การมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์เมืองมรดกโลกหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว - สุภชโย, พระมหาเดชาธร; นามเสนา, ศิริโรจน์ (วารสารวิจยวิชาการ, 2021)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์เมืองมรดกโลกหลวงพระบาง และ 2) นำเสนอแนวทางการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์เมืองมรดกโลก หลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 รูปหรือคน และการสนทนากลุ่มกับผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 12 รูปหรือคน ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัญหาการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์เมืองมรดกโลกหลวงพระบาง คือ (1) พระสงฆ์ขาดองค์ความรู้ในด้านบริหารจัดการเรื่องของโบราณสถาน โบราณวัตถุสถาน ทำให้เกิดทั้งการนุรักษ์และการทำลายด้วย จึงเป็นเหตุให้เกิดการมีส่วนร่วมน้อยลง (2) เครือข่ายความสัมพันธ์ของพระสงฆ์กับภาครัฐ ยังทำงานไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน (3) งบประมาณ ที่ยังไม่ได้เข้ามาสู่พระสงฆ์และการบริหารจัดการ เพราะไปอยู่ในส่วนอื่นแทน และ (4) ระบบการบริหารจัดการยังไม่เชื่อมโยงกัน และ 2) แนวทางการมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการอนุรักษ์เมือมรดกโลก คือใช้หลัก PPC MODEL ได้แก่ (1) P การส่งเสริม (Promotion) 2) P จิตสำนึกสาธารณะ (Public Mind) และ (3) C การอนุรักษ์ (Conservation) โดยนำหลักพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ คือ หลักอปริหานิยธรรม เพื่อให้เกิดการปรึกษาหารือกัน ก่อให้เกิดการอนุรักษ์และสร้างกระบวนการเรียนรู้สืบไป