การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังแบบ Homeward ในโรงพยาบาลชุมชนขนาด 30 เตียง: กรณีศึกษาโรงพยาบาลโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู

บทคัดย่อ

     การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ พัฒนารูปแบบ และประเมินผลการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังแบบ Homeward รวมทั้งศึกษาผลระยะขยายผลในโรงพยาบาลโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู ดำเนินการ 4 ระยะ ได้แก่ ศึกษาสถานการณ์ พัฒนารูปแบบ ทดลองใช้และประเมินผล และปรับปรุงขยายผล ใช้ข้อมูลเชิงปริมาณร่วมกับเชิงคุณภาพ ประเมินผลทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานกลุ่ม Homeward 303 คน และกลุ่มผู้ป่วยในโรงพยาบาล 286 คน โดยไม่สุ่มจัดกลุ่ม ประเมินการดูแลตนเองและสุขภาพโดยรวมกลุ่มละ 110 คน และขยายผลในผู้ป่วยใหม่ 150 คน เครื่องมือประกอบด้วยแนวคำถามสัมภาษณ์ แบบบันทึกทางคลินิก SC-CII แบบประเมิน EQ-5D-5L และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบไคสแควร์ Welch’s t-test, paired t-test การวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม และการวิเคราะห์เนื้อหา

     ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยมีข้อจำกัดในการเดินทางและต้องการการติดตามต่อเนื่อง รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การประเมินความพร้อม แผนดูแลรายบุคคล การเตรียมผู้ป่วยและผู้ดูแล การติดตามประสานงาน และการจัดการอาการผิดปกติและประเมินผล กลุ่ม Homeward มี HbA1c ลดลงเฉลี่ย 0.90 จุดร้อยละ ส่วนกลุ่มโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น 0.32 จุดร้อยละ แต่เมื่อปรับค่าตั้งต้นไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม (p = .281) กลุ่ม Homeward มีคะแนนการดูแลตนเองและความมั่นใจต่ำกว่า แต่มีความพึงพอใจสูงกว่า (p < .001) ส่วน EQ VAS ไม่แตกต่างกัน (p = .235) ระยะขยายผลติดตามครบตามแผนร้อยละ 92.7 ผู้ที่มีข้อมูลครบคู่มี HbA1c ลดลงเฉลี่ย 0.57 จุดร้อยละ (p < .001) ขณะที่ EQ VAS ไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ