การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินและปัจจัยที่มีผลต่อการขยายพื้นที่ปลูกยางพารา อำเภอเมือง จังหวัดบึงกาฬ - เกตุดา, กมจิรา; สมอาจ, จตุรงค์; จิตรสุขขา, วรวิทย์ (วารสารมนุษย์กับสังคม, 2024)
ราคายางพาราที่ลดต่ำส่งผลต่อการเปลี่ยนพื้นที่ปลูกยาง การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากการขยายพื้นที่ปลูกยางพารา ช่วงปีพ.ศ. 2540–2550 และปีพ.ศ. 2550–2560 และศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน รวบรวมภาพถ่ายดาวเทียม Landsat ปีพ.ศ. 2540-2550 และ ปีพ.ศ. 2560 ปรับแก้ไขความคลาดเคลื่อนเชิงเรขาคณิตและเชิงรังสีเพื่อลดความบิดเบือนของข้อมูลภาพ และจำแนกประเภทข้อมูลภาพเชิงวัตถุ ร่วมกับการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลง ด้วยแบบสัมภาษณ์เกษตรกรผู้เพาะปลูกยางพาราจำนวน 105 คน พบว่า การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน ปีพ.ศ. 2540-2550 มีพื้นที่อยู่อาศัยและสิ่งปลูกสร้าง แหล่งน้ำยางพาราเพิ่มขึ้นร้อยละ 0.81 3.82 45.38 ตามลำดับ พื้นที่เกษตรกรรม ป่าไม้ เบ็ดเตล็ด ลดลงร้อยละ 10.74 36.93 2.33 ตามลำดับ ต่อมาปีพ.ศ. 2550-2560 มีพื้นที่อยู่อาศัยและสิ่งปลูกสร้าง แหล่งน้ำ ยางพารา เพิ่มขึ้นคิดร้อยละ 9.36 2.43 38.21 ตามลำดับ เกษตรกรรม เบ็ดเตล็ด และป่าไม้ ลดลงคิดเป็นร้อยละ 2.32 0.36 47.32 ตามลำดับ เนื่องจากปัจจัยการส่งเสริมการปลูกยางพาราเป็นพื้นเศรษฐกิจหลักเพื่อสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร จึงทำให้เกษตรกรเปลี่ยนพื้นที่ถือครองของตนเองเพื่อเพาะปลูกยางพารา อีกทั้งมีนักธุรกิจที่เข้า มาลงทุนมีความต้องการผลผลิตที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้พื้นที่ป่าไม้และการเกษตรประเภทอื่น มีจำนวนลดลง