การพยาบาลผู้คลอดที่มีภาวะถุงน้ำคร่ำแตกก่อนเจ็บครรภ์ ร่วมกับเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดและใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีน: กรณีศึกษา
คำสำคัญ:
ภาวะถุงน้ำคร่ำแตกก่อนเจ็บครรภ์, การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด, สารเสพติดเมทแอมเฟตามีนบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพยาบาลผู้คลอดที่มีภาวะถุงน้ำคร่ำแตกก่อนเจ็บครรภ์ร่วมกับเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดและใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีน โดยศึกษาในผู้คลอดสัญชาติไทย อายุ 28 ปี อายุครรภ์ 36 สัปดาห์ โดยการตั้งครรภ์ครั้งนี้เป็นครรภ์ที่ 3 เคยคลอดบุตรมาแล้ว 2 ครั้ง ไม่เคยมีประวัติการแท้งบุตร และบุตรที่ยังมีชีวิตอยู่ปัจจุบัน 2 คน มาด้วยอาการสำคัญ 2 วันก่อนมาโรงพยาบาล มีน้ำคร่ำไหลทางช่องคลอด และเริ่มมีอาการเจ็บครรภ์ 30 นาที ก่อนมาโรงพยาบาล ญาติจึงพามาโรงพยาบาล โดยผู้คลอดมีประวัติฝากครรภ์ช้ากว่ากำหนด มีภาวะโลหิตจางระหว่างตั้งครรภ์ และใช้สารเสพติดยาไอซ์ ยาอีและยาบ้า ตลอดระยะเวลาการตั้งครรภ์ โดยเสพยาบ้า (เมทแอมเฟตามีน) ครั้งล่าสุด 1 วันก่อนมาโรงพยาบาล
ผลการศึกษาพบว่า ในระยะคลอดและหลังคลอด 2 ชั่วโมง ปัญหาสำคัญด้านผู้คลอด ได้แก่ มีภาวะโลหิตจาง มีภาวะขาดน้ำ มีภาวะโปแตสเซียมในเลือดต่ำ ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ตลอดจนมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในโพรงมดลูก ภาวะความดันโลหิตสูงวิกฤต หัวใจเต้นผิดจังหวะ รกลอกตัวก่อนกำหนด ภาวะตกเลือดหลังคลอด และเกิดกลุ่มอาการถอนยา ส่วนด้านทารกมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะขาดออกซิเจนทั้งระหว่างอยู่ในครรภ์และแรกคลอด เสี่ยงต่อเกิดภาวะถอนยาแต่กำเนิด และเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการคลอดก่อนกำหนด
เอกสารอ้างอิง
Cunningham, F. G., Leveno, K. J., Bloom, S. L., Dashe, J. S., Hoffman, B. L., Casey, B. M., & Spong, C. Y. Williams obstetrics (26th ed.). New York: McGraw-Hill Education; 2022.
Wright, T. E., Terplan, M., Ondersma, S. J., Boyce, C., Yonkers, K., Chang, G., & Creanga, A. A. (The role of screening, brief intervention, and referral to treatment in the perinatal period. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2015; 215(5): 539–547.
American College of Obstetricians and Gynecologists [ACOG]. Prelabor rupture of membranes: ACOG Practice Bulletin, Number 217. Obstetrics & Gynecology. 2020; 135(3): e80–e97.
Chawanpaiboon, S., Vogel, J. P., Moller, A. B., Lumbiganon, P., Petzold, M., Hogan, D., Landoulsi, S., Jampathong, N., Zhang, J., & Gülmezoglu, A. M. Global, regional, and national estimates of levels of preterm birth in 2014 for determining trends in worldwide preterm birth: A systematic review and modelling analysis. The Lancet Global Health. 2019; 7(1): e37–e46.
United Nations Office on Drugs and Crime [UNODC]. World drug report 2023. Vienna: United Nations Publication; 2023.
วิรัตน์ ตันติประภาส, นงลักษณ์ สุวรรณพินิจ, และ กิตติศักดิ์ พูลสวัสดิ์. ผลลัพธ์ทางสูติกรรมในสตรีตั้งครรภ์ที่ใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีนที่มาคลอดในโรงพยาบาลศูนย์. วารสารการพยาบาลและการสุขภาพ. 2563; 14(2): 45–58.
ศศิธร สุวรรณ, ปิยะนันท์ ลิมปิสุข, และ วรรณภา ศรีธน. ปัจจัยเสี่ยงและผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์ในสตรีที่ใช้สารเสพติดแอมเฟตามีน. วารสารสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. 2564; 29(3): 112–122.
นันทพร แสนศิริพันธ์, และ ศรีเกียรติ อนันต์สวัสดิ์. การพยาบาลสูติศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2020.
ทิพวัลย์ รัตนวิจิตร, พัชราภรณ์ อุ่นใจ, และ ศิริเพ็ญ ปรุงเรณู. ผลกระทบของการใช้แอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์เดี่ยวต่อผลลัพธ์ของมารดาและทารกแรกเกิด. วารสารสาธารณสุขพยาบาล. 2569; 8(2): 45-56.
นิตยา ผ่องดำ. การพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่ใช้สารแอมเฟตามีนขณะตั้งครรภ์: กรณีศึกษา 2 ราย. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2566; 8(3): 112-125.
พจนาพรรณ อาสนวิจิตร. ผลกระทบจากการเสพสารเมทแอมเฟตามีนของมารดาขณะตั้งครรภ์ต่อทารกในระยะแรกเกิด. [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 9 มิ.ย. 2569] เข้าถึงจาก: https://skko.moph.go.th/dward/document_file/oa/research_file_name/20230717133205_976338236.pdf
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. ผลกระทบของการเสพสารเสพติดระหว่างตั้งครรภ์. [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [สืบค้นเมื่อ 10 มิ.ย. 2569] เข้าถึงจาก: https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=796
กานต์ทอง ศิริวัฒน์. สารที่ก่อให้เกิดความผิดปกติและเกิดพิษแก่ทารกในครรภ์. [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [สืบค้นเมื่อ 9 มิ.ย. 2569] เข้าถึงจาก:
https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/38182/
ห้องคลอด โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า ทะเบียนการให้บริการผู้คลอด ปี พ.ศ. 2566, 2567, 2568. สมุทรสงคราม: โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า; 2569. [เอกสารอัดสำเนา].
ชนิกา บุณยพงศ์, และ อังคณา ประสพสุข. ผลกระทบของการใช้แอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์เดี่ยวต่อผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์และทารกแรกเกิด. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2566; 6(2): 45–58.
คณะอนุกรรมการมาตรฐานวิชาการ ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย. การดูแลรักษาภาวะเจ็บครรภ์คลอดและถุงน้ำคร่ำ. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย; 2566.
พิมล ศรีสุภาพ. ผลกระทบต่อทารกจากมารดาเสพยาบ้า. ศิริราชเวชสาร. 2566; 55(8): 482-488.
