แนวทางการจัดการเรียนรู้และสร้างเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ในประเทศไทย - นิรมิตรไชยนนท์ พสชนัน; โนริยา วรรณชลี (วารสารวิจยวิชาการ, 2023)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์การดำเนินงานของเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ 2) วิเคราะห์ความต้องการทางการเรียนรู้ และ 3) เสนอแนะแนวทางการจัดการเรียนรู้และสร้างเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ในประเทศไทย โดยใช้วิธีวิจัยทั้งการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ สมาชิกปัจจุบันและผู้สนใจเข้าร่วมเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ จำนวนทั้งสิ้น 300 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) ประเทศไทยยังไม่มีเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ที่ถาวรและทำหน้าที่โดยเฉพาะ แต่มีองค์กร 3 ประเภทที่ดำเนินการด้านการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ ได้แก่ 1.1) องค์กรที่เกิดจากการรวมตัวเครือข่ายประชาสังคมในการรับเรื่องร้องเรียนสื่อที่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค 1.2) การทำงานร่วมกันของสภาวิชาชีพสื่อมวลชน และ 1.3) เครือข่ายที่ทำงานในลักษณะโครงการที่ได้รับทุนสนับสนุน 2) เครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์มีความต้องการเรียนรู้ด้านความรู้เกี่ยวกับเนื้อหาของสื่อที่สะท้อนประโยชน์สาธารณะ รูปแบบและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการกำกับดูแลเนื้อหา ต้องการพัฒนาทักษะด้านการทำงานเป็นทีม การวางแผน การประสานงาน การสร้างเครือข่าย และต้องการให้พัฒนาด้วยกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ การถอดบทเรียนจากกรณีศึกษา และการระดมสมอง และ 3) แนวทางการจัดการเรียนรู้และสร้างเครือข่ายจิตอาสาในการตรวจสอบเนื้อหารายการทางวิทยุและโทรทัศน์ในประเทศไทย ควรให้ความรู้พื้นฐานที่เกี่ยวกับกระบวนการตรวจสอบสื่อ มีการรวบรวมองค์ความรู้ที่จำเป็นสำหรับเครือข่ายจิตอาสา การทำงานร่วมกับองค์กรวิชาชีพสื่อและภาคีเครือข่ายรายประเด็นที่เกี่ยวข้อง การให้ความรู้เกี่ยวกับช่องทางการรายงานสื่อที่ไม่เหมาะสมต่อหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับประเด็นนั้น ๆ