กระบวนการสร้างสรรค์และสืบสานผ้าทอไทลื้อบ้านศรีดอนชัย อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

ผ้าทอไทลื้อบ้านศรีดอนชัย อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย มีอัตลักษณ์สำคัญซึ่งสืบทอดกันมาหลายชั่วคน คือการทอเทคนิคเกาะล้วงหลากสีบริเวณกลางตัวซิ่น โดยมีการพัฒนารูปแบบต่างๆ เรื่อยมา จนในยุคแห่งการค้าสมัยใหม่ผ้าทอไทลื้อศรีดอนชัยได้มีอนุรักษ์และการพัฒนารูปแบบการทอให้สอดคล้องกับโลกยุคปัจจุบันอย่างสร้างสรรค์ ผู้วิจัยได้ทำการลงพื้นที่ สังเกต สัมภาษณ์ และวิเคราะห์ จนพบว่าภายในชุมชนศรีดอนชัยมีกระบวนการสร้างสรรค์ที่หลากหลายทั้งออกแบบลวดลาย การคลี่คลายลวดลายเดิมมาประยุกต์เป็นลวดลายใหม่ๆ หรือนำผ้าทอมาประดิษฐ์เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่กระบวนการของบ้านศรีดอนชัยไม่ได้มีเพียงการรังสรรค์ความวิจิตรของผืนผ้า แต่มีสิ่งที่น่าสนใจคือกระบวนการสืบสาน โดยการสร้างแหล่งเรียนรู้ภายในชุมชนและใช้ประเพณีพิธีกรรมดั้งเดิมมาสร้างความตระหนักในคุณค่า และความภาคภูมิใจในผ้าทอไทลื้อซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมสำคัญของชุมชน ซึ่งได้ความรู้และความตระหนักคุณค่านี้ได้วนกลับไปเป็นส่วนสำคัญที่สนับสนุนการสร้างสรรค์ผ้าทออย่างต่อเนื่อง งานวิจัยนี้จึงได้พบว่ากระบวนสร้างสรรค์ภูมิปัญญาต่างๆ จำเป็นต้องมีกระบวนการสืบสานร่วมกับประเพณีและวัฒนธรรมด้วยจึงจะเกิดความยั่งยืนต่อไปในอนาคต