(Book Review) The Shock Doctrine : the Rise of Disaster Capitalism - Siripoonsap, Witawin (วารสารมานุษยวิทยา, 2025)
หนังสือ “The Shock Doctrine” ของ Naomi Klein ทำการวิเคราะห์ถึงการฉวยโอกาสจากภัยพิบัติ ทั้งที่เกิดจากธรรมชาติและมนุษย์สร้างขึ้น เพื่อผลักดันนโยบายเสรีนิยมใหม่ ซึ่งเป็นนโยบายที่ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในสถานการณ์ปกติ Klein กล่าวว่านโยบายเหล่านี้มักถูกนำมาใช้ในช่วงเวลาแห่งวิกฤต เมื่อประชากรอยู่ในภาวะเปราะบางและมุ่งเน้นไปที่การเอาชีวิตรอด หนังสือเล่มนี้เปรียบเทียบการใช้ "ช็อก" ในทางการแพทย์กับการประยุกต์ใช้ในทางเศรษฐศาสตร์ โดยแสดงให้เห็นว่านักคิดเสรีนิยมใหม่ เช่น Milton Friedman ฉวยประโยชน์จากช่วงเวลา "ช็อก" เพื่อดำเนินการปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจแบบถอนรากถอนโคน การปรับโครงสร้างเหล่านี้มักเกี่ยวข้องกับการยกเลิกกฎระเบียบ การถ่ายโอนอำนาจรัฐสู่เอกชน และการกัดกร่อนหลักประกันความปลอดภัยต่างๆ ทางสังคม ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อบริษัทยักษ์ใหญ่และชนชั้นนำ โดยแลกมาด้วยความเสียหายของประชาชนทั่วไป Klein นำเสนอตัวอย่างกรณีศึกษาจากทั่วโลก แสดงให้เห็นว่า "ทุนนิยมภัยพิบัติ" นี้ดำเนินการอย่างไร ตั้งแต่ชิลีภายใต้ Pinochet ไปจนถึงนิวออร์ลีนส์หลังเหตุการณ์แคทรีนา และอิรักหลังการบุกครอง