ผลของโปรแกรมการกำกับอารมณ์แบบย่อก่อนจำหน่ายต่อความรู้เรื่องยาและความร่วมมือในการ รับประทานยาของผู้ป่วยจิตเวช

ผู้แต่ง

  • พรพิมล พรมนัส คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสระเกษ
  • ธนะรัชต์ งอบโพธิ์ ว่าที่ร.อ.วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • จิตราภรณ์ จิตรมาศ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสระเกษ
  • อณิมา จันทรแสน วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ณภัคอร ช่วงสกุล กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลศรีสะเกษ
  • ขจรอรรถพณ พงศ์วิริทธิ์ธร คณะบริหารธุรกิจ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น

คำสำคัญ:

การกำกับอารมณ์แบบย่อ, ความรู้เรื่องยา, ความร่วมมือในการรับประทานยา, ผู้ป่วยจิตเวช

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการกำกับอารมณ์แบบย่อต่อความรู้เรื่องยาและความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยจิตเวช ณ หอผู้ป่วยกมลรักษ์ โรงพยาบาลศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 40 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 คน กลุ่มทดลองได้รับการโปรแกรมการกำกับอารมณ์แบบย่อร่วมกับผู้ดูแล ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ประเมินผล 3 ระยะ ได้แก่ ก่อนการทดลอง หลังการทดลอง และระยะติดตามผล เครื่องมือประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความรู้เรื่องยา และแบบประเมินความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับชาวไทยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ

     ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้เรื่องยาเพิ่มจาก 5.15±2.11 เป็น 9.75±1.21 และ 10.25±1.25 คะแนน ตามลำดับ และมีคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาเพิ่มจาก 30.75±8.81 เป็น 44.70±3.67 และ 46.45±3.05 คะแนน ตามลำดับ พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างเวลาและกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้งด้านความรู้เรื่องยา (F=33.49, p<.001, partial η²=.47) และความร่วมมือในการใช้ยา (F=63.27, p<.001, partial η²=.63) สรุปได้ว่า โปรแกรมการกำกับอารมณ์แบบย่อร่วมกับการมีส่วนร่วมของผู้ดูแลช่วยส่งเสริมความรู้เรื่องยาและความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยจิตเวช และผลยังคงปรากฏในระยะติดตามผล

เอกสารอ้างอิง

Higashi, K., Medic, G., Littlewood, K. J., Diez, T., Granström, O., & De Hert, M. (2013). Medication adherence in schizophrenia: Factors influencing adherence and consequences of nonadherence, a systematic literature review. Therapeutic Advances in Psychopharmacology, 3(4), 200–218. https://doi.org/10.1177/2045125312474019

Bonetti, A. F., Reis, W. C., Lombardi, N. F., Mendes, A. M., Netto, H. P., Rotta, I., Fernandez-Llimos, F., & Pontarolo, R. (2018). Pharmacist-led discharge medication counselling: A scoping review. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 24(3), 570–579. https://doi.org/10.1111/jep.12933

Kelly, W. N., Ho, M.-J., Smith, T., Bullers, K., & Kumar, A. (2023). Association of pharmacist intervention counseling with medication adherence and quality of life: A systematic review and meta-analysis of randomized trials. Journal of the American Pharmacists Association, 63(4), 1095–1105. https://doi.org/10.1016/j.japh.2023.04.024

Syrnyk, M., & Glass, B. (2023). Pharmacist interventions in medication adherence in patients with mental health disorders: A scoping review. International Journal of Pharmacy Practice, 31(5), 449–458. https://doi.org/10.1093/ijpp/riad037

Cahaya, N., Kristina, S. A., Widayanti, A. W., & Green, J. (2022). Interventions to improve medication adherence in people with schizophrenia: A systematic review. Patient Preference and Adherence, 16, 2431–2449. https://doi.org/10.2147/PPA.S378951

Schulz, K. F., Altman, D. G., & Moher, D. (2010). CONSORT 2010 statement: Updated guidelines for reporting parallel group randomised trials. BMJ, 340, c332. https://doi.org/10.1136/bmj.c332

รสิกา อัครกรกุล และสงวน ลือเกียรติบัณฑิต. (2560). [ชื่อบทความ/รายละเอียดบรรณานุกรมของแบบประเมิน Medication Adherence Scale for Thais (MAST) ตามเอกสารต้นฉบับ].

Calvert, M., Blazeby, J., Altman, D. G., Revicki, D. A., Moher, D., & Brundage, M. D. (2013). Reporting of patient-reported outcomes in randomized trials: The CONSORT PRO extension. JAMA, 309(8), 814–822. https://doi.org/10.1001/jama.2013.879

IBM. (n.d.). GLM repeated measures. IBM Documentation.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-30

รูปแบบการอ้างอิง

พรมนัส พ., งอบโพธิ์ ธ., จิตรมาศ จ., จันทรแสน อ., ช่วงสกุล ณ., & พงศ์วิริทธิ์ธร ข. (2026). ผลของโปรแกรมการกำกับอารมณ์แบบย่อก่อนจำหน่ายต่อความรู้เรื่องยาและความร่วมมือในการ รับประทานยาของผู้ป่วยจิตเวช. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(3), 1431–1441. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/300493