บทบาทของเภสัชกรโรคหัวใจแนวใหม่ในการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST Elevation, NST elevation โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช จังหวัดลพบุรี
คำสำคัญ:
โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน, การบริบาลเภสัชกรรม, อัตราการเสียชีวิต, ยาต้านเกล็ดเลือดและยาละลายลิ่มเลือดบทคัดย่อ
การศึกษาแบบไปข้างหน้า (Prospective study) ในผู้ป่วย STEMI และ NSTEMI ทุกรายที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช ตั้งแต่ มกราคม 2565 – มิถุนายน 2567 เภสัชกรปรับบทบาทเชิงรุก ดูแลการใช้ยาร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ แจก QR Code ข้อมูลยา เฝ้าระวังอาการข้างเคียง ให้คำปรึกษาก่อนกลับบ้าน (Discharge Counseling) และประสาน อสม. แนะนำความต่อเนื่องในการใช้ยา นอกจากนี้ได้ปรับยากลุ่ม Fibrinolytic agent ในผู้ป่วย STEMI จาก Streptokinase เป็น Alteplase (ปี 2565) และ Tenecteplase (ปี 2567) แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Logistic Regression
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่ม STEMI (286 ราย) ได้รับคำแนะนำจากเภสัชกรร้อยละ 93.71 และได้รับยาละลายลิ่มเลือด 247 ราย พบอาการไม่พึงประสงค์ร้อยละ 12.59 (มากที่สุดคือ Minor bleeding ร้อยละ 4.20, ความดันโลหิตต่ำ ร้อยละ 3.50) กลุ่ม NSTEMI (534 ราย) ได้รับคำแนะนำร้อยละ 83.71 พบปัญหาจากการใช้ยา 198 ปัญหา ส่วนใหญ่คือการไม่ได้รับยาตามสั่ง (ร้อยละ 27.30) และมีข้อบ่งใช้แต่ไม่ได้ยา (ร้อยละ 24.20) โดยแพทย์ตอบสนองต่อคำแนะนำเภสัชกรร้อยละ 88.40 ปัจจัยที่ลดการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ได้แก่ การได้รับยา Aspirin, Clopidogrel, Enoxaparin, Statin และประวัติการสูบบุหรี่ ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตลดลงเหลือร้อยละ 9.42 ใน STEMI และร้อยละ 7.41 ใน NSTEMI ซึ่งบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ (น้อยกว่าร้อยละ 9-10)
เอกสารอ้างอิง
สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางปฏิบัติเพื่อการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (Thai Guidelines for the Treatment of Acute Coronary Syndrome). กรุงเทพฯ: สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทยฯ; 2563.
งานบริบาลเภสัชกรรม กลุ่มงานเภสัชกรรม. รายงานการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST Elevation (STEMI) โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช. ลพบุรี: โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช; 2565.
Berkowith, Blank & Powell, 2005. “การพัฒนาคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโดยระบบการจัดการรายกรณี”. (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก http://www.skhospital.com/~nurse/pr/poster_casemanage_ment.pdf. (10/10/2009).
วนิดา นิมิตรพรชัย, จันทนี ฉัตรวิริยาวงค์. การบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยกลุ่มโรคหัวใจและหลอดเลือดในโรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. เภสัชกรรมคลินิก 2542; 7(2): 1-10.
รัชฎาพร วิสัย, อุษา ศรีปัญญาวิชญ์, ปรียา อารีมิตร, และคณะ. ประสิทธิผลการบริบาลทางเภสัชกรรมบนหอผู้ป่วยอายุรกรรม. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล 2543; 10(2): 126-132.
