วารสารมนุษย์กับสังคม

กลวิธีทางภาษาในการทำนายดวงชะตาบนไทยรัฐออนไลน์

2026-01-26T11:42:36+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาที่ใช้ในการทำนายดวงชะตาในคอลัมน์ดวงชะตารายสัปดาห์ในเว็บไซต์ไทยรัฐออนไลน์ เก็บข้อมูลจากถ้อยคำทำนายในคอลัมน์ดูดวงรายสัปดาห์ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม - 31 ธันวาคม 2567 รวม 52 สัปดาห์ และนำมาวิเคราะห์กลวิธีทางภาษาตามกรอบแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับกลวิธีทางภาษาของจันทิมา อังคพณิชกิจ (2557) ที่ปรากฏในตัวบทด้านอรรถศาสตร์และวัจนปฏิบัติศาสตร์
ผลการวิจัยพบว่า กลวิธีทางภาษาด้านอรรถศาสตร์ พบกลวิธีการใช้คำศัพท์กลุ่มความหมาย 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มความหมายดี/ดีขึ้น 2) กลุ่มความหมายลุล่วง/สำเร็จ 3) กลุ่มความหมายโดดเด่น/น่าพึงพอใจ และ 4) กลุ่มความหมายสมความปรารถนา ส่วนกลวิธีทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ประกอบด้วย 1) การใช้วัจนกรรม ได้แก่ วัจนกรรมบอกเล่าแบบไม่มีเงื่อนไขและแบบมีเงื่อนไข 2) วัจนกรรมเตือน 3) การใช้มูลบท และ 4) การใช้อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ 4 แบบ ได้แก่ โรคคือคนที่มาหา เงินคือของเหลว งานคือการแสดง และชีวิตคือการเดินทาง ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่ากลวิธีทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ปรากฏในตัวบทมากกว่ากลวิธีทางอรรถศาสตร์อย่างชัดเจนโดยทำงานร่วมกันผ่านการใช้ภาษาเชิงบวกและความหมายคลุมเครือ เพื่อสร้างความหวัง ลดความวิตกกังวล และทำให้รู้สึกว่าคำทำนายเข้าใจผู้อ่านเป็นรายบุคคล การเข้าใจกลวิธีเหล่านี้จะช่วยให้ผู้อ่านสามารถรับสารจากคำทำนายดวงชะตาได้อย่างมีวิจารณญาณมากขึ้น

การแปรการใช้ศัพท์ตามกลุ่มอายุของผู้พูดภาษาผู้ไทในอำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี

2026-01-09T09:14:17+07:00

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การแปรการใช้ศัพท์ตามกลุ่มอายุของ ผู้พูดภาษาผู้ไทบ้านถ่อนนาลับ ตำบลถ่อนนาลับ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี โดยเก็บข้อมูลคำพูดเดี่ยวจากผู้บอกภาษา 2 กลุ่มอายุ ได้แก่ กลุ่มสูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) และกลุ่มอายุน้อย (20-30 ปี) กลุ่มอายุละ 5 คน รวม 10 คน เก็บข้อมูลโดยใช้รายการศัพท์ภาษาผู้ไทจำนวน 30 หน่วยอรรถ ผลการศึกษาพบการใช้ศัพท์ จำนวน 7 รูปแบบ โดยกลุ่มสูงอายุใช้ศัพท์ภาษาผู้ไทร่วมกับศัพท์อื่นมากที่สุด และใช้ศัพท์กลายร่วมกับศัพท์อื่นน้อยที่สุด ส่วนกลุ่มอายุน้อยใช้ศัพท์อื่นมากที่สุด และใช้ศัพท์กลายน้อยที่สุด ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า อายุทำให้เกิดการแปรการใช้ศัพท์ ซึ่งเกิดจากการสัมผัสภาษาไทยถิ่นอีสานที่เป็นภาษากลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาษาไทยมาตรฐานที่เป็นภาษาราชการในประเทศ โดยทั้งสองเป็นภาษาที่มีสถานะสูงกว่า

ปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคสื่ออินโฟกราฟิกในข่าวออนไลน์ไทย

2026-03-10T13:05:58+07:00

งานวิจัยเชิงปริมาณนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการบริโภค
สื่ออินโฟกราฟิกในข่าวออนไลน์ไทย 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างทัศนคติกับแนวโน้มพฤติกรรมการบริโภคสื่ออินโฟกราฟิกในข่าวออนไลน์ไทย และ 3) ศึกษาปัจจัยที่ร่วมกันทำนายทัศนคติต่อสื่ออินโฟกราฟิกอันเป็นกลไกสำคัญที่เชื่อมโยงไปสู่แนวโน้มพฤติกรรมการบริโภค ใช้การสำรวจภาคตัดขวางกับกลุ่มตัวอย่าง 128 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์โดยการสุ่มตัวอย่างแบบตามสะดวก วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ผลการวิจัยพบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 55.5) อายุ 15–22 ปี (ร้อยละ 53.1) การศึกษาระดับปริญญาตรี (ร้อยละ 71.1) มีสถานภาพเป็นนักเรียน/นักศึกษา (ร้อยละ 53.1) รายได้เฉลี่ยต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน (ร้อยละ 21.1) เปิดรับสื่ออินโฟกราฟิกทุกวัน (ร้อยละ 41.4) ผ่านสมาร์ตโฟน (ร้อยละ 79.7) โดยลักษณะทางประชากรศาสตร์ที่แตกต่างกัน
มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเปิดรับสื่อที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
2) ทัศนคติต่อสื่ออินโฟกราฟิกมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับแนวโน้มพฤติกรรมการ (r = .552, p < .001) สอดคล้องกับทฤษฎีการกระทำด้วยเหตุผล และ 3) การรับรู้ประโยชน์ของสื่ออินโฟกราฟิก (β = .705) เป็นตัวแปรพยากรณ์ที่มีอิทธิพลสูงสุดต่อทัศนคติ โดยร่วมกับแนวโน้มพฤติกรรมการบริโภคสามารถอธิบายความแปรปรวนของทัศนคติได้ร้อยละ 66.60 (R² = .666)

การแต่งกายกับภูมิทัศน์เชิงสัญญะในพื้นที่คาเฟ่: กรณีศึกษาร้านกาแฟ One Step Garden ณ นครเซี่ยงไฮ้

2026-04-24T14:13:46+07:00

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะและรูปแบบการบรรจบกันของการแต่งกายในฐานะภูมิทัศน์เชิงสัญญะภายในพื้นที่คาเฟ่ และเพื่ออธิบายว่าบริบทเชิงพื้นที่อาจสัมพันธ์กับความคล้ายคลึงของการแต่งกายของผู้ใช้พื้นที่อย่างไร โดยใช้ร้านกาแฟ One Step Garden ในนครเซี่ยงไฮ้เป็นกรณีศึกษา งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษา ร่วมกับการใช้สถิติเชิงพรรณนาเพื่อสนับสนุนการตีความเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากร้านกาแฟ 3 สาขา ได้แก่ สาขา Guangfulin สาขา Fresh Brew Workshop และสาขา Dinghai Shenzhen ข้อมูลประกอบด้วยภาพถ่ายและภาพนิ่งจากวิดีโอจำนวน 23 ภาพ/เฟรม รวมผู้ถูกสังเกต 126 คน รวมถึงข้อมูลเปรียบเทียบจากพื้นที่โดยรอบสาขา Guangfulin การวิเคราะห์มุ่งพิจารณาสี โทนสี รูปแบบการแต่งกาย และความเด่นชัดทางสายตา โดยใช้ค่าความถี่และร้อยละเพื่อแสดงแนวโน้มเบื้องต้น และตีความผ่านกรอบภูมิทัศน์เชิงสัญญะ สัญญะภาพ การแต่งกายในฐานะการสื่อสารอวัจนภาษา และแบบจำลองการสื่อสารของ Jakobson ผลการศึกษาพบว่า การแต่งกายของลูกค้าส่วนใหญ่ใช้สีที่มีความอิ่มตัวต่ำ เช่น สีดำ สีขาว สีเทา และสีน้ำตาล ขณะที่สีสดปรากฏน้อยกว่า รูปแบบการแต่งกายโดยรวมมีลักษณะเรียบง่าย เป็นธรรมชาติ และไม่เน้นความโดดเด่นทางสายตา ลักษณะดังกล่าวสอดคล้องกับบรรยากาศของคาเฟ่ที่เน้นวัสดุธรรมชาติ แสงอบอุ่น และโทนสีอ่อนนุ่ม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ความคล้ายคลึงของการแต่งกายอาจสัมพันธ์กับบริบทเชิงพื้นที่ รสนิยมทางสุนทรียะ และการเลือกใช้พื้นที่ของผู้บริโภค งานวิจัยนี้เห็นว่าการแต่งกายสามารถเป็นองค์ประกอบหนึ่งของภูมิทัศน์เชิงสัญญะในพื้นที่บริโภค และมีส่วนร่วมในการสร้างความหมายทางสายตาและสุนทรียะของพื้นที่คาเฟ่

ละครคุณธรรมในยุคแพลตฟอร์มดิจิทัล: กรณีศึกษา “กะเทยธรรม” กับเหตุผลของความนิยมในสังคมไทยร่วมสมัย

2026-04-07T11:10:42+07:00

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ปรากฏการณ์ “กะเทยธรรม” ในฐานะประเภทเรื่องเล่าลูกผสมของละครคุณธรรมและการแทนภาพตัวละครเพศหลากหลายบนแพลตฟอร์มดิจิทัลของไทย โดยตั้งคำถามว่าเหตุใดคอนเทนต์ลักษณะนี้จึงได้รับความนิยมอย่างสูง และความนิยมดังกล่าวสะท้อนอะไรเกี่ยวกับค่านิยมและขอบเขตของการยอมรับความหลากหลายทางเพศในสังคมไทยร่วมสมัย งานวิจัยใช้การวิเคราะห์เชิงแนวคิดและการสังเคราะห์วรรณกรรมจากวัฒนธรรมศึกษา การศึกษาแพลตฟอร์ม และการศึกษาด้านเพศสภาพและเรื่องเพศเป็นกรอบในการตีความ ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ละครคุณธรรมในยุคแพลตฟอร์มควรถูกมองเป็น “ละครคุณธรรมภายใต้ตรรกะแพลตฟอร์ม” ซึ่งเรื่องเล่าเชิงศีลธรรมถูกย่อส่วน เร่งจังหวะ และจัดรูปแบบใหม่ให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจความสนใจ ขณะเดียวกัน “กะเทยธรรม” ทำหน้าที่เป็นประเภทเรื่องเล่าผสมผสานที่นำตัวละครเพศทางเลือกมาบรรจุไว้ในโครงสร้างศีลธรรมแบบดั้งเดิม ส่งผลให้เกิดการยอมรับความหลากหลายทางเพศแบบมีเงื่อนไขมากกว่าการยอมรับบนฐานของสิทธิและความเท่าเทียม บทความนี้มีส่วนช่วยขยายความเข้าใจต่อบทบาทของประเภทเรื่องเล่าและแพลตฟอร์มในการกำหนดการเมืองของอัตลักษณ์ และชี้ให้เห็นว่าสื่อไทยยุคแพลตฟอร์มดำรงอยู่ในสภาวะก้าวหน้าเชิงภาพแทน แต่คงอยู่เชิงโครงสร้าง