วิเคราะห์ความเป็นจริงของสรรพสิ่งตามกฎไตรลักษณ์ในพุทธปรัชญาเถรวาท - สมพล ภูริเชษฐ์; พลเสน กฤตสุชิน; ปุริสุตฺตโม พระมหามฆวินทร์ (วารสารนิสิตวัง, 2022)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับความเป็นจริงของสรรพสิ่ง 2) เพื่อศึกษากฎไตรลักษณ์ในพุทธปรัชญาเถรวาท และ 3) เพื่อวิเคราะห์ความเป็นจริงของสรรพสิ่งตามกฎไตรลักษณ์ในพุทธปรัชญาเถรวาท จากการศึกษาพบว่า แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับความเป็นจริงของสรรพสิ่งมีทั้งแนวคิดทางปรัชญาตะวันออกและตะวันตก สิ่งที่เป็นจริง คือ สิ่งที่มีอยู่จริง สิ่งที่เป็นอยู่จริง ซึ่งอาจรู้ได้หรือไม่อาจรู้ได้ทางประสาทสัมผัส บางอย่างอยู่ นอกประสาทสัมผัส ความเป็นจริงตามทัศนะของปรัชญาตะวันออก ความเป็นจริง หมายถึง ความรู้อันประเสริฐ คือความรู้ที่ทำให้หลุดพ้นจากโลกิยะ ความเป็นจริงตามทัศนะของปรัชญาตะวันตก สามารถศึกษาได้จากกลุ่มปรัชญาจิตนิยม สสารนิยม ทวินิยม กฎไตรลักษณ์ในพุทธปรัชญาเถรวาท คือ ลักษณะที่สามัญทั่วไป 3 ประการ สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง สังขารทั้งปวง เป็นทุกข์ ธรรมทั้งปวง เป็นอนัตตา วิเคราะห์ได้ว่า ความเป็นจริงของสรรพสิ่งตามกฎไตรลักษณ์ ในพุทธปรัชญาเถรวาท คือ ไตรลักษณ์ เป็นสภาพที่เป็นปกติวิสัยหรือเป็นไปตามธรรมชาติ หรืออาจเรียกว่าเป็นทฤษฎีแห่งความเหมาะเหมือน เพราะทุกสิ่งบนโลกจะอยู่ในกฎหรือภาวะเช่นนี้เหมือนกันทั้งหมด ไตรลักษณ์จึงเป็นหลักสัจธรรมทางพระพุทธศาสนาที่มุ่งสอนให้เข้าใจชีวิตที่เป็นไปตามธรรมดา ตามความเป็นจริง ทำให้ตระหนักรู้ และเกิดความเข้าใจว่าชีวิตเป็นอย่างไร เกิดความรู้เท่าทัน และรับรู้ต่อทุกอาการของการปฏิบัติตน