วารสารศาสตร์

เพศ เจน และวัย (โปรดรับไว้พิจารณา)

2026-08-31T15:18:04+07:00

สะท้อนย้อนคิด-การศึกษาการถ่ายภาพสารคดีในฐานะสนามต่อสู้ของวาทกรรม กรณีศึกษาภาพถ่ายสารคดีในประเด็นผู้ค้าบริการทางเพศในสังคมไทย

2026-08-31T15:25:08+07:00

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนำเสนอองค์ความรู้จากกระบวนการสะท้อนประสบการณ์ (self-reflection) ของผู้เขียนในฐานะช่างภาพสารคดีวิชาชีพ เพื่ออภิปรายถึงบทบาทของภาพถ่ายสารคดีในฐานะ “สนามต่อสู้ของวาทกรรม” และ “พยานหลักฐานทางสังคม” ในประเด็นผู้ค้าบริการทางเพศในประเทศไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ที่อาจเทียบเคียงได้ถึงแนวคิดอัตชาติพันธุ์วรรณนา (autoethnography) ซึ่งทำให้เกิดการปรับใช้ “หนึ่งบุคคล สองสภาวะ” คือการทำงานร่วมกันระหว่างบทบาทนักวิจัยและช่างภาพเจ้าของประสบการณ์เชิงประจักษ์

ผลการสะท้อนย้อนคิดพบประเด็นสำคัญใน 2 ระดับ คือ ระดับจิตสำนึกของช่างภาพ ที่พบว่า กระบวนการผลิตภาพถ่ายเป็นสนามต่อสู้ระหว่าง “ภาพถ่ายที่ดี” ตามทัศนะของช่างภาพวิชาชีพ ที่อาจมีบางส่วนผลิตซ้ำภาพตัวแทนแบบเดิมของผู้ค้าบริการทางเพศ กับ “วาทกรรมสิทธิมนุษยชน” ที่มุ่งรื้อสร้างภาพตัวแทนและคืนความเป็นมนุษย์ให้กับผู้ค้าบริการทางเพศ ในขณะที่ระดับบริบทสังคม พบว่า กระบวนการสะท้อนประสบการณ์ช่วยให้เห็นการทำหน้าที่เป็นบันทึกทางสังคมของการถ่ายภาพสารคดี ที่ไม่ใช่เพียงตัวภาพถ่าย แต่รวมถึงกระบวนการถ่ายภาพที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของสังคม ไม่ว่าจะเป็นปรากฏการณ์ทางการเมือง และการยอมรับภาพความเป็นมนุษย์ของผู้ค้าบริการทางเพศในสื่อ

กระบวนการสะท้อนย้อนคิดได้นำเสนอให้เห็นว่า การถ่ายภาพสารคดีไม่ใช่เพียงการบันทึกข้อเท็จจริงที่ปรากฏต่อหน้าเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประสบการณ์ของช่างภาพและสิ่งที่ไม่ปรากฏในภาพ ซึ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของบันทึกทางสังคมที่เชื่อมโยงกับมิติของอำนาจ วาทกรรม และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างแนบแน่น

เรือนร่างสตรีในฐานะพื้นที่แห่งอำนาจและการต่อรองในเรื่องเล่าของ นาวัล เอ็ล ซัดดาวี

2026-08-31T15:32:07+07:00

บทความนี้มุ่งศึกษาบทบาทของเรือนร่างสตรีในฐานะพื้นที่แห่งอำนาจและการต่อรองในเรื่องเล่าของ นาวัล เอ็ล ซัดดาวี (Nawal El Saadawi) นักเขียนสตรีชาวอียิปต์ จากการศึกษาพบว่า เรือนร่างไม่เพียงเป็นพื้นที่ของอำนาจที่สะท้อนถึงความรุนแรงที่กระทำต่อสตรีเท่านั้น หากยังเป็นสนามของการต่อรอง การกอบกู้อัตลักษณ์ และการบันทึกประสบการณ์ โดยเรือนร่างสตรีเป็นศูนย์กลางในการเล่าเรื่องและการวิพากษ์ความรุนแรง God Dies by the Nile พลิกบทบาทของงานเขียนให้เป็นพื้นที่ต่อต้านอำนาจชายเป็นใหญ่ โดยซัดดาวีใช้เรือนร่างที่บอบช้ำของตัวละครหญิง ซึ่งเผชิญความรุนแรงและการกดขี่ เป็นจุดเริ่มต้นในการรื้อถอนมายาคติทางศีลธรรม จารีต ความเชื่อ และศาสนา การตั้งคำถามต่อโครงสร้างอำนาจดังกล่าวปรากฏผ่านการท้าทาย “พระเจ้า” ซึ่งเป็นภาพแทนของอำนาจสูงสุดในสังคมชายเป็นใหญ่ ขณะที่ใน Memoirs of a Woman Doctor ตัวละครหญิงเลือกใช้เส้นผมของตนในฐานะเครื่องมือเชิงสัญลักษณ์ในการต่อต้านอำนาจปิตาธิปไตยและโครงสร้างสังคมที่กดทับ ลิดรอนเสรีภาพ และจำกัดการแสดงออกของผู้หญิง นอกจากนี้ Woman at Point Zero ยังเผยให้เห็นบทบาทของเรือนร่างในฐานะเครื่องมือในการร้อยรัดสายสัมพันธ์ระหว่างผู้หญิงต่างภูมิหลัง ผ่านประสบการณ์และความรู้สึกร่วมกัน ซึ่งสะท้อนผ่านตัวละครหญิงอย่างชารีฟาและเฟอร์ดอส ผ่านการใช้ภาษากายและอวัจนภาษา เรือนร่างจึงเป็นพื้นที่ของการต่อสู้ทางการเมือง ที่สะท้อนถึงการเรียกร้องสิทธิและเสรีภาพของสตรีในอียิปต์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของงานเขียนของซัดดาวี ดังนั้น เรื่องเล่าของซัดดาวีจึงไม่เพียงวิพากษ์วิจารณ์โครงสร้างปิตาธิปไตยในอียิปต์เท่านั้น แต่ยังขยายขอบเขตการถกเถียงเกี่ยวกับสิทธิสตรีให้กว้างขวางยิ่งขึ้น โดยชี้ให้เห็นข้อจำกัดของแนวคิดสตรีนิยมตะวันตก ซึ่งมักเน้นการใช้เหตุผลเชิงนามธรรม โดยละเลยมิติของอารมณ์ ความรู้สึก และประสบการณ์ของผู้หญิงโลกที่สาม

แม่กับลูกชายเควียร์: บาดแผลกับการแสวงหา “บ้าน” ในนวนิยายภาพเรื่อง The Magic Fish

2026-08-31T15:41:07+07:00

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์การเรียนรู้บาดแผลกับการแสวงหา “บ้าน” ของตัวละครแม่ผู้อพยพจากสงครามเวียดนามและลูกชายเควียร์พลัดถิ่นในสหรัฐอเมริกา ผ่านเทพนิยายในนวนิยายภาพเรื่อง The Magic Fish ของ Trung Le Nguyen จากการศึกษาพบว่า สายสัมพันธ์ระหว่างตัวละครข้างต้นร้อยรัดกันด้วยบาดแผลอันสืบเนื่องมาจากสภาวะพลัดถิ่น โดยวรรณกรรมถ่ายทอดบาดแผลของแม่ในฐานะผู้อพยพจากสงครามเวียดนาม ซึ่งทำให้แม่ต้องสูญเสียและถูกตัดขาดจากรากเหง้าในบ้านเกิด รวมทั้งเผชิญหน้ากับอคติทางชาติพันธุ์และชนชั้นเรื่อยมาถึงดินแดนแห่งใหม่ ในขณะที่ลูกชายไม่เพียงแต่จมปลักกับบาดแผลจากการมีเพศวิถีแบบเควียร์ ที่ตนรู้สึกผิดแผกในครอบครัวคนเวียดนาม และถูกกดทับในสังคมอเมริกันที่ยังคงมีอคติต่อกลุ่มรักเพศเดียวกัน แต่ยังประสบกับบาดแผลจากสภาวะพลัดถิ่นในฐานะคนอเมริกันเชื้อสายเวียดนามอีกด้วย อย่างไรก็ดี แม้บาดแผลของแม่กับลูกชายเควียร์จะขับเน้นให้เห็นสภาวะ “ไร้บ้าน” อันเป็นประสบการณ์และอารมณ์ความรู้สึกที่ตัวละครแบ่งปันร่วมกัน แต่การเรียนรู้บาดแผลซึ่งกันและกันของตัวละครยังเป็นพลังสร้างสรรค์อันนำไปสู่การแสวงหา “บ้าน” ซึ่งเป็นพื้นที่ของการเยียวยา และเอื้อให้อัตลักษณ์พลัดถิ่นที่มีความแตกต่างหลากหลายสามารถดำรงอยู่ร่วมกันอีกด้วย

เมื่อพื้นที่สื่อกลายเป็นพื้นที่สะท้อนคิด: โครงการห้องทดลองเพื่อฝึกทักษะวารสารศาสตร์ Awake1525 กับการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาของวัยรุ่น

2026-08-31T15:47:55+07:00

บทความนี้เป็นบทความวิชาการ มีสถานภาพจะสะท้อนคิดการสร้างความหมายเกี่ยวกับสุขภาวะทางปัญญาของเยาวชนวัยรุ่นผ่านแพลตฟอร์ม “Awake1525” ที่ดำเนินการโดยกลุ่มวิชาวารสารศาสตร์ คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากธนาคารจิตอาสา โดยพัฒนาขึ้นในฐานะแพลตฟอร์มสื่อดิจิทัล ซึ่งมีลักษณะเฉพาะเป็น “พื้นที่กึ่งสื่อ กึ่งการเรียนรู้” โดยมุ่งหวังให้เป็นพื้นที่ทดลองด้านวารสารศาสตร์เพื่อการเรียนรู้และการพัฒนาสุขภาวะ ทั้งนี้ โครงการใช้กระบวนการเขียนเชิงสะท้อนคิด (reflexive writing) เป็นกลไกหลักในการพัฒนาเยาวชนนักเขียน ในมิติของการเสริมสร้างความเข้าใจตนเองและการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา ภายใต้กรอบความหมายของธนาคารจิตอาสา และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาลักษณะของแพลตฟอร์ม Awake1525 ในฐานะพื้นที่เรียนรู้เชิงสะท้อนคิดของเยาวชนวัยรุ่น (2) วิเคราะห์รูปแบบการสื่อสารและสร้างความหมายของเยาวชนผ่านงานเขียน และ (3) สำรวจศักยภาพของการเขียนเชิงสะท้อนคิด (reflexive writing) ที่มีต่อการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา

ผลการดำเนินงานสะท้อนให้เห็นว่า จุดแข็งสำคัญของแพลตฟอร์มอยู่ที่ความสามารถในการสร้าง “พื้นที่ปลอดภัยทางความคิด” ซึ่งเอื้อต่อการเปิดโอกาสให้เยาวชนได้สำรวจประสบการณ์ชีวิต ตั้งคำถาม และสร้างความหมายผ่านการเขียนอย่างเป็นธรรมชาติ ส่งผลให้การเขียนทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสำคัญในกระบวนการคิดมากกว่าการมุ่งผลิตเนื้อหาเพื่อการเผยแพร่

ในมิติคุณภาพเนื้อหา พบว่า เนื้อหามีความโดดเด่นในด้านอัตลักษณ์ของเนื้อหาที่ชัดเจนว่ามาจากเยาวชน และให้พลังของการเล่าเรื่องซึ่งสามารถสร้างการเชื่อมโยงกับผู้อ่านได้อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม ยังมีโอกาสในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์เพื่อยกระดับจากการสะท้อนประสบการณ์ส่วนบุคคลไปสู่การสร้างองค์ความรู้ที่สามารถสื่อสารและถ่ายทอดในวงกว้างได้มากยิ่งขึ้น ในมิติการมีส่วนร่วมของเยาวชน แพลตฟอร์มสามารถทำหน้าที่เป็นจุดเริ่มต้นที่เข้าถึงได้ง่ายและส่งเสริมการมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกัน ยังมีศักยภาพในการพัฒนาเส้นทางการเติบโตของนักเขียนให้มีความต่อเนื่องและเป็นระบบมากขึ้น เพื่อสนับสนุนให้การเขียนเป็นกระบวนการเรียนรู้ระยะยาว

สำหรับมิติของผลกระทบต่อสุขภาวะทางปัญญา พบว่า กระบวนการเขียนเชิงสะท้อนคิดเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้เยาวชนสามารถจัดระเบียบความคิด พัฒนาความเข้าใจตนเอง และเสริมสร้างทักษะการตั้งคำถามเชิงลึกได้อย่างชัดเจนในระดับกระบวนการ แม้ว่ายังคงมีความจำเป็นในการพัฒนาเครื่องมือประเมินผล เพื่อทำให้ผลลัพธ์ดังกล่าวสามารถมองเห็นและวัดได้อย่างเป็นระบบ โดยโครงการ Awake1525 มีศักยภาพในการพัฒนาสู่การเป็นกลไกเชิงระบบด้านวารสารศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมและพัฒนาสุขภาวะทางปัญญาของเยาวชน

อินฟลูเอนเซอร์กับการสื่อสารทางการเมืองบน TikTok: วิเคราะห์รูปแบบการสนับสนุนพรรคก้าวไกลในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2566

2026-08-31T15:54:28+07:00

บทความวิจัยชิ้นนี้ศึกษารูปแบบและกลยุทธ์การสื่อสารทางการเมืองของอินฟลูเอนเซอร์ผู้สนับสนุนพรรคก้าวไกลบนแพลตฟอร์ม TikTok ในช่วงการเลือกตั้งทั่วไปปี พ.ศ. 2566 โดยมุ่งทำความเข้าใจปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “หัวคะแนนธรรมชาติ” ซึ่งหมายถึงพลเมืองดิจิทัลที่ไม่มีความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับพรรคการเมือง แต่สมัครใจสร้างสรรค์ ผลิตซ้ำ และเผยแพร่เนื้อหาสนับสนุนพรรคด้วยตนเองโดยปราศจากค่าตอบแทน บทความนี้เสนอว่า ปรากฏการณ์ดังกล่าวมิได้เป็นเพียงพฤติกรรมการสื่อสารทางการเมืองทั่วไป หากแต่สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างของการมีส่วนร่วมทางการเมืองในยุคดิจิทัล เมื่อพลเมืองธรรมดาได้กลายมาเป็นตัวแสดงทางการเมืองที่มีพลังในการกำหนดวาระสังคมอย่างมีนัยสำคัญ กระบวนการกลายเป็นผู้ผลิตสารทางการเมืองของพลเมืองกลุ่มนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับคุณลักษณะเฉพาะของแพลตฟอร์ม TikTok ทั้งระบบอัลกอริทึมหน้า “For You Page” วัฒนธรรมการใช้เสียงที่เป็นกระแส และเครื่องมือสร้างสรรค์ที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วม แต่หัวใจสำคัญที่สุดของความสำเร็จคือ กลยุทธ์การเล่าเรื่องแบบ “วีรบุรุษปะทะผู้ร้าย” ที่ขับเคลื่อนด้วยการระดมอารมณ์ความหวัง ความโกรธ และอารมณ์ขัน จนก่อให้เกิด “สาธารณะแห่งอารมณ์” ที่เชื่อมโยงผู้สนับสนุนเข้าด้วยกันผ่านความรู้สึกร่วมมากกว่าเหตุผล อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างแพลตฟอร์มดิจิทัลกับการมีส่วนร่วมทางการเมืองก็มิได้ดำเนินไปอย่างราบรื่น หากต้องเผชิญกับความท้าทายจากการแพร่กระจายของข้อมูลบิดเบือน ปรากฏการณ์ห้องเสียงสะท้อน และคำถามเกี่ยวกับคุณภาพของวาทกรรมสาธารณะในยุคที่การเมืองถูกขับเคลื่อนด้วยอารมณ์อย่างเข้มข้น

ความคาดหวังต่อเนื้อหาด้านเศรษฐกิจทางสื่อสังคมของคนเจเนอเรชัน X, Y และ Z

2026-08-31T20:34:02+07:00

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการเปิดรับและความคาดหวังต่อเนื้อหาด้านเศรษฐกิจทางสื่อสังคมของผู้รับสารเจเนอเรชนเอ็กซ์ วาย และซี โดยศึกษาจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 485 คน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงผู้รับสารทางสื่อออนไลน์ในประเทศไทย ที่มีอายุตั้งแต่ 15-60 ปี และเคยชมเนื้อหาด้านเศรษฐกิจทางสื่อสังคมอย่างน้อย 1 แพลตฟอร์ม จากเฟซบุ๊ก ยูทูบ หรือติ๊กต็อก ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือการวิจัย โดยผ่านการทดสอบความเที่ยงตรง (validity) โดยผู้เชี่ยวชาญ และหาความเชื่อถือได้ (reliability) ในส่วนของตัวแปร “ความคาดหวังต่อเนื้อหาเศรษฐกิจทางเฟซบุ๊ก ยูทูบ และติ๊กต็อก” ด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาคได้เท่ากับ 0.97, 0.95 และ 0.98 ตามลำดับ ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 กันยายน-30 ธันวาคม 2567 แล้วนำมาวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมถึงสถิติเพื่อทดสอบสมมติฐาน ได้แก่ ไคสแควร์ (Chi-Square) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว (one-way ANOVA) ผลการศึกษาพบว่า ผู้รับสารเจเนอเรชันเอ็กซ์ วาย และซี ส่วนใหญ่เปิดรับเนื้อหาการตลาด สินค้าและบริการ รองลงมาคือ นโยบายเศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศ และการลงทุน โดยเปิดรับแตกต่างกันในส่วนของเนื้อหาเศรษฐกิจดิจิทัล คริปโทเคอร์เรนซี และมีความคาดหวังต่อเนื้อหาด้านเศรษฐกิจทางสื่อสังคมมากที่สุดต่อการสัมภาษณ์แหล่งข่าวที่น่าเชื่อถือ รวมทั้งพบความแตกต่างกันในประเด็นควรมีภาพประกอบที่เกี่ยวข้อง ควรใส่คำบรรยาย (subtitle) ตลอดรายการ และควรมีกราฟิก ลูกเล่น ให้ดูทันสมัยไม่เป็นทางการจนเกินไป

การพัฒนาคู่มือการสื่อสารกับผู้ป่วยสูงอายุสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วย

2026-08-31T20:40:01+07:00

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบและวิธีการสื่อสารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยสูงอายุสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วย และ (2) เพื่อพัฒนาคู่มือการสื่อสารกับผู้ป่วยสูงอายุสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วย งานนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (research and development) ขั้นตอนการวิจัยประกอบด้วยการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 4 คน นำข้อมูลที่ได้มาสกัดและจัดทำร่างคู่มือการสื่อสารฯ แล้วนำร่างคู่มือการสื่อสารฯ ให้ผู้เชี่ยวชาญ 3 คนวิพากษ์และเสนอแนะ แล้วนำไปปรับปรุงเพื่อจัดทำเป็นคู่มือการสื่อสารฯ ในรูปแบบ e-book เผยแพร่ผ่านช่องทางทางออนไลน์ ได้กลุ่มตัวอย่างซึ่งทำหน้าที่ด้านการดูแลผู้ป่วยสูงอายุจำนวน 40 คน ทดลองใช้คู่มือการสื่อสารฯ โดยใช้เทคนิคการสุ่มแบบบังเอิญ และสำรวจความพึงพอใจในการใช้งานคู่มือการสื่อสารฯ ดังกล่าว เครื่องมือในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสำรวจความพึงพอใจแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ (rating scale) มีการตรวจสอบเครื่องมือวิจัยโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 คนเพื่อหาค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากแบบสำรวจความพึงพอใจ ประกอบด้วยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการศึกษาเพื่อตอบวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 พบว่า รูปแบบและวิธีการสื่อสารกับผู้ป่วยสูงอายุสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วย สามารถจำแนกได้เป็น (1) รูปแบบและวิธีการสื่อสารในชีวิตประจำวัน (2) รูปแบบและวิธีการสื่อสารขณะทำการรักษาพยาบาลหรือฟื้นฟูสมรรถนะ และ (3) รูปแบบและวิธีสื่อสารเพื่อดูแลสภาพจิตใจ

รูปแบบและวิธีการสื่อสารในชีวิตประจำวัน ควรจะมีการทักทาย สวัสดี ถามความรู้สึก ความต้องการ ตลอดจนอาการของผู้ป่วย การพูดคุยถึงกิจวัตรประจำวัน เรื่องราวของผู้ป่วยและครอบครัว อาชีพ ความภาคภูมิใจ สิ่งที่ชื่นชอบ ควรสังเกตผู้ป่วยว่ามีความชื่นชอบในสิ่งใด ชอบทำกิจกรรมอะไร เพื่อออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมเพื่อการสื่อสารกับผู้ป่วย

รูปแบบและวิธีการสื่อสารขณะทำการรักษาพยาบาลหรือฟื้นฟูสมรรถนะ ควรสอบถามถึงอาการหรือความรู้สึกของผู้ป่วย ทุกครั้งที่ดำเนินการด้านการดูแลหรือการรักษาพยาบาลต้องสื่อสารบอกกล่าวให้ผู้ป่วยทราบก่อน อธิบายอย่างเป็นขั้นตอนเพื่อให้ผู้ป่วยเข้าใจโดยอาจใช้สื่อประกอบ หลีกเลี่ยงการใช้คำศัพท์ทางการแพทย์ อธิบายให้ผู้ป่วยทราบถึงความสำคัญและความจำเป็นในการใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ ควรให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลเสียที่จะเกิดขึ้นจากการดึงสายหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์

รูปแบบและวิธีสื่อสารเพื่อดูแลสภาพจิตใจ ต้องสังเกตถึงความเปลี่ยนแปลงด้านร่างกายและอารมณ์ของผู้ป่วย สื่อสารโดยมุ่งเน้นให้ผู้ป่วยลดความวิตกกังวลหรือความเครียด ให้ผู้ป่วยมีสติอยู่กับปัจจุบัน ประสานงานให้ผู้ป่วยได้พูดคุยสื่อสารหรือได้พบกับคนที่ผู้ป่วยรักและผูกพัน คำถามสำคัญ 2 ประเด็นที่ควรสอบถาม คือ (1) ผู้ป่วยมีความทุกข์หรือความห่วงกังวลเกี่ยวกับสิ่งใดหรือใครเป็นพิเศษหรือไม่ และ (2) ผู้ป่วยต้องการพบกับใครเป็นพิเศษหรือไม่ และผู้ดูแลควรหาวิธีการต่างๆ เพื่อให้ผู้ป่วยได้คลี่คลายในสองประเด็นดังกล่าว

ผลการศึกษาเพื่อตอบวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 ผู้วิจัยได้ออกแบบและจัดทำเนื้อหาของร่างคู่มือการสื่อสารฯ โดยแบ่งเนื้อหาในคู่มือออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 เข้าใจผู้ป่วยสูงอายุ ส่วนที่ 2 ปัญหาพื้นฐานที่พบบ่อยในผู้ป่วยสูงอายุ ส่วนที่ 3 การสื่อสาร หัวใจสำคัญในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุ และส่วนที่ 4 ดูแลตัวเองเท่ากับดูแลผู้ป่วย โดยมีแนวคิดสำคัญในการออกแบบคือ (1) ใช้โทนสีที่อ่านง่าย สบายตา (2) เน้นการจัดวางโดยให้มีภาพประกอบที่สอดคล้องกับเนื้อหา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสาร และ (3) มีการใช้ภาพการ์ตูนประกอบในส่วนที่เป็นตัวอย่างบทสนทนา เพื่อเพิ่มความน่าสนใจ กระตุ้นให้เกิดการอ่านที่ต่อเนื่อง ผลการสำรวจความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างที่ทดลองใช้คู่มือการสื่อสารฯ พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจมีความพึงพอใจโดยรวมต่อคู่มือการสื่อสารฯ อยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.83 ( = 4.83, SD = 0.38) โดยด้านเนื้อหาในคู่มือ พบว่า ทุกประเด็นมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด โดยประเด็นที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดมี 2 ประเด็น คือ ความถูกต้องของเนื้อหาในคู่มือการสื่อสารฯ มีค่าเฉลี่ย 4.73 ( = 4.73, SD = 0.51) และ เนื้อหาในคู่มือการสื่อสารฯ ใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย สามารถปฏิบัติตามได้ มีค่าเฉลี่ย 4.73 ( = 4.73, SD = 0.60) และด้านการออกแบบคู่มือการสื่อสารฯ ก็พบว่า ทุกประเด็นมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุดเช่นกัน โดยประเด็นที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ คู่มือการสื่อสารฯ มีความสวยงาม น่าอ่าน มีค่าเฉลี่ย 4.73 ( = 4.73, SD = 0.51) รองลงมามี 2 ประเด็นที่มีค่าเฉลี่ยเท่ากัน คือ ประเด็นขนาดตัวอักษรที่ใช้มีความเหมาะสม มีค่าเฉลี่ย 4.63 ( = 4.63, SD = 0.54) และประเด็นภาพประกอบในคู่มือการสื่อสารฯ ทำให้เข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น มีค่าเฉลี่ย 4.63 ( = 4.63, SD = 0.49)

บรรณนิทัศน์: Popular Culture: An Introductory Text

2026-08-31T20:43:05+07:00