การพัฒนาคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการดำเนินงานของครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2  2) พัฒนาคู่มือครู            ที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 3) ประเมินความเหมาะสมของคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 รูปแบบการวิจัยเป็นแบบผสมผสาน ประชากร คือ โรงเรียนควบรวมในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 12 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ โรงเรียนควบรวมในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 4 โรงเรียน โดยการเลือกแบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลมี 3 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ใช้ในการศึกษาตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาการดำเนินงานของครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 12 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ครูที่ปรึกษา ผู้ปกครองและคณะกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนควบรวมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัยเขต 2 กลุ่มที่ 2 ใช้ในการศึกษาตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2 พัฒนาคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 10 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ครูที่ปรึกษา ครูที่ได้รับรางวัลด้านระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน และผู้ปกครองนักเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 กลุ่มที่ 3 ใช้ในการศึกษาตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 ประเมินความเหมาะสมของคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 จำนวน 30 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่าย ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา และครูที่ปรึกษาที่ทำงานในโรงเรียนควบรวมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 ทั้งที่เป็นโรงเรียนหลักและโรงเรียนที่มาเรียนรวม ปีการศึกษา 2565 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการศึกษาพบว่า 1) สภาพปัญหาการดำเนินของครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 ตามองค์ประกอบของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ด้านการรู้จักนักเรียนรายบุคคล คือ ไม่มีแบบฟอร์มเพื่อรวบรวมข้อมูลที่เป็นรูปแบบเดียวกันของโรงเรียน ผู้ปกครองให้ข้อมูลนักเรียนไม่ครบถ้วน การติดต่อผู้ปกครองทำได้ยาก ครูที่ปรึกษาเดิมของนักเรียนที่มาเรียนรวมไม่ได้ให้ข้อมูลของนักเรียนมาด้วยเมื่อย้ายมาเรียนรวม ด้านการคัดกรองนักเรียน คือ ผู้ปกครองไม่มีส่วนร่วมในการคัดกรอง ไม่มีคู่มือด้านการคัดกรองนักเรียน ผู้ปกครองไม่ยินยอมให้มีการตรวจจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อระบุว่านักเรียนเป็นเด็กพิเศษ ด้านการส่งเสริมและพัฒนานักเรียน คือ ผู้ปกครองไม่ไม่มีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นในการจัดกิจกรรมของนักเรียน พฤติกรรมนักเรียนที่มาเรียนรวมไม่อยู่ในกฎระเบียบ โรงเรียนไม่มีปฏิทินการดำเนินงาน ด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหานักเรียน คือ ไม่มีคู่มือการดำเนินการ ครูติดต่อผู้ปกครองนักเรียนไม่ได้ และด้านการส่งต่อนักเรียน ได้แก่ โรงเรียนไม่มีคู่มือในการดำเนินงาน ผู้ปกครองและคณะกรรมการสถานศึกษาไม่เข้าใจการดำเนินงานด้านการส่งต่อของโรงเรียน และผู้ปกครองนักเรียนไม่ให้ความร่วมมือในการส่งต่อนักเรียน 2) การพัฒนาคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 2 ตามองค์ประกอบของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ได้คู่มือครูที่ปรึกษาที่มีรายละเอียดขอเนื้อหาและแนวทางในการปฏิบัติ จำนวน 7 บท คือ บทที่ 1 ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน บทที่ 2 ครูที่ปรึกษา บทที่ 3 การรู้จักนักเรียนรายบุคคล บทที่ 4 การคัดกรองนักเรียน บทที่ 5 การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน บทที่ 6 การป้องกันและแก้ไขปัญหานักเรียน บทที่ 7 การส่งต่อนักเรียน และภาคผนวก ประกอบด้วย เครื่องมือในการดำเนินงานสำหรับครูที่ปรึกษาตามองค์ประกอบของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 3) ผลการประเมินความเหมาะสมของคู่มือครูที่ปรึกษาโรงเรียนควบรวม อยู่ในระดับมาก