"แม่น้ำพิจิตร" วัดในพระพุทธศาสนา: กับเส้นทางการท่องเที่ยวในจังหวัดพิจิตร - พระครูวศินวรกิจ; พระครูอุทัยกิจารักษ์; พระครูโพธิวรคุณ; นิกรกุล ปริญญา; ราชสมบัติ ณฐยา (วารสารวิจยวิชาการ, 2023)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาตำนาน เรื่องเล่าแม่น้ำพิจิตร 2) วิเคราะห์เรื่องเล่าปรัมปรา และบทบาทของตำนาน และ 3) เสนอรูปแบบและเส้นทางการท่องเที่ยววัดในพระพุทธศาสนาที่สัมพันธ์กับเรื่องเล่าตำนานของคนลุ่มน้ำพิจิตร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 รูป/คน ตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้าด้านวิธีรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์เนื้อหา และอธิบายด้วยวิธีพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) วัดมีภูมิประเทศที่อยู่ติดกับถนนและแม่น้ำพิจิตรซึ่งมีตำนาน เรื่องเล่า เช่น วัดนครชุมเป็นวัดเก่าแก่อายุราว 800 ปี อุทยานเมืองเก่าพิจิตร พระยาโคตรบอง ศาลหลักเมือง วัดมหาธาตุ ถ้ำชาละวัน และเกาะศรีมาลา วัดโพธิ์ประทับช้าง พระพุทธเจ้าเสือ หลวงพ่อโตหรือหลวงพ่อยิ้ม วัดท่าบัวมีวนอุทยานลานธรรมหลวงพ่อเงิน วิหารหลวงพ่อชื่นสร้างด้วยอิฐศิลาแลงหนึ่งเดียวในพิจิตร 2) เรื่องเล่าจากชาวบ้าน/การไม่จำยอม มีสองมิติ คือ การย้ายหลวงพ่อเพชรจากวัดนครชุมไปประดิษฐานที่วัดท่าหลวง แต่คนในชุมชนจึงรวมตัวกันสร้างหลวงพ่อเพชรและอุโบสถจำลองไว้ที่วัดนครชุม ชาวบ้านและวัดโพธิ์ประทับช้างทำสังฆกรรม งานบุญ งานบวชในโบสถ์ (โบราณสถาน) วัดท่าบัวโดยใช้สิลาแลงมาทำเป็นวิหาร ในเชิงเศรษฐกิจวัดนครชุมจุดขายคือวิหารเก่าที่มีมนต์ขลังในสถาปัตยกรรม วัดโพธิ์ประทับช้างมีนกแก้วโมง มหกรรมล่องเรือดูหิ่งห้อย วัดท่าบัวมีประเพณีลอยกระทง และ 3) การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศาสนาการท่องเที่ยวผ่านแม่น้ำพิจิตรและถนนสายรอง เช่น สถานีรถไฟพิจิตร วัดท่าหลวง บึงสีไฟ เมืองเก่า วัดนครชุม วัดโพธิ์ประทับช้าง ชมสวนส้มโอ เยี่ยมชมวิถีชีวิริมแม่น้ำเที่ยววัดท่าบัว ไหว้หลวงพ่อเงินวัดบางคลาน และชมจุดบรรจบแม่น้ำพิจิตรและแม่น้ำยม เป็นต้น