การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจสมรรถนะนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร - ปัญญาคม , สิรินทร์; เตมีรักษ์, ธราเทพ; อัศวโสภณชัย, วราพร (วารสารวิจยวิชาการ, 2026)
บทความวิจัยนี้ มุ่งศึกษารูปแบบโครงสร้างของสมรรถนะนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร โดยใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจเป็นแนวทางในการวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาคณะครุศาสตร์ที่กำลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 545 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.80–1.00 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.312 – 0.792 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.930 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ โดยหมุนแกนองค์ประกอบแบบออโธโกนอลด้วยวิธีแวริแมกซ์ ผลการวิจัยพบว่า ข้อมูลมีความเหมาะสมสำหรับการวิเคราะห์องค์ประกอบ ได้จำนวน 16 ตัวแปร ซึ่งไม่เป็นเมทริกซ์เอกลักษณ์ (Bartlett’s test of sphericity: χ² = 2528.417, df = 120, p < .001) และมีค่า KMO เท่ากับ 0.934 ผลการหมุนแกนองค์ประกอบพบว่า มีองค์ประกอบหลักจำนวน 5 องค์ประกอบ สามารถอธิบายความแปรปรวนรวมได้ร้อยละ 82.343 ได้แก่ องค์ประกอบด้านจิตวิญญาณความเป็นครู ด้านความรู้และความเข้าใจในวิชาชีพครู ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้ ด้านทักษะการคิดวิเคราะห์ทางการวิจัย และด้านทักษะดิจิทัลและนวัตกรรมการเรียนรู้ ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นกรอบสมรรถนะที่มีความชัดเจนและครอบคลุมมิติสำคัญของการพัฒนานักศึกษาครู ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายหรือออกแบบกิจกรรมส่งเสริมสมรรถนะนักศึกษาคณะครุศาสตร์ในบริบทของมหาวิทยาลัยราชภัฏได้อย่างเป็นระบบ