เส้นทางการเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชา ผ่านจุดผ่านแดนถาวรช่องจอม กรณีศึกษา: อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ - พวงศรี, แพรพลอย; อยู่สะอาด, นันทพร (วารสารมนุษย์กับสังคม, 2024)
การเคลื่อนย้ายแรงงานได้อย่างเสรีส่งผลให้จำนวนแรงงานข้ามชาติกัมพูชาเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก ก่อให้เกิดปัญหาการแย่งงานของคนไทยในพื้นที่ รวมถึงแรงงานอาจไม่ได้รับสวัสดิการที่ทั่วถึง การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเส้นทางการเคลื่อนย้ายของแรงงาน รวมถึงกระบวนและการเข้ามาของแรงงานและการปรับตัวของแรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชา ในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ ด้วยวิธีการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลสถิติแรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชา ปี 2559จากสำนักงานจัดหางาน จังหวัดสุรินทร์ รวมทั้งลงพื้นที่สำรวจและสัมภาษณ์แรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชาในพื้นที่อำเภอเมืองสุรินทร์ ผลการศึกษาพบว่า แรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชาที่เคลื่อนย้ายผ่านจุดผ่านแดนถาวรช่องจอม จังหวัดสุรินทร์ ส่วนใหญ่เดินทางมาจากจังหวัดอุดรมีชัย จังหวัดบันทายมีชัย และจังหวัดเสียมราฐ คิดเป็นร้อยละ 45 12 และ 10 ตามลำดับ สำหรับแรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชาที่เข้ามาทำงานในอำเภอเมืองสุรินทร์ ส่วนใหญ่กระจายตัวไปอาศัยอยู่บริเวณตำบลในเมือง ตำบลนอกเมืองและตำบลเฉนียง คิดเป็นร้อยละ 24, 19 และ 18 ตามลำดับ โดยนิยมประกอบอาชีพค้าปลีกค้าส่งแผงลอย กิจการต่อเนื่องการเกษตร และลูกจ้างในครัวเรือน โดยกระบวนเข้ามาทำงานในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ของแรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชา พบว่า เดินทางย้ายมาพร้อมกับครอบครัวมากที่สุด รองลงมา คือ เดินทางผ่านนายหน้า ย้ายมาด้วยความต้องการของตนเอง และการชักชวนจากเพื่อน สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการที่แรงงานข้ามชาติสัญชาติกัมพูชาที่เคลื่อนย้ายเข้ามาประกอบอาชีพในจังหวัดสุรินทร์มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เมื่อเทียบกับการประกอบอาชีพในถิ่นที่อยู่เดิม ส่งผลให้แรงงานเหล่านี้กลับไปอพยพครอบครัวของตนให้เคลื่อนย้ายเข้ามาทำงานเช่นเดียวกัน โดยผลการศึกษาสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลสนับสนุนแนวทางในการบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติในพื้นที่ สามารถนำไปสู่แนวทางเลือกในการพัฒนาให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านการจัดการปัญหาแรงงานข้ามชาติได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ