภัย และการใช้โทรศัพท์มีความสัมพันธ์กับความรุนแรงของการบาดเจ็บและ/หรือการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global status report on road safety 2023. Geneva: World Health Organization; 2023.
World Health Organization. Road safety Thailand 2023 country profile. Geneva: World Health Organization; 2024.
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค. ข้อมูลการตายจากอุบัติเหตุทางถนน (3 ฐาน). นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี. รายงานประจำปีสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2566. สุพรรณบุรี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี; 2566.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี. แผนปฏิบัติราชการด้านสุขภาพจังหวัดสุพรรณบุรี ประจำปีงบประมาณ 2566. สุพรรณบุรี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี; 2566.
ชนาธิป ไชยเหล็ก, วราพร นาคเสนสิน. การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนในเด็กและเยาวชน: แนวโน้มลักษณะทางระบาดวิทยา และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบาดเจ็บรุนแรงในอำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารควบคุมโรค. 2569;52(1):125-38. doi:10.14456/dcj.2026.11.
ธิดา ธรรมรักษา, บุบผา ลาภทวีและอมรพล กันเลิศ. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงของการบาดเจ็บในผู้ประสบอุบัติเหตุจราจร ในหอผู้ป่วยศัลยกรรมอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. TUH Journal online. 2016;1(1):13-25.
เฟื่องสิริ ต่อดำรงค์. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับระดับความรุนแรงของการได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะของผู้ประสบอุบัติเหตุจักรยานยนต์. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2560;36(3):138-44.
Prommoon P, Phibalsak T, Netwachirakul J, Mekthat M, Jitpiboon W, Sangthong R. Epidemiological characteristics of traffic and non-traffic injuries and quality of emergency medical services in Southern Thailand. J Health Sci Med Res. 2021;39(4):273-82. doi:10.31584/jhsmr.2021783.
กฤษณะ สุกาวงค์, นำพร อินสิน, พิชิต ชวนงูเหลือม, พูลทรัพย์ โพนสิงห์และกัญชรส วังมุข. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตและการทำนายรูปแบบการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรทางถนนในพื้นที่เขต สุขภาพที่ 8. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2566;19(2):129-41.

