การพยาบาลผู้ป่วยที่มีการอักเสบและติดเชื้อในช่องคอส่วนลึกร่วมกับการอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบน และโรคเบาหวานชนิดที่ 2: กรณีศึกษา
คำสำคัญ:
การอักเสบและติดเชื้อในช่องคอส่วนลึก, การอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบน, โรคเบาหวานชนิดที่ 2บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพยาบาลผู้ป่วยที่มีการอักเสบและติดเชื้อในช่องคอส่วนลึกร่วมกับการอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบนและโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยศึกษาในผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 66 ปี ประวัติเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 มาด้วยอาการไข้ ปวดบวมใต้คางและใต้ขากรรไกรล่างด้านซ้ายร่วมกับกลืนลำบาก ก่อนมาโรงพยาบาล 2 วัน ตรวจร่างกายพบ ฟันกรามล่างด้านซ้ายซี่ที่ 2 และ 3 ผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน คอบวม และเนื้อเยื่อพื้นปากด้านล่างบวมแดงเล็กน้อย แพทย์วินิจฉัยโรคว่า มีภาวะอักเสบและติดเชื้อของเนื้อเยื่อใต้ลิ้น ขากรรไกรและคางในระยะเริ่มต้น ให้การรักษาเบื้องต้นด้วยยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำ ยาบรรเทาปวดและยาลดไข้ ต่อมาผู้ป่วยมีการติดเชื้อลุกลาม คอบวมมากขึ้น หายใจเหนื่อย แพทย์จึงทำผ่าตัดระบายหนองร่วมกับใส่ท่อหลอดลมคอ และให้ยาปฏิชีวนะอย่างต่อเนื่อง
ผลการศึกษา ในระหว่างพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ผู้ป่วยมีปัญหาสำคัญ ได้แก่ ภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบน ติดเชื้อเฉียบพลันบริเวณใต้คางและพื้นปาก มีไข้สูง ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ปวดเฉียบพลัน แคลเซียมในเลือดต่ำ ซีด การพยาบาลที่สำคัญ ประกอบด้วย การเฝ้าระวังความรุนแรงภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจ การดูแลให้ออกซิเจน พร้อมจัดเตรียมอุปกรณ์และยาช่วยชีวิตเพื่อรองรับภาวะฉุกเฉิน การเตรียมผู้ป่วยเพื่อผ่าตัดเร่งด่วน การบริหารยาปฏิชีวนะ ยาลดไข้ ยาแก้ปวด และอินซูลินตามแผนการรักษา ตลอดจนการทดแทนแคลเซียมและแนะนำอาหารที่มีธาตุเหล็กและแคลเซียมสูง รวมถึงการพยาบาลเพื่อลดความวิตกกังวล หลังได้รับการดูแลรักษา ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นตามลำดับ สามารถถอดท่อเจาะคอได้อย่างปลอดภัย และจำหน่ายกลับบ้านได้ รวมระยะเวลาพักรักษาตัวในโรงพยาบาล 15 วัน
เอกสารอ้างอิง
An, X., Wang, Y., & Zhang, L. Clinical characteristics and treatment outcomes of severe deep neck space infections. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 2026; 84(2): 145–152.
Bridwell, R. E., Long, B., & Koyfman, A. Ludwigs angina: A review for emergency clinicians. American Journal of Emergency Medicine 2021; 42: 199–205.
ปิยะนันท์ จันทร์สว่าง. ผลลัพธ์ของการพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะการติดเชื้อรุนแรงบริเวณคอและช่องปากส่วนล่าง. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2566; 33(1): 55–68.
สมชาย สุภัทรกุล. การพยาบาลผู้ป่วยวิกฤตโรคหัวใจและหลอดเลือด. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2565.
ศูนย์ข้อมูลและสารสนเทศ โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. รายงานผู้ป่วยรายโรคปี พ.ศ 2566, 2567, 2568 [อินทราเน็ต]. 2569 [สืบค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2569]. เข้าถึงจาก: http://somdetdata.moph.go.th/data_sys/report_/
หอผู้ป่วยพิเศษกาญจนาภิเษก โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. รายงานอุบัติการณ์ปี พ.ศ 2566, 2567, 2568. สมุทรสงคราม: โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า; 2569 [เอกสารอัดสำเนา]
National Commission for the Protection of Human Subjects of Biomedical and Behavioral Research. The Belmont Report: Ethical principles and guidelines for the protection of human subjects of research. Washington, DC: U.S. Department of Health, Education, and Welfare; 1979.
American Heart Association. Guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care. Circulation 2021; 144(Suppl 2): S1-S203.
ทัศนีย์ ฉวีวรรณ. การพยาบาลผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจส่วนบน. นครปฐม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล.

