วารสารศาสตร์

สัญญะส่งด่วน Mad Delivery

สมสุข หินวิมาน — 2025-12-25

การออกแบบสื่อวัตถุุและสารอย่างมีส่วนร่วมกับชุุมชน: กรณีศึกษาธุุงใยของชุุมชนลาวเวียง บ้านวังยายฉิม จังหวัดนครนายก

ขจิตขวัญ กิจวิสาละ — 2025-12-25

งานวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษากระบวนการออกแบบสื่อธุงใย ในฐานะสินค้าเชิงวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน และ (2) เพื่อศึกษา
กระบวนการออกแบบสารเพื่อสื่อสารความเชื่อของชุมชนผ่านสื่อธุงใยในฐานะสินค้าเชิงวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน

ในด้านวิธีวิทยา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลในชุมชนที่มีการผลิตธุงใย ซึ่งเป็นสื่อวัตถุของชุมชนลาวเวียงบ้านวังยายฉิม ตำบลหินตั้ง อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก ตั้งแต่เดือนสิงหาคม จนถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก (in-depth interview) การสนทนากลุ่ม (focus group) และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม (participant observation) ในกระบวนการผลิตสื่อธุงใย และสาร 6 ขั้นตอน

งานวิจัยชิ้นนี้แสดงให้เห็นถึงการปรับตัวของสื่อธุงใยซึ่งเป็นสื่อวัตถุในพิธีกรรม โดยคนในชุมชนซึ่งเป็นเจ้าของวัฒนธรรมเป็นผู้ตัดสินใจในการออกแบบสื่อธุงใยและสารที่ต้องการรื้อฟื้นความหมายความศักดิ์สิทธิ์ในการช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีที่สื่อธุงใยเคยมี และสื่อธุงใยยังเป็นพื้นที่ในการต่อรองอำนาจระหว่างคนในชุมชนซึ่งเป็นเจ้าของวัฒนธรรมและรัฐผ่านกลไกเครื่องมือของรัฐ ในด้านการมีส่วนร่วมในกระบวนการออกแบบสื่อธุงใยและสารเพื่อสื่อสารความเชื่อของชุมชนผ่านสื่อธุงใย พบว่า คนในชุมชน กลุ่มพัฒนาธุงใยชุมชนลาวเวียงบ้านวังยายฉิม เข้าไปมีส่วนร่วม ทั้งมิติการตัดสินใจ มิติการดำเนินงาน มิติการได้ใช้ประโยชน์ และมิติการประเมินผล

ผลการศึกษาพบว่า ในการออกแบบสื่อธุงใย แก่นสำคัญของสื่อธุงใยคือ การทำหน้าที่เป็นสื่อกลางกระชับความสัมพันธ์ของคนในชุมชนจากการเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการผลิต นอกจากนี้ การออกแบบสื่อธุงใยยังออกแบบให้มีประโยชน์ใช้สอยในชีวิตประจำวันของปัจเจกบุคคล สอดคล้องกับวิถีของชาวบ้าน มีการลดรูปของธุงใยเป็นธุงใยจิ๋ว ให้อยู่ในฐานะของสัญญะแห่งความศักดิ์สิทธิ์ และเพิ่มความหมายด้านความศักดิ์สิทธิ์ โดยนำความเชื่อเรื่องสีมงคลมาผสมผสานกับความเชื่อของชุมชน ผ่านสีสันของวัตถุดิบอย่างด้ายและลูกปัด ความเชื่อเหล่านี้เน้นตอบสนองประโยชน์ระดับปัจเจก เช่น ด้านสุขภาพ ด้านความร่ำรวย และด้านความรักความสัมพันธ์ สื่อธุงใยยังมีลักษณะของศูนย์รวมความศักดิ์สิทธิ์ของชุมชนที่รวบรวมสัญศาสตร์ (semiotic integration) ต่างๆ และในระดับลึกลงไป สื่อธุงใยทำหน้าที่ช่วยปัจเจกบุคคลปรับตัวเข้ากับสภาพสังคมแห่งความเสี่ยง

ในการออกแบบสารเพื่อสื่อความหมายของความศักดิ์สิทธิ์ พบวิธีการในการสื่อสารดังต่อไปนี้ (1) การออกแบบตราสินค้าที่มีสัญลักษณ์ความศักดิ์สิทธิ์ (2) การสร้างภาพนิมิต (simulacrum) ในการออกแบบตราสินค้าธุงใย (3) การใช้หลักความคล้ายคลึงกัน (resemblance) ในการตั้งชื่อตราสินค้า “ธุงใยมงคล” (4) การใช้หลักการนามนัย (metonymy) ในการออกแบบตราสินค้า เพื่อเชื่อมโยงธุงใยกับพุทธศาสนา (5) การใช้หลักการความคิดเชื่อมโยง (association) ระหว่างวัตถุกับตัวบุคคล เพื่อสื่อสารความหมายว่าสื่อธุงใยนั้นช่วยปัดเป่าสิ่งไม่ดีให้กับผู้ที่เป็นเจ้าของ (6) การรวบรวมสัญศาสตร์ (semiotic integration) ด้านความศักดิ์สิทธิ์ผ่านพื้นที่การสื่อสาร และ (7) การใช้เลขมงคลและสีมงคล

กลยุทธ์การสื่อสารความหมายหน้าไพ่ทาโรต์เพื่อพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา

อัญธิญาน์ อมรอิสริยาชัย — 2025-12-25

งานวิจัย กลยุทธ์การสื่อสารความหมายหน้าไพ่ทาโรต์เพื่อพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความหมายเชิงสัญญะที่ปรากฏบนหน้าไพ่ทาโรต์ และเพื่อศึกษาความหมายของภาพและสัญลักษณ์บนไพ่ทาโรต์ที่มีความหมายในทางสุขภาวะทางปัญญา หรือความหมายในมิติของการสร้างเสริมกำลังใจ โดยใช้แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) การวิเคราะห์ตัวบท (textual analysis) ภาพและสัญลักษณ์ที่ปรากฏบนหน้าไพ่ทาโรต์ชุดไรเดอร์เวด จำนวน 78 ใบ ที่สื่อความหมายทางสุขภาวะทางปัญญา รวมทั้งการศึกษาจากเอกสารตำราทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะทางปัญญา การสื่อสาร และการอ่านไพ่ ได้แก่ คู่มือแนวทางการอ่านไพ่ทาโรต์ หรือใช้ไพ่ทาโรต์เพื่อการพัฒนาสุขภาวะทางปัญญา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสัญญะวิทยาและการสื่อสารทางสุขภาวะทางปัญญา

จากกรอบแนวคิดงานวิจัย ผู้วิจัยได้วิเคราะห์ความหมายของสัญลักษณ์บนหน้าไพ่ทั้ง 78 ใบ โดยอ้างอิงข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เลือกมาแบบเฉพาะเจาะจง การวิจัยครั้งนี้ได้ทบทวนวรรณกรรม โดยมีแนวคิดและหลักการที่นำมาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ดังต่อไปนี้ ทฤษฎีสัญวิทยา แนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะทางปัญญา และแนวคิดเกี่ยวกับไพ่ทาโรต์ จากผลการศึกษาพบว่า การให้ความหมายของสัญลักษณ์บนหน้าไพ่สามารถลื่นไหลได้ตามบริบทสังคมและวัฒนธรรม รวมทั้งการออกแบบสัญลักษณ์เพื่อเพิ่มมิติในการสื่อความหมายให้มีสีสัน และความลื่นไหลทางความหมายยังขึ้นอยู่กับประสบการณ์ภูมิหลังของผู้ที่อ่านไพ่ รวมทั้งการสรุปเนื้อหาที่เกิดจากการถอดรหัสตามประสบการณ์การรับรู้ของตนเอง อีกทั้งยังพบว่า ไพ่ทาโรต์สามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือเพื่อการสื่อสารในระดับบุคคลเพื่อการทบทวนและหาข้อเสนอแนะให้กับตนเองได้ รวมทั้งการใช้เพื่อประกอบการสื่อสารระหว่างบุคคล โดยแนวทางการในการสื่อสารสามารถสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ เพิ่มคุณค่าในการสื่อสารผ่านไพ่ทาโรต์ ที่ไม่ได้เป็นเพียงสื่อเพื่อการทำนายทายทัก แต่เป็นสื่อที่สามารถชี้แนะแนวทาง และกระตุ้นให้เกิดกระบวนการทบทวนตนเองได้ดีอีกทางหนึ่ง ไพ่ 1 ใบ มีชุดความหมายได้มากกว่า 1 ชุดความหมาย ขึ้นอยู่กับการตีความและบริบทต่างๆ ที่แวดล้อม ที่สำคัญคือ ความหมายสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามบริบทการตั้งคำถาม การตีความสัญลักษณ์ ดังนั้นผู้วิจัยจึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่า งานวิจัยชิ้นนี้จะสามารถเป็นแนวทางในการนำไพ่ทาโรต์มาต่อยอดในการใช้ประโยชน์ทางการสื่อสารได้ต่อไปในอนาคต

สุนัขพันทาง: สัตว์ศึกษา กับการประกอบสร้างความเป็นจริงทางสังคม จากสุนัขจรจัดสู่เพ็ตอินฟลูเอ็นเซอร์

รุ่งลดิศ จตุรไพศาล — 2025-12-25

บทความวิชาการนี้เป็นการวิเคราะห์การประกอบสร้างความเป็นจริงทางสังคมของสุนัขพันทาง ร่วมกับแนวคิดสัตว์ศึกษา โดยใช้วิธีการวิเคราะห์ตัวบท (textual analysis) เพื่อศึกษาการประกอบสร้างความหมายของสุนัขพันทางผ่านสื่อ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับสังคมและวัฒนธรรมในแต่ละยุคสมัย โดยแบ่งเป็น 3 ยุค ได้แก่ ยุคสุนัขจรจัด เป็นช่วงก่อนทศวรรษที่ 2540 ที่สุนัขพันทางถูกสร้างความหมายว่า เป็นสัตว์จรจัดที่ถูกคนรังเกียจ ยุคสุนัขพันทาง เป็นช่วงทศวรรษที่ 2540-2550 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ได้นำ “คุณทองแดง” สุนัขจรจัดมาเลี้ยง และพระราชทานชื่อสายพันธุ์ว่า “สุนัขพันทาง” จนมีการสร้างภาพยนตร์เกี่ยวกับสุนัขพันทางมากมาย โดยส่วนใหญ่แสดงให้เห็นถึงความซื่อสัตย์ของสุนัข ซึ่งส่งผลให้สุนัขพันทางได้รับการยอมรับในฐานะสัตว์เลี้ยงมากขึ้น และยุคเพ็ตอินฟลูเอ็นเซอร์ เป็นช่วงทศวรรษที่ 2560 เป็นต้นไป โดยสุนัขพันทางได้ถูกนำเสนอในฐานะสัตว์เลี้ยงที่เปรียบได้กับสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัว มีการสร้างความหมายให้กับสุนัขว่า สุนัขนั้นมีความฉลาด แสนรู้ และมีลักษณะนิสัยเฉพาะตัวแตกต่างกันผ่านสื่อโซเชียลมีเดียในฐานะเพ็ตอินฟลูเอ็นเซอร์ แต่ในอีกด้านหนึ่ง ยุคนี้สุนัขพันทางก็ยังมีความหมายด้านลบจากสาเหตุปัญหาสุนัขจรจัด ซึ่งเกิดจากสภาพแวดล้อม และการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม ภาพตัวแทนของสุนัขพันทางจึงแบ่งออกเป็น 2 ชุดมายาคติ และมีความหมายที่ไม่หยุดนิ่ง สามารถเปลี่ยนแปลงได้ขึ้นอยู่กับลักษณะทางสายพันธุ์ สภาพแวดล้อม และการเลี้ยงดู ซึ่งส่งผลต่อการรับรู้ความหมายและการยอมรับในตัวสุนัขของคนในสังคมให้มีความแตกต่างกัน

การเปิดรับและเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภค (Customer Journey) ต่อ การวางสินค้า (Product Placement) ในรายการทางสื่อออนไลน์ของเจเนอเรชัน B X Y Z

กัลยกร วรกุลลัฎฐานีย์ — 2025-12-25

งานวิจัยเรื่อง การเปิดรับและเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภค (customer journey) ต่อการวางสินค้า (product placement) ในรายการทางสื่อออนไลน์ของเจเนอเรชัน B X Y Z เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์การศึกษาเพื่อศึกษาความแตกต่างระหว่างเจเนอเรชัน B X Y Z กับการเปิดรับการวางสินค้าในรายการทางสื่อออนไลน์ และความคิดเห็นต่อเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภค รวมทั้งอิทธิพลของการเปิดรับรูปแบบการวางสินค้าในรายการทางสื่อออนไลน์ต่อความคิดเห็นต่อเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภค โดยมีกลุ่มตัวอย่างในเจเนอเรชัน B X Y Z อายุระหว่าง 18-78 ปี ที่เปิดรับรายการทางสื่อออนไลน์ จำนวนเจเนอเรชันละ 100 คน รวม 400 คน ผลการวิจัยพบว่า เจเนอเรชัน Y มีการเปิดรับการวางสินค้าในรายการในรูปแบบการนำสินค้าวางเป็นองค์ประกอบในฉากของรายการ (passive placement) บ่อยครั้งกว่าผู้ที่มีเจเนอเรชัน Z X และ B อย่างมีนัยสำคัญ ที่ *Sig. < 0.05 สำหรับเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภคทั้ง 5 ด้าน พบความแตกต่างเฉพาะด้านการรู้จักสินค้าเท่านั้น โดยพบว่าเจเนอเรชัน Z และ Y มีความคิดเห็นต่อเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภคต่อการวางสินค้าในรายการทางสื่อออนไลน์ด้านการรู้จักสินค้ามากกว่าเจเนอเรชัน B อย่างมีนัยสำคัญที่ **Sig. < 0.01 และรูปแบบการวางสินค้าในรายการทางสื่อออนไลน์ เฉพาะรูปแบบการใช้สินค้า (active placement) เท่านั้น ที่มีอิทธิพลต่อเส้นทางการตัดสินใจของผู้บริโภคในทุกด้าน ดังนี้ Aware (Beta=0.330***) Appeal (Beta=0.193***) Ask (Beta=0.188***) Act (Beta=0.256***) และ Advocate (Beta=0.212***)

กลับบ้าน: มิวสิกวิดีโอเพลงลูกทุ่งกับการสื่อสารความหมายของการคืนถิ่น

พันธกานต์ ทานนท์ — 2025-12-25

มิวสิกวิดีโอเพลงลูกทุ่งเป็นอีกหนึ่งพื้นที่การสื่อสารที่มีปฏิสัมพันธ์กับเรื่องราว วิถีชีวิต และอุดมการณ์ของยุคสมัยในสังคม บทความวิชาการนี้เกิดจากการตั้งข้อสังเกตของผู้เขียนเกี่ยวกับการสื่อสารผ่านมิวสิกวิดีโอเพลงลูกทุ่งที่เผยแพร่ผ่านยูทูบในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2563-2566 ซึ่งมีเนื้อหาและการเล่าเรื่องราวที่เชิญชวนให้ผู้คนกลับบ้าน จึงนำมาสู่โจทย์ของการศึกษาที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสื่อสารความหมายในประเด็นเกี่ยวกับ “การกลับคืนถิ่นฐาน” ซึ่งจะทำให้เห็นความหมายและกลวิธีการสื่อสารความหมายเกี่ยวกับการกลับคืนถิ่น รวมทั้งภายใต้การสื่อสารนั้นได้ซุกซ่อนอุดมการณ์อะไรไว้บ้าง ผ่านการวิเคราะห์เนื้อหาผ่านภาพและเนื้อเพลงจากกลุ่มตัวอย่างมิวสิกวิดีโอทั้งสิ้น 14 เพลง

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมิวสิกวิดีโอเพลงลูกทุ่งที่นำมาศึกษาครั้งนี้ สื่อสารความหมายเกี่ยวกับการคืนถิ่นฐาน ผ่านกลวิธีการสื่อสารที่สำคัญคือ การเปรียบเทียบคู่ตรงข้ามระหว่างเมืองกับชนบท อาทิ กรุงเทพฯ เป็นเมืองแห่งความวุ่นวาย ผู้คนไม่มีความจริงใจ มีความไม่แน่นอน และอาจไม่ใช่เป้าหมายเดียวของการใช้ชีวิตรอด รวมทั้งยังฉายภาพให้เห็นข้อดีของการกลับคืนถิ่น ต้นทุนจากท้องถิ่นที่มีคุณค่าสามารถพึ่งพาตนเองได้ การเข้าถึงเทคโนโลยีการสื่อสารในสังคมชนบท คนรุ่นใหม่สามารถใช้ต้นทุนและความรู้เหล่านั้นสร้างอาชีพ สร้างรายได้ โดยไม่ต้องเดินทางเข้ามาหางานในเมืองใหญ่ มิวสิกวิดีโอเพลงลูกทุ่งเหล่านี้กำลังประกอบสร้างความเป็นจริงทางสังคมขึ้นมา รวมทั้งยังสร้างอุดมการณ์ท้องถิ่นนิยมกับคนรุ่นใหม่

สัญญะ ความหมาย และการสื่อสารของมัมหมี ผ่านมุมมองซีรีส์ ตัวนายตัวแทน

เบญจรงค์ ถิระผลิกะ — 2025-12-25

ประเด็นแฟนคลับไม่ได้เป็นประเด็นใหม่มากนักในสังคมไทย เพราะสังคมไทยคุ้นเคยกับความเป็น “แม่ยก” มายาวนานมากพอ แต่สิ่งหนึ่งที่ทำให้ประเด็นแฟนคลับกลับมาอยู่ในสายตาของผู้เขียนคือ การที่แฟนคลับเหล่านั้นได้รับการพัฒนาตัวตน วัยวุฒิ คุณวุฒิ การสื่อสารกลุ่ม การแสดงออก หรือแม้กระทั่งการเข้ามาเป็นผู้เล่นรายใหม่ในชุมชนซีรีส์วายผ่านซีรีส์เรื่อง ตัวนายตัวแทน ซึ่งเป็นซีรีส์วายที่ปรับมาจากนิยายในภาษาจีน โดยเนื้อหาของซีรีส์ปลุกความเป็นแม่ขึ้นเพื่อที่จะให้กำลังใจลูก ช่วยเหลือลูก รวมทั้งสนับสนุนลูกผ่านช่องทางการสื่อสารต่างๆ เพื่อให้นักแสดงเหล่านั้นที่ถูกมองว่าเป็นลูก ได้รับรู้ถึงความรู้สึกเหล่านี้ กลุ่มแฟนคลับเหล่านั้นมีชื่อใหม่ที่ใช้เรียกตนเองว่า “มัมหมี” โดยมองผ่านแนวคิดปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกึ่งความจริงว่า เหตุใดจึงเกิดปรากฏการณ์มัมหมี และสถานภาพความรู้ของแฟนศึกษาเป็นอย่างไร รวมทั้งในอนาคตมัมหมีจะเป็นอย่างไร

การศึกษาเปรียบเทียบองค์ประกอบและบริบทของภาพยนตร์เอวี สำหรับผู้หญิงและผู้ชายในประเทศญี่ปุ่น

อดิพล เอื้อจรัสพันธุ์ — 2025-12-25

หากกล่าวถึงประเทศที่มีชื่อเสียงในด้านอุตสาหกรรมภาพยนตร์สำหรับผู้ใหญ่ (adult video: AV) มากที่สุด ประเทศญี่ปุ่นนับเป็นผู้นำในระดับโลก โดยครองสัดส่วนยอดขายถึง 20% ของตลาด AV ทั่วโลก อย่างไรก็ตาม แม้อุตสาหกรรมดังกล่าวจะเปิดเสรีในระดับหนึ่ง แต่กลับผูกขาดทั้งในเชิงธุรกิจและการผลิตเนื้อหาสำหรับผู้ชมชายเป็นหลัก จนกระทั่งเกิดการเปลี่ยนแปลงภายในเมื่อมีบริษัทผู้ผลิต AV สำหรับผู้หญิงโดยเฉพาะเกิดขึ้น งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปรียบเทียบองค์ประกอบและบริบททางสังคมของภาพยนตร์เอวีที่ผลิตขึ้นเพื่อผู้ชมชายและหญิงในประเทศญี่ปุ่น โดยวิเคราะห์โครงเรื่อง ตัวละคร ภาษา ภาพ เสียง จินตนาการทางเพศ และอุดมคติทางเพศที่สะท้อนผ่านตัวแทนทางสื่อ การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เนื้อหาภาพยนตร์เอวีจำนวน 10 เรื่อง แบ่งเป็นกลุ่มผู้ชมเป้าหมายชาย 5 เรื่อง และหญิง 5 เรื่อง โดยใช้เครื่องมือการลงรหัส (coding sheet) ภายใต้กรอบแนวคิดจากทฤษฎีการเล่าเรื่อง ทฤษฎีการแทนตัว ทฤษฎีอำนาจชายเป็นใหญ่ และแบบจำลองการเรียนรู้จากประสบการณ์ของ Kolb ผลการศึกษาพบว่า ภาพยนตร์เอวีสำหรับผู้ชายมักเน้นการกระตุ้นอารมณ์ด้วยภาพของเรือนร่างหญิงและบริบทที่ลดทอนอำนาจของตัวละครหญิง ขณะที่ภาพยนตร์เอวีสำหรับผู้หญิงเน้นความสัมพันธ์เชิงอารมณ์ บทสนทนา และฉากที่สะท้อนความยินยอม การเปรียบเทียบสะท้อนความแตกต่างด้านค่านิยมและบทบาททางเพศในบริบทวัฒนธรรมญี่ปุ่นร่วมสมัย

ข้อเสนอจากงานวิจัยชี้ให้เห็นว่า AV ควรได้รับการมองในฐานะพื้นที่วัฒนธรรมที่สะท้อนและต่อรองความสัมพันธ์เชิงอำนาจ ความต้องการทางเพศ และจินตนาการส่วนบุคคล อีกทั้งยังมีศักยภาพในการเป็นสื่อเพื่อการเรียนรู้เรื่องเพศที่เชื่อมโยงกับโครงสร้างสังคมโดยรวม

My Brain Has Too Many Tabs Open ปิดแท็บชีวิตแค่ปิดโซเชียล

ทิพย์อนงค์ จินตวิจิต — 2025-12-25