การกำเนิดของรัฐตามที่ปรากฏอยู่ในอัคคัญญสูตรของพระพุทธศาสนา - มธุลาภรังสรรค์, กรุณา; ธีรานันทางกูร, ทองใบ; อาจิตฺตปุญฺโญ, พระมหาจิรทิปต์; ทุนชัย, เจริญ (วารสารนิสิตวัง, 2025)
บทความวิชาการรัฐศาสตร์เชิงพุทธเรื่อง “การกำเนิดของรัฐตามที่ปรากฏอยู่ในอัคคัญญสูตรของพระพุทธศาสนา” เบื้องต้นกล่าวถึงแนวคิดเรื่องกำเนิดของรัฐของนักคิดชาวตะวันตกใน 4 ทฤษฎี คือ ทฤษฎีแสนยานุภาพ ทฤษฎีธรรมชาติ ทฤษฎีเทวสิทธิ์ และทฤษฎีสัญญาประชาคม ติดตามมาด้วยทฤษฎีแนวคิดเรื่องกำเนิดของรัฐในพระพุทธศาสนา ที่มีกล่าวถึงในอัคคัญญสูตร สุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค ซึ่งเป็นทฤษฎีที่สอดคล้องกับทฤษฎีสัญญาประชาคมของนักคิดในฝ่ายประเทศตะวันตกทั้ง 3 คน คือ ธอมัส ฮอบส์, จอห์น ล็อค และฌอง ฌาคส์ รุสโซ เพียงแต่ว่าทฤษฎีสัญญาประชาคมของพุทธศาสนามีความเก่าแก่มากกว่าทฤษฎีของชาวตะวันตกกว่า 2,000 ปีเท่านั้นเอง