ผลของโปรแกรมสร้างความรอบรู้สุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานในการป้องกันโรคไตเรื้อรัง

บทคัดย่อ

      การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม 2) เปรียบเทียบระดับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม และ 3) เปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research design: Two-group pretest-posttest design) ประชากรคือผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับการรักษาในโรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ถึง 30 กันยายน 2568 กลุ่มตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน (ได้รับโปรแกรมสร้างความรอบรู้สุขภาพฯ ระยะเวลา 8 สัปดาห์) และกลุ่มควบคุม 30 คน (ได้รับการดูแลตามปกติ) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) โปรแกรมสร้างความรอบรู้สุขภาพฯ 8 สัปดาห์ 2) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล พฤติกรรม และผลลัพธ์ทางคลินิก และ 3) แบบประเมินความรอบรู้สุขภาพตามหลัก 3อ.2ส. วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบผลด้วยสถิติ Independent t-test

      ผลการวิจัย: (1) ข้อมูลส่วนบุคคลและปัจจัยพื้นฐานของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม รวมถึงผลลัพธ์ทางคลินิกก่อนการทดลอง ไม่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (2) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=-7.368, p<0.001) ในขณะที่กลุ่มควบคุมมีความรอบรู้ด้านสุขภาพก่อนและหลังการทดลองไม่แตกต่างกัน (t=0-0.929,p=0.360) (3) ด้านผลลัพธ์ทางคลินิก หลังเสร็จสิ้นโปรแกรม กลุ่มทดลองมีผลลัพธ์ทางคลินิกปรับตัวดีขึ้นกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในเกือบทุกตัวแปร และมีความแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยพบว่ากลุ่มทดลองมีค่าระดับน้ำตาลในเลือด (FBS, HbA1c), การทำงานของไต (BUN, Cr), ระดับไขมัน (Cholesterol) และระดับความดันโลหิต (SBP, DBP) ลดลงต่ำกว่ากลุ่มควบคุม รวมถึงมีระดับไขมันดี (HDL) สูงกว่ากลุ่มควบคุม ส่วนระดับ Triglycerides และ LDL ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่ม (p<0.05) สำหรับกลุ่มควบคุมไม่พบความแตกต่างของผลลัพธ์ทางคลินิกก่อนและหลังการทดลอง