การพัฒนาการให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับยาฉีดอินซูลินหลังจำหน่าย โรงพยาบาลโกสุมพิสัย
คำสำคัญ:
การบริบาลเภสัชกรรมทางไกล, ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, อินซูลินบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ ของ Kemmis & Mc Taggart(1988) ภายใต้วงจรการพัฒนาคุณภาพ (Plan-Act-Observe-Reflex : PAOR) โดยใช้แบบแผนการวิจัยกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกลเพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับยาฉีดอินซูลินหลังจำหน่ายเพื่อพัฒนาแนวทางการให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับยาฉีดอินซูลินหลังจำหน่ายและเพื่อประเมินผลการพัฒนาการให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกลโดยเปรียบเทียบค่าระดับน้ำตาลในเลือดก่อนและหลังการให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกล เริ่มดำเนินการ ตุลาคม 2567 -มีนาคม 2569 โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ คือระยะเตรียมการ ระยะดำเนินการ และระยะประเมินผล โดยคัดเลือกแบบเจาะจงคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับยาฉีดอินซูลินนอนรักษาตัวในตึกผู้ป่วยชายหรือตึกผู้ป่วยหญิงโรงพยาบาลโกสุมพิสัยด้วยภาวะน้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำ ในช่วงเดือน มีนาคม 2568-มีนาคม 2569 ติดตามและประเมินผู้ป่วยตั้งแต่เข้ารับการักษาตัวที่ตึกผู้ป่วยใน จนกระทั่งจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลและติดตามการรักษาโดยผ่านระบบบริการเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy) 5 ครั้ง เป็นระยะเวลา 3 เดือน
ผลการศึกษาพบกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 63.34 (19 ราย) เพศชาย ร้อยละ 36.66 (11 ราย) มีอายุเฉลี่ย 62 ปี สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาร้อยละ 80.00 (24 ราย) และประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลักร้อยละ 43.33 (13 ราย) โดยมีสัดส่วนผู้ป่วยที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำร้อยละ 53.34 (16 ราย) และภาวะน้ำตาลในเลือดสูงร้อยละ 46.66 (14 ราย) หลังการเข้าร่วมระบบการบริบาลเภสัชกรรมทางไกลพบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาเพิ่มจาก 5.16 เป็น 7.29 คะแนน (p < 0.001) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับยารักษาเบาหวานเพิ่มจาก 13.81 เป็น 18.73 คะแนน (p < 0.05) ระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในเกณฑ์เหมาะสม (ค่าเฉลี่ย 175.68–184.28 มก./ดล.) พบค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดสะสม (HbA1c) ลดลงจาก 12.33 (±2.07 ) เป็น 10.73 (±1.48) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 (p < 0.001) ความพึงพอใจของผู้ป่วยและญาติต่อการบริบาลเภสัชกรรมทางไกลพบว่าอยู่ในระดับพึงพอใจมากร้อยละ 88.78 และความพึงพอใจของเจ้าหน้าที่ที่ให้บริบาลเภสัชกรรมทางไกลอยู่ในระดับพึงพอใจมากร้อยละ 88.00
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค. (2564). รณรงค์วันเบาหวานโลก ปี 2564 ตระหนักถึงการดูแลรักษาโรคเบาหวานให้ได้รับการรักษาอย่างทั่วถึง.
สภาเภสัชกรรม. (2565). ประกาศสภาเภสัชกรรมที่ 62/2565 เรื่อง แนวทางเกี่ยวกับมาตรฐานการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy). https://www.pharmacycouncil.org/index.php?option=content_detail&menuid=68&itemid=2966&catid=0
อาจารี สถานเมือง. (2566). ผลการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โดยรูปแบบการบริการเภสัชกรรมทางไกลในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. Journal of Health and Environmental Education, 8(4), 318–325.
Kemmis, S., McTaggart, R., & Nixon, R. (2014). Introducing critical participatory action research. The action research planner: Doing critical participatory action research, 1–31.
