วารสารวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

HUMAN IMPACTS ON HYDROLOGICAL CHANGES IN THE MEKONG BASIN IN THAILAND AND VIETNAM

Krittawit Suk-ueng — Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

The Mekong River basin comprises the most significant rivers in Southeast Asia, including China, Myanmar, Lao PDR, Thailand, Cambodia, and Vietnam. The cascade of hydropower dams drastically affects the river's natural hydrology, limiting downstream flow and trapping crucial nutrients. Mega-dams (since 2010-2020), including those in China, Lao PDR, and Cambodia, have been constructed along the river. Thailand and Vietnam in the Mekong River basin, on the other hand, provide a fascinating case study due to the lack of dam development. The objective of this review study was, therefore, to explore socio-hydrological impacts on the Mekong River basin in Thailand and Vietnam. Monthly river discharge and water level changes in the Mekong River basin were obtained from the Mekong River Commission’s readings from 1960 to 2020, which were analyzed for the link among population density, poverty level, and the drought of 2019-2020. The reports indicated that the dams, including Xiaowan and Nuozhadu, significantly impacted water levels and river discharge, with data from 1960 to 2020 showing an increase in river discharge of up to 98% during the dry season and a decrease of up to -35% during the wet season. In addition, Chinese interests planned to extend navigation beyond Chiang Saen to Luang Prabang by removing the Khon Pi Luang rapids. This change in hydrology has destroyed fish habitats and migration patterns in the Mekong River, negatively affecting the productivity of fisheries for people living along the riverbanks, and is also linked to poverty levels; specifically, low population density correlates with low poverty levels, while high population density is associated with high poverty levels. The construction of mega-dams along the Mekong River may signal an alternative to the river's natural flow, influencing seasonal patterns and downstream ecosystems in Thailand and Vietnam.

LESSONS LEARNED FROM THE KRIRK AVIATION SEMINAR PROJECT 2024: COMPONENTS OF CAPACITY DEVELOPMENT SEMINAR ACTIVITIES

Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความนี้ศึกษาด้วยการถอดบทเรียน (Lesson Learned) และการเรียนรู้จากประสบการณ์ (Experiential Learning) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบการดำเนินกิจกรรมสัมมนาพัฒนาศักยภาพนักศึกษา ภายใต้โครงการสัมมนาเกริกการบิน 2567 ดำเนินการโดยสาขาวิชาการจัดการธุรกิจการบิน คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกริก ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวมีเป้าหมายในการส่งเสริมสมรรถนะที่จำเป็นต่อวิชาชีพการบิน ผ่านกระบวนการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ โดยมุ่งหมายให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง และมีส่วนร่วม ในทุกขั้นตอนของการจัดสัมมนาตามหลักการ แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องทั้งในเชิงวิชาการและเชิงวิชาชีพ

จากการถอดบทเรียนพบว่า องค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาศักยภาพนักศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพผ่านกิจกรรมสัมมนา คือ การวางแผนและการจัดเตรียมอย่างเป็นระบบ รวมถึงการออกแบบรูปแบบสัมมนาที่หลากหลายทั้งภายในและภายนอกสถานที่ ด้วยรูปแบบมีวิทยากรและการบูรณาการร่วมกัน อาทิ กิจกรรมสัมมนาวิชาการ กิจกรรมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ กิจกรรมสัมมนาเพื่อการสร้างสรรค์สังคม เป็นต้น โดยกิจกรรมเหล่านี้ส่งผลต่อการพัฒนาศักยภาพในรอบด้าน ซึ่งถูกออกแบบให้สอดคล้องกับหลักการของสมาคมขนส่งทางอากาศระหว่างประเทศ (IATA) และองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) เพื่อสร้างเสริมสมรรถนะในการผลิตบัณฑิต ให้สามารถก้าวสู่อุตสาหกรรมการบินได้อย่างมีคุณภาพด้วยมาตรฐานสากล

NEXUS: A BRIEF HISTORY OF INFORMATION NETWORKS FROM THE STONE AGE TO AI

Yongyut Khamkhong — Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

หนังสือ Nexus: Brief History of Information Networks from the Stone Age to AI (Nexus: ประวัติศาสตร์เครือข่ายข้อมูลจากยุคหินสู่ยุค AI) เป็นหนังสือเชิงสารคดี (Non-fiction) อิงประวัติศาสตร์ ตีพิมพ์ปี 2024 สำนักพิมพ์ Penguin Random House ISBN 9781911717089 เป็นหนังสือเล่มล่าสุดของผู้เขียนชาวอิสราเอล ศาสตราจารย์ ยูวัล โนอาห์ ฮารารี (Yuval Noah Harari) อาจารย์สอนประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮิบรูแห่งเยรูซาเล็ม (Hebrew University of Jerusalem) เพียงเปิดตัวไม่กี่วันหนังสือก็กลายเป็นหนังสือขายดีไปทั่วโลก เพราะฮารารีเป็นนักเขียนที่มีชื่อเสียงระดับโลกอยู่แล้ว หนังสือที่สร้างชื่อในอดีตของเขามากที่สุดคือ Sepiens ขายไปแล้วกว่า 25 ล้านเล่มและได้รับการแปลเป็นภาษาต่าง ๆ ถึง 50 ภาษารวมทั้งภาษาไทย ส่วนหนังสือ Nexus ก็ได้รับคำแนะนำให้อ่านโดยนักวิจารณ์วรรณกรรมทั่วโลก Nexus ฉบับภาษาอังกฤษที่กำลังอ่านอยู่นี้มีความยาว 492 หน้า แบ่งเป็น 3 ตอน รวม 11 บท เนื้อหาของหนังสือสามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้

GUIDELINES FOR DEVELOPING THE DIGITAL COMPETENCY OF LOCAL GOVERNMENT PERSONNEL IN MAHA SARAKHAM PROVINCE

Ntapat Worapongpat — Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

This research aimed to (1) examine the current digital competency of local government personnel in Maha Sarakham Province (2) develop and propose practical guidelines for enhancing digital competency (3) compare levels of digital competency among personnel with different demographic characteristics and (4) analyze the relationship between the proposed development guidelines and the actual level of digital competency. A mixed-methods approach was employed, integrating both quantitative and qualitative data. Quantitative data were collected through a questionnaire (reliability coefficient = 0.960) administered to local government personnel, while qualitative data were obtained through in-depth interviews with administrators and experts in digital transformation. Data analysis used descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and inferential statistics (one-way ANOVA, LSD pairwise comparison, and Pearson correlation).The results indicated that (1) personnel with different personal characteristics demonstrated significantly different levels of digital competency (p < 0.05) (2) the proposed guidelines were positively correlated with overall digital competency; and (3) among the guidelines, digital literacy training, digital mindset development, and digital infrastructure support had the greatest influence, while on-the-job knowledge transfer showed minimal effect. Qualitative findings supported these results by highlighting the need for continuous digital learning and management support for sustainable competency development.

DIETRICH BONHOEFFER: THEOLOGIAN, MARTYR, AND RESISTANCE LEADER AGAINST THE NAZI REGIME

Franklin Hutabarat — Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

For Dietrich Bonhoeffer (1906–1945) was a German theologian, pastor, and anti-Nazi dissident whose legacy continues to shape Christian thought and ethical resistance against tyranny. As a prominent figure in the Confessing Church, Bonhoeffer opposed Adolf Hitler’s totalitarian rule and the Nazi infiltration of German Protestantism. His theological contributions, particularly in The Cost of Discipleship and Letters and Papers from Prison, emphasized radical discipleship, ethical responsibility, and the concept of “cheap grace” versus “costly grace.” His belief that faith must manifest in action led him to join the German resistance and participate in a plot to overthrow Hitler.

Bonhoeffer’s theological and ethical convictions were deeply intertwined with his resistance efforts. He challenged the German Church’s complacency and called for active opposition to injustice. His involvement with the Abwehr, a German military intelligence agency that harbored anti-Nazi conspirators, ultimately led to his arrest in 1943. During his imprisonment, Bonhoeffer continued to write and reflect on Christian faith, suffering, and the role of the Church in the modern world. His writings from prison provide profound insights into the nature of faith under oppression and the responsibility of Christians to confront evil.

Executed by the Nazis in April 1945, Bonhoeffer became a martyr whose life exemplified the integration of faith and resistance. His theological insights remain influential, particularly in discussions on ethics, civil disobedience, and the Church’s role in political struggles. Bonhoeffer’s legacy challenges contemporary Christians to embrace a faith that demands courage, action, and unwavering commitment to justice. His life and work continue to inspire scholars, theologians, and activists committed to the pursuit of truth and moral responsibility in the face of oppression.

THE DEVELOPMENT OF A GAME-BASED LEARNING MODEL TO ENHANCE ANALYTICAL THINKING SKILLS IN SOCIAL STUDIES ECONOMICS NINTH GRADE STUDENTS

Wannaporn Boonyasathit, Winyawat Sintaphong — Fri, 26 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน (Classroom Action Research: CAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบการทักษะการคิดวิเคราะห์และส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ ในรายวิชาสังคมศึกษา สาระเศรษฐศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่จัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 40 คน โรงเรียนสายปัญญารังสิต สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี สำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 2 รูปแบบ ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ในการเรียนสังคมศึกษา สาระเศรษฐศาสตร์ แบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 20 ข้อ เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ แผนการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (สาระเศรษฐศาสตร์) โดยใช้การจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐาน ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมาจำนวน 4 แผนการจัดการเรียนรู้ ใช้เวลา 4 คาบเรียน ผลการวิจัยพบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเศรษฐศาสตร์ของนักเรียนกลุ่มที่ได้รับการจัดการเรียนการสอนเศรษฐศาสตร์ โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้การจัดการเรียนรู้เกมเป็นฐาน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน