การพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง: กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
โรคไตเรื้อรัง, ภาวะโพแทสเซียมสูง, FANCAS, กระบวนการพยาบาลบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการใช้กระบวนการพยาบาล และกรอบแนวคิดทางการพยาบาล FANCAS ในการพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง: กรณีศึกษา ๒ ราย โดยศึกษาเปรียบเทียบ ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง 2 ราย ใช้เครื่องมือแบบประเมินภาวะสุขภาพ FANCAS รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยใน การสัมภาษณ์ การสังเกต การวิเคราะห์เปรียบเทียบเนื้อหา ข้อมูลส่วนบุคคล แผนการรักษา การประเมินสภาพตามกรอบแนวคิด FANCAS ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลและการพยาบาล
ผลการศึกษา: ทั้ง 2 ราย มีลักษณะทั่วไปคล้ายกัน อาการสำคัญและอาการแรกรับต่างกัน วินิจฉัยแรกรับเหมือนกันคือ Hyperkalemia แต่เข้าสู่ภาวะวิกฤติแตกต่างกัน กรณีศึกษาที่ 1 มีภาวะวิกฤติ Cardiac arrested Acute respiratory failures on ventilator กรณีศึกษาที่ 2 มีภาวะวิกฤติ Acute subendocardial myocardial infarction ได้รับการรักษาด้วย CAG PTCA with Drug-Eluting Stent 1 vessel มีข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลหลักที่คล้ายกัน 1) เสี่ยงต่อภาวะ Cardiac Arrest ซ้ำ และหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดอันตรายถึงชีวิตเนื่องมาจากมีระดับโพแทสเซียมในเลือดสูง และประสิทธิภาพการซาบซึ้งของเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจลดลงชั่วคราวจากการตีบแคบของหลอดเลือดหัวใจ 2) มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง เนื่องจากไตเสื่อมหน้าที่ 3) มีภาวะเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนระหว่างการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม 4) เสี่ยงต่อการเกิดภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูงซ้ำ เนื่องจากพร่องความรู้และขาดความตระหนักในการดูแลตนเอง ที่แตกต่างกันคือกรณีศึกษาที่ 1 5) มีภาวะพร่องออกซิเจนเนื่องจากประสิทธิภาพการแลกเปลี่ยนก๊าซในปอดลดลงสัมพันธ์กับร่างกายมีภาวะเป็นกรดและมีภาวะน้ำเกิน 6) เสี่ยงต่อภาวะติดเชื้อในร่างกาย เนื่องจากการสอดใส่อุปกรณ์ทางการแพทย์ กรณีศึกษาที่ 2 7) เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน จากการได้รับหัตถการ PCI
เอกสารอ้างอิง
เจาะลึกระบบสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567]; เข้าถึงจากhttps://www.hfocus.org/content/2026/03/37361
กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. ระบาดวิทยาและการทบทวนมาตรการป้องกันโรคไตเรื้อรัง. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
D’Alessandro, C., Piccoli, G. B., Cupisti, A., Pardini, E., Mannucci, C., Serio, P., Morganti, R., & Barsotti, G. Prevalence and correlates of hyperkalemia in a renal nutrition clinic. Emergency Medicine 2021; 16(1): 25–32. [Internet]. 2025. [cited 2025 Oct 8]. Available: https://doi.org/10.1007/s11739-020-02353-9.
van Boemmel-Wegmann, S., Bauer, C., Schuchhardt, J., Hartenstein, A., James, G., Pessina, E., & Liu, Q. Hyperkalemia incidence in patients with non-dialysis chronic kidney disease: A large retrospective cohort study from United States clinical care. Kidney Medicine 2024; 6(10): Article 100879. [Internet]. 2025. [cited 2025 Oct 10]. Available: https://doi.org/10.1016/j.xkme.2024.100879
Picard, K., Barreto Silva, M. I., Mager, D., & Richard, C. Dietary potassium intake and risk of chronic kidney disease progression in predialysis patients with chronic kidney disease: A systematic review. Advances in Nutrition 2020; 11(4): 1002–1015. [Internet]. 2026. [cited 2026 Jan 10]. Available: https://doi.org/10.1093/advances/nmaa027
Drawz, P. E., Babineau, D. C., & Rahman, M. Metabolic complications in elderly adults with chronic kidney disease. Journal of the American Geriatrics Society 2012; 60(2): 310–315. [Internet]. 2026. [cited 2026 Jan 4]. Available: https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2011.03818.x
ศูนย์สารสนเทศข้อมูลโรงพยาบาลหนองคาย. สถิติผู้ป่วยโรงพยาบาลหนองคาย 2566-2568. (เข้าถึง 30ต.ค.2568).
สุวิจักขณ์ เจนปิยพงษ์, ชมพูนุช เพชรวิเศษ, ณัฐฐิตา เพชรประไพ และศรัญญา จุฬารี. การพยาบาลผู้ป่วยวัณโรคปอดในระยะกำเริบและระยะพักฟื้น : กรณีศึกษา.วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพJournal of Nursing and Health Care 2566; (41)2: e264154.
น้ำทิพย์ คำนึง. การพยาบาลผู้ป่วยภาวะไตวายเฉียบพลันที่มีภาวะระดับโพแตสเซียมสูง: กรณีศึกษา.วารสารวิชาการ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ 2565; 6(2):115–127.
อุไรพร ศิริเทพ. คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุที่ได้รับบาดเจ็บที่ตับภายหลังผ่าตัดในระยะวิกฤต. งานการพยาบาล ศัลยศาสตร์และศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล 2562.
สุชัญญ์ญา เดชศิริ. การพยาบาลผู้ป่วยภาวะเลือดออกในโพรงสมองที่ได้รับการผ่าตัดใส่สายระบายและผ่าตัดเปลี่ยนทางเดินน้ำไขสันหลังจากโพรงสมองสู่เยื่อบุช่องท้อง: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม 2567; 8(16): 288–307.
รังสิมา ครอสูงเนิน, ณัฐฐิตา เพชรประไพ, และ ปภัสรา คลภูษา. การพยาบาลผู้ป่วยโรคโควิด-19 ที่มีภาวะหายใจล้มเหลวแบบเฉียบพลันตามแนวคิดทางการพยาบาล FANCAS: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2566; 41(3): Article e264279.
เบญจพร พัฒนากร. การพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการดูแลแบบผู้ป่วยนอก: กรณีศึกษาเปรียบเทียบ 2 ราย. ยโสธรเวชสาร 2566: 26(1): 243–257.
ศิริพร พิมจันนา. การพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่มีโรคร่วมแพ้ภูมิตัวเอง: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต 2564: 1(2): 109–119.
ยุพดี ดู่ป้อง. การพยาบาลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม: กรณีศึกษาเปรียบเทียบ 2 ราย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566; 8(3): 862–871.
