วิกฤตการณ์ทางการเมืองในภาวะสงครามชายแดนไทย-กัมพูชา พ.ศ.2568 - พระครูปัญญาสารบัณฑิต; กุลยศชยังกูร, สุวิจักขณ์; นาชัย, กิตติธัช; ปญฺญาวฑฺฒโน, พระมหาฉัตรชัย; อุตส่าห์, บุญรัตน์ (วารสารนิสิตวัง, 2026)
บทความวิชาการฉบับนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์พลวัตของวิกฤตการณ์ทางการเมืองไทยภายใต้บริบทความขัดแย้งทางทหารบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชาในปี พ.ศ.2568 โดยมุ่งเน้นไปที่การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างสภาวะสงครามกับการสั่นคลอนของเสถียรภาพรัฐบาล ผลการศึกษาพบว่า การปะทะกันทางอาวุธมิได้เป็นเพียงปัญหาด้านความมั่นคงในมิติทางทหารเท่านั้น แต่ยังถูกนำมาเป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อสร้างความชอบธรรมและทำลายคู่ขนานผ่านวาทกรรมชาตินิยมสุดโต่ง วิกฤตการณ์ดังกล่าวส่งผลให้เกิดสภาวะชะงักงันของกระบวนการประชาธิปไตยในระบบรัฐสภา เนื่องจากฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้อำนาจพิเศษในการควบคุมสถานการณ์ ซึ่งนำไปสู่การตั้งคำถามเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพและการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐในสภาวะฉุกเฉิน นอกจากนี้ งานวิจัยยังชี้ให้เห็นถึงปัจจัยแทรกซ้อนจากตัวแสดงภายนอกและแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่ซ้ำเติมวิกฤตการณ์ทางการเมืองให้เข้มข้นยิ่งขึ้น การปิดด่านพรมแดนและการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานในภูมิภาคส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน นำไปสู่การประท้วงจากภาคประชาชนที่ได้รับผลกระทบทางปากท้อง ซึ่งผสมโรงกับความขัดแย้งเชิงโครงสร้างทางการเมืองเดิมที่มีอยู่ ความล้มเหลวในการบริหารจัดการวิกฤตเชิงซ้อนนี้สะท้อนให้เห็นถึงจุดอ่อนของสถาบันทางการเมืองไทยในการเผชิญหน้ากับสภาวะกบิลเมือง (State of Exception) โดยบทความสรุปว่า ทางออกของวิกฤตมิได้จำกัดอยู่เพียงการเจรจาทางการทูตเพื่อยุติศึกชายแดน แต่ต้องอาศัยการปฏิรูปโครงสร้างอำนาจที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมและการสร้างฉันทามติใหม่ในสังคมเพื่อป้องกันการใช้กระแสชาตินิยมเป็นเครื่องมือล้มล้างกติกาทางการเมืองได้ว่าวิกฤตการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชาไม่เพียงเป็นปัญหาระหว่างรัฐ หากแต่เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อเสถียรภาพทางการเมือง โครงสร้างอำนาจ และพัฒนาการประชาธิปไตยของไทยในภาพรวม