แนวทางการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล 2) เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดลำพูน รูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสมผสาน ประชากรเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย วัตถุประสงค์ที่ 1 คือ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย มีประสบการณ์ในการบริหารและการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย สังกัดสำนักงาน กศน.จังหวัดลำพูน รวมทั้งสิ้น 116 คน วัตถุประสงค์ที่ 2 คือ กลุ่มตัวอย่างที่ได้มาจากการกำหนดกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) โดยมีเกณฑ์ในการคัดเลือกจากการเป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย มีประสบการณ์ในการบริหารและการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ไม่น้อยกว่า 2 ปี หรือมีผลการปฏิบัติงานดีเด่นเกี่ยวกับการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย หรือเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการศึกษา รวมทั้งสิ้น 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

          ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก และปัญหาของการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล โดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย 2) แนวทางการบริหารการศึกษาตามอัธยาศัยในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดลำพูน มี 5 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านการบริหารจัดการบ้านหนังสือชุมชน ควรเลือกสถานที่จัดตั้งบ้านหนังสือชุมชน ที่สามารถจัดกิจกรรมที่มีสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศได้ เจ้าของบ้านจะต้องมีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ มีใจรักงานบริการ และเต็มใจที่จะดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือข่าย 2) ด้านการบริหารจัดการห้องสมุดเคลื่อนที่สำหรับชาวตลาด จะต้องมีการดำเนินกิจกรรมที่ง่ายและไม่ซับซ้อน สามารถเข้าถึงบริการได้ทันที เช่น การใช้ QR Code แบบสอบถามออนไลน์ ในการสำรวจความต้องการและการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน เป็นต้น 3) ด้านการบริหารจัดการห้องสมุดประชาชนเคลื่อนที่ ควรมีการวางแผนการดำเนินงานร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อให้ได้รับการสนับสนุนเกี่ยวกับสื่ออิเล็กทรอนิกส์ โสตทัศนูปกรณ์ รวมถึงงบประมาณในการจัดกิจกรรม 4) ด้านการบริหารจัดการห้องสมุดประชาชน ควรมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่สามารถให้บริการอย่างครบถ้วนและทันสมัย เจ้าหน้าที่บรรณารักษ์ จะต้องมีทักษะในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ มีการจัดทำระบบบสารสนเทศของห้องสมุดในรูปแบบออนไลน์ และ 5) ด้านการบริหารจัดการพัฒนาอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน ควรพัฒนาอาสาสมัครให้มีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา และส่งเสริมให้อาสาสมัคร ทำงานร่วมกับ บรรณารักษณ์และครู กศน.ตำบล อย่างเป็นระบบ