การพัฒนาเครือข่ายสุขภาพในชุมชนเรือนจำโดยใช้กระบวนการเสริมสร้างพลังอำนาจ - พันธ์โภคา ฐิตินันท์ (วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 2020)
ทัณฑสถานหรือเรือนจำเป็นสถานที่ที่มีจำนวนของผู้อาศัยอยู่อย่างแออัดซึ่งส่งผลต่อภาวะสุขภาพของผู้ต้องขัง การ วิจัยเชิงพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาเครือข่ายสุขภาพในชุมชนเรือนจำโดยใช้กระบวนการ เสริมสร้างพลังอานาจ และมีวัตถุประสงค์เฉพาะ คือ 1. เพื่อศึกษาลักษณะชุมชนและปัญหาสุขภาพของชุมชนเรือนจำจังหวัด กาฬสินธุ์ 2. เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมสำหรับประชาชนในชุมชนเรือนจำจังหวัดกาฬสินธุ์และ 3. เพื่อ พัฒนาศักยภาพเครือข่ายสุขภาพในเรือนจำจังวัดกาฬสินธุ์ ประชากรคือผู้ต้องขังอาศัยอยู่ในเรือนจำเป็นจำนวนมากถึง 3,005 คน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้ต้องขังในชุมชนเรือนจำกาฬสินธุ์ จานวน 75 คน พยาบาลประจาหน่วยพยาบาลในเรือนจำ จานวน 3 คน รวมเป็นจำนวนทั้งสิ้น 78 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองประกอบด้วย แบบประเมินความรู้ ความเข้าใจต่อการ เป็นผู้จัดการรายกรณีในการดูแลสุขภาพในชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำ และการสัมภาษณ์เชิงลึก(In depth Interviews) สัมภาษณ์แบบกลุ่ม(focus group) และการถอดบทเรียนในการดูแล ผลการศึกษาพบว่า 1. ปัญหาสุขภาพ 5 อันดับโรคที่ผู้ต้องขังป่วยได้แก่ 1.1 โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจส่วนบน 1.2 ผื่นคัน/แพ้ 1.3 ปวดกล้ามเนื้อ 1.4 ข้ออักเสบ 1.5 โรคระบบทางเดินอาหาร และภาวะเสี่ยงสุขภาพ ได้แก่ โรคเครียด ซึมเศร้า โรคอ้วน เบาหวาน ความดัน ไขมัน 2. รูปแบบ การดูแลสุขภาพที่เหมาะสมสาหรับประชาชนในชุมชนเรือนจำจังหวัดกาฬสินธุ์คือการให้ อาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำเข้า มามีบทบาทในการคัดกรองภาวะสุขภาพ การเฝ้าระวังการเจ็บป่วย และการให้ความรู้ในการดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะ เจ็บป่วย และ 3. ภายหลังการเข้ารับการฝึกอบรม ด้านความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการทาหน้าที่อาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยและค่ามัธยฐานด้านความรู้เท่ากับ 11.65 และ 12.00 (X = 11.65, Med. = 12.00) ตามลาดับ และการพัฒนาศักยภาพของเครือข่ายสุขภาพในเรือนจาควรเน้นการมีส่วนเริ่ม ให้การเสริมสร้างพลังอานาจให้แก่อาสาสมัคร ด้วยวิธีการเสริมแรงด้วยการชื่นชม และบันทึกแต้มความดี ข้อเสนอแนะ เนื่องจากเป็นการศึกษาในชุมชนปิด ดังนั้นจึงควร ได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการเข้าไปขับเคลื่อนให้เกิดอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำ เพื่อให้เกิด ความเข้มแข็งและยั่งยืน อันจะนำไปสู่การลดภาวการณ์เจ็บป่วยในเรือนจำต่อไป