ปัญญา

รัฐธรรมนูญ 2560 กับหลักประชาธิปไตยสากล: การวิเคราะห์เชิงโครงสร้าง ความชอบธรรม และกรอบจริยธรรมเชิงพุทธ

กันตินันท์ นามตะ — 2026-08-28

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความสอดคล้องของบทบัญญัติสำคัญในรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 กับหลักประชาธิปไตยสากลโดย พิจารณาผ่านกรอบแนวคิดประชาธิปไตยแบบเสรีหลักอธิปไตยของประชาชน หลักนิติรัฐและทฤษฎีความชอบธรรมทางประชาธิปไตย ควบคู่กับการประยุกต์กรอบจริยธรรมจากหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนา ได้แก่ หลักธรรมาภิบาล อปริหานิยธรรม และมัชฌิมาปฏิปทา เพื่อเสริมมิติทางจริยธรรมของการออกแบบและการใช้อำนาจรัฐ วิธีการศึกษาค้นคว้าเป็นการศึกษาค้นคว้าเชิงเอกสาร โดยศึกษาตัวบทรัฐธรรมนูญ งานวิชาการทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ รวมถึงแนวคิดทางทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง

ผลการศึกษาพบว่าโครงสร้างที่มาของวุฒิสภา บทบาทขององค์กรที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งในการกำหนดฝ่ายบริหาร การกำหนดเงื่อนไขการจำกัดสิทธิเสรีภาพด้วยถ้อยคำที่กว้าง และความเข้มงวดของกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ส่งผลต่อการลดทอนความยึดโยงระหว่างอำนาจรัฐกับเจตจำนงของประชาชน บทความเสนอว่าการปรับปรุงรัฐธรรมนูญในประเด็นดังกล่าวควรมุ่งเสริมสร้างความชอบธรรมเชิงประชาธิปไตยในระยะยาว โดยไม่จำเป็นต้องตั้งอยู่บนความขัดแย้งทางการเมือง และชี้ให้เห็นว่าหลักพุทธธรรมสามารถทำหน้าที่เป็นกรอบจริยธรรมสาธารณะที่สนับสนุนการออกแบบสถาบันทางการเมืองที่สมดุล โปร่งใส และยั่งยืนได้

ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกมมิฟิเคชัน ร่วมกับเทคโนโลยี ความเป็นจริงเสริม (Augmented Reality) ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เพื่อส่งเสริมความสามารถในการอ่านออกเสียงคำสำหรับนักเรียน ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2

ธนัชชา สบายยิ่ง — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดเกมมิฟิเคชัน ร่วมกับเทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เปรียบเทียบความสามารถในการอ่านออกเสียงคำของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ก่อนเรียนและหลังเรียน 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ที่มีต่อการเรียนรู้ตามแนวคิดเกมมิฟิเคชัน ร่วมกับเทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2/4 โรงเรียนอนุบาลกาญจนบุรี อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ปีการศึกษา 2567 จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 33 คน โดยใช้การวิจัยแบบกึ่งทดลอง วิเคราะห์การวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ

ผลการวิจัยพบว่า

ผลคะแนนระหว่างเรียน (E1) มีคะแนนเฉลี่ย 81.38 และคะแนนหลังเรียน (E2) มีคะแนนเฉลี่ย 80.90 แสดงว่า แผนการจัดการเรียนเรียนรู้ตามแนวคิดเกมมิฟิเคชัน ร่วมกับเทคโนโลยีความเป็นจริงเสริมผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย มีประสิทธิภาพเป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 ตามที่กำหนดไว้
การเปรียบเทียบความสามารถในการอ่านออกเสียงคำของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ก่อนและหลังเรียนอยู่ในระดับ มาก โดยหลังเรียน ( = 32.36, S.D. = 7.90) สูงกว่าก่อนเรียน ( = 24.88, S.D. = 10.28) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .000
ความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 พบว่า โดยภาพรวมความพึงพอใจของนักเรียนหลังจากการจัดการเรียนการสอน นักเรียนมีความพึงพอใจมากที่สุด ( = 2.87, S.D. = 0.32)

การวิเคราะห์ข้อผิดพลาดในการเขียนภาษาอังกฤษของนักศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในประเทศไทย: กรณีศึกษา นักศึกษา รายวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร

ชญาณ์นันท์ ปิติกรพวงเพชร — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อผิดพลาดทางไวยากรณ์ในการเขียนภาษาอังกฤษของนักศึกษารายวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร และ 2) วิเคราะห์สาเหตุของข้อผิดพลาดทางไวยากรณ์ในการเขียนภาษาอังกฤษ งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาจำนวน 39 คน โดยเป็นนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โดยใช้วิธีการสุ่มแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เอกสารงานเขียนประโยคภาษาอังกฤษ หัวข้อ “My Routine” จำนวน 39 ชิ้นงาน แต่ละชิ้นงานมีความยาวประมาณ 10 ประโยค โดยการวิเคราะห์เนื้อหาเอกสาร (Content Analysis) สถิติที่ใช้ คือค่าความถี่และค่าร้อยละ

ผลการวิจัยพบว่า

ข้อผิดพลาดทางไวยากรณ์ คือ การสะกดคำ กาลของคำกริยาและรูปกริยา การใช้คำไม่เหมาะสมหรือใช้รูปแบบคำไม่ถูกต้อง การใช้คำนำหน้านาม a/an/the การใช้ตัวพิมพ์ใหญ่และการใช้เครื่องหมาย โครงสร้างประโยคหรือประโยคไม่สมบูรณ์ ความไม่สอดคล้องระหว่างประธานกับกริยา การใช้บุพบทผิดหรือไม่มีบุพบท การใช้สรรพนาม และประโยคยาวผิดโครงสร้าง
สาเหตุของข้อผิดพลาดทางไวยากรณ์เกิดจากอิทธิพลของภาษาแม่ต่อการเรียนรู้ภาษาที่ 2 และข้อจำกัดด้านความรู้เรื่องไวยากรณ์และคลังคำศัพท์ เนื่องจากโครงสร้างประโยคและการเรียงคำของภาษาไทยและภาษาอังกฤษแตกต่างกันในหลายประเด็น ทำให้มีการแปลจากภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ มีการแปลแบบคำต่อคำ มีการสลับโครงสร้างประโยค และมีการเขียนประโยคที่ไม่สมบูรณ์ โดยผู้สอนสามารถนำผลการวิจัยที่ได้ไปออกแบบสื่อการสอนเพื่อจัดทำแบบฝึกหัดทางไวยากรณ์ที่เหมาะสม รวมถึงสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาทักษะการเขียนภาษาอังกฤษของนักศึกษาให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

กลยุทธ์การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ในจังหวัดเลย

พระมหาอภิพงค์ คำหงษา — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในจังหวัดเลย 2) วิเคราะห์กลยุทธ์การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 3) เสนอกลยุทธ์การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเน้นพื้นที่เป้าหมาย 3 อำเภอ คือ ด่านซ้าย เชียงคาน และนาแห้ว และกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยแบ่งกลุ่มออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มตัวอย่างที่นักท่องเที่ยว 400 คน 2) กลุ่มตัวอย่างที่เป็นประชากรในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ศึกษา 15 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถาม 2) แบบสัมภาษณ์ 3) แบบประชุมกลุ่มย่อย สถิติที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

ผลการศึกษาการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในจังหวัดเลย พบว่า จังหวัดเลยมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่โดดเด่น ทั้งด้านประเพณี วิถีชีวิต ภูมิปัญญาท้องถิ่น ศาสนา และแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรม เช่น ประเพณีผีตาโขนอำเภอด่านซ้าย ประเพณีผาสารทลอยเคราะห์อำเภอเชิงคาน และประเพณีแห่ดอกไม้อำเภอนาแห้ว เป็นต้น
ผลการวิเคราะห์การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในจังหวัดเลยประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการให้ความรู้ 2) ด้านทักษะการอนุรักษ์ 3) ด้านการมีส่วนร่วม และ 4) ด้านการบริหารจัดการ เพื่อผลักดันจังหวัดเลยให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมระดับภูมิภาคอย่างยั่งยืน
ผลการเสนอกลยุทธ์การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมตามหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ในจังหวัดเลย โดยมีสาระสำคัญ 3 ประเด็น ได้แก่ 1) ด้านวิสัยทัศน์ 2) ด้านพันธกิจ 3) ด้านกลยุทธ์ตาม KSPM Model

การสร้างสรรค์พุทธนวัตศิลป์ในรูปแบบภาพพิมพ์ดิจิทัล จากลายประดับวิหารล้านนา

พระอธิวัฒน์ ธรรมวัฒน์ศิริ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบภาพพิมพ์ลายประดับวิหารล้านนา 2) สร้างรูปแบบภาพพิมพ์ดิจิทัลของลายประดับวิหารล้านนา และ 3) การสร้างสรรค์พุทธนวัตศิลป์รูปแบบการพิมพ์ดิจิทัลจากลายประดับวิหารล้านนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยผสานการวิจัยเชิงเอกสาร การวิจัยเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณ และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ พื้นที่วิจัยครอบคลุมวิหารล้านนาในภาคเหนือตอนบน จำนวน 16 แห่ง ใน 8 จังหวัด กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านพระพุทธศาสนาและพุทธศิลป์ จำนวน 20 รูป/คน ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะดิจิทัล จำนวน 5 คน และผู้ร่วมสร้างสรรค์รูปแบบภาพพิมพ์ดิจิทัล จำนวน 20 รูป/คน โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิสำหรับการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 4 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เพื่อยืนยันความเหมาะสมของรูปแบบ

ผลการวิจัยพบว่า

รูปแบบภาพพิมพ์ลายประดับวิหารล้านนามีโครงสร้างการจัดวางลายอย่างเป็นระบบ สามารถจำแนกได้เป็น 5 กลุ่มลาย และถอดเป็น 4 หน่วยลาย ได้แก่ ลายหลัก ลายรอง ลายเติมเต็ม และลายขอบ
การสร้างรูปแบบภาพพิมพ์ดิจิทัล สามารถดำเนินการได้ผ่านกระบวนการเก็บข้อมูลต้นแบบ การคัดลอกลาย การถอดหน่วยลาย การแปลงเป็นดิจิทัล และการจัดองค์ประกอบ 4 รูปแบบ ได้แก่ ลายเต็มพื้นที่ ลายแถบ ลายขอบ และลายศูนย์กลาง
การสร้างสรรค์พุทธนวัตศิลป์ในรูปแบบภาพพิมพ์ดิจิทัลเกิดจากการบูรณาการ 3 แกน ได้แก่ รูปแบบลาย ความหมายเชิงคติธรรม และเทคโนโลยีดิจิทัล จนเกิดผลงานที่รักษารากเดิม มีความร่วมสมัย และสามารถนำไปใช้ประโยชน์จริง

การพัฒนาตัวชี้วัด โมเดลการวัด และแบบวัดสมรรถนะองค์กร สำหรับสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

พระมหาวชิรวิทย์ ยางไชย — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาตัวชี้วัดและโมเดลการวัดสมรรถนะองค์กร และ 2) พัฒนาแบบวัดสมรรถนะองค์กรสำหรับสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสม แบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 การวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 80 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกชนิดมีโครงสร้างและกึ่งโครงสร้าง และแบบสังเกตการปฏิบัติงาน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ ข้าราชการสังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติจำนวน 418 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบวัดสมรรถนะองค์กรจำนวน 65 ข้อ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสอง

ผลการวิจัยพบว่า

โมเดลการวัดสมรรถนะองค์กรประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) สมรรถนะหลัก 2) สมรรถนะเชี่ยวชาญ และ 3) สมรรถนะทางสังคม รวมทั้งสิ้น 13 ตัวชี้วัด
เครื่องมือที่พัฒนาขึ้นเป็นแบบวัดมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 65 ข้อ มีค่าความเที่ยงทั้งฉบับ (α) เท่ากับ .990 ผลการตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างพบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดี ( (47, N = 418) = 60.676, p =.087, CFI =.998, RMSEA = .026) แสดงให้เห็นว่าแบบวัดที่พัฒนาขึ้นมีคุณภาพ สามารถนำไปใช้ประเมินและพัฒนาบุคลากรของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติสู่การเป็นองค์กรสมรรถนะสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การประยุกต์หลักพุทธธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์เพื่อการเสริมสร้างสุขชีวี วิถีพุทธในกลุ่มผู้สูงอายุของเทศบาลเมือง จังหวัดขอนแก่น

พระณฐโชค สุวโจ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ส่งผลต่อการเสริมสร้างสุขชีวีวิถีพุทธของกลุ่มผู้สูงอายุที่อยู่ในการดูแลของเทศบาลเมือง จังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษาการเสริมสร้างสุขชีวีในกลุ่มผู้สูงอายุที่เข้าถึงหลักธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และ 3) ประเมินการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุในการเข้าถึงหลักพุทธธรรมและการนำไปปฏิบัติ ใช้ระเบียบวิจัยแบบผสมวิธี มีกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ 100 คน และเชิงคุณภาพ 40 คน จาก 4 เทศบาล ได้แก่ บ้านทุ่ม บ้านเป็ด บ้านศิลา บ้านสีฐาน เครื่องมือวิจัย คือแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สหสัมพันธ์เพียร์สัน การถดถอยพหุขั้นตอน และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ

ผลการวิจัยพบว่า

หลักพุทธธรรมที่ส่งผลต่อการเสริมสร้างสุขชีวีวิถีพุทธของกลุ่มผู้สูงอายุ คือ ทาน ศีล สมาธิ และสติ ร้อยละ 34.9 ตามด้วยสัจธรรมแห่งชีวิตและหลักการอยู่ร่วมในสังคม ร้อยละ 29.5 และการปฏิบัติสาธยายธรรม ร้อยละ 25.6 ซึ่งล้วนเป็นหลักปฏิบัติที่เน้นการพัฒนาจิตใจและคุณธรรมในชีวิตประจำวัน
ผู้สูงอายุเข้าถึงหลักธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยนิยมรับชมและรับฟังเนื้อหาธรรมะผ่าน Line และการใช้ร่วมกันหลาย Application รวมกันสูงถึงร้อยละ 49.8 แสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมการรับสื่อแบบผสมผสาน โดยมีแนวโน้มใช้ YouTube เป็นช่องทางรองในการรับชมเนื้อหาธรรมะ ร้อยละ 12.0
ประเมินรูปแบบอยู่ในระดับมาก คือ การเข้าถึงหลักพุทธธรรมและการนำหลักพุทธธรรมไปปฏิบัติในชีวิตประจำวัน แสดงว่าผู้สูงอายุกลุ่มตัวอย่างมีการเข้าถึงและนำหลักพุทธธรรมไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันในระดับสูงอย่างมีนัยสําคัญ

การพัฒนาชุดกิจกรรมเรียนรู้พุทธนวัตศิลป์ภาพพิมพ์ดิจิทัล ตามทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของโคล์บ: กรณีลายประดับวิหารล้านนาในรายวิชาการสร้างสรรค์งานพุทธศิลปกรรมร่วมสมัย

พระวิทวัส ปภสฺสรญาโณ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของโคล์บในการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้พุทธนวัตศิลป์ 2) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้พุทธนวัตศิลป์ภาพพิมพ์ดิจิทัล จากลายประดับวิหารล้านนา และ 3) ประเมินผลการเรียนรู้ชุดกิจกรรมเรียนรู้พุทธนวัตศิลป์ของภาพพิมพ์ดิจิทัลตามทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของโคล์บ ในรายวิชาการสร้างสรรค์งานพุทธศิลปกรรมร่วมสมัย ผ่านลายประดับวิหารล้านนา งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มผู้เข้าร่วมกิจกรรมจำนวน 20 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบทดสอบก่อน–หลังเรียน แบบประเมินผลงานรายโมดูล แบบสอบถามความพึงพอใจ แบบสัมภาษณ์ แบบสนทนากลุ่ม และชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เก็บข้อมูลโดยการสำรวจพื้นที่ สัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ ทดลองใช้ชุดกิจกรรม 3 โมดูล และประเมินผลการเรียนรู้ก่อน–หลังกิจกรรม

ผลการวิจัยพบว่า

ทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ของโคล์บสามารถใช้เป็นกรอบในการพัฒนาชุดกิจกรรมพุทธนวัตศิลป์ได้อย่างเหมาะสม เพราะช่วยเชื่อมประสบการณ์ตรง การสะท้อนคิด การสร้างแนวคิด และการทดลองปฏิบัติ ทำให้ผู้เรียนเข้าใจความหมายของลายล้านนาและนำไปสู่การสร้างสรรค์งานภาพพิมพ์ดิจิทัลได้เป็นระบบ
ชุดกิจกรรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 โมดูล ได้แก่ 1) การวิเคราะห์และตีความลวดลายล้านนาเชิงพุทธศิลป์ 2) การออกแบบลวดลายด้วยโปรแกรม Adobe Illustrator เพื่อสร้างไฟล์เวกเตอร์สำหรับการพิมพ์ และ 3) การเรียนรู้เทคนิคภาพพิมพ์ดิจิทัลในสถานประกอบการจริง
ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านความรู้และผลลัพธ์เชิงปฏิบัติอย่างชัดเจน คะแนนทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียนเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 47 เป็นร้อยละ 72 และผลการทดสอบ t-test แบบจับคู่พบว่าคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ t(19) = 8.48, p<.001

ผลของการฝึกสมาธิตามหลักสูตรสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต่อสุขภาวะ ความสุขเชิงอัตวิสัย และการปฏิบัติตน ตามจรรยาบรรณวิชาชีพทางการศึกษา

เกศกนก ชุ่มประดิษฐ์ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลของการฝึกสมาธิตามหลักสูตรสมาธิเพื่อบุคลากรทางการศึกษาที่มีต่อสุขภาวะ 2) ศึกษาผลของการฝึกสมาธิตามหลักสูตรสมาธิเพื่อบุคลากรทางการศึกษาที่มีต่อความสุขเชิงอัตวิสัย และ 3) ศึกษาผลของการฝึกสมาธิตามหลักสูตรสมาธิเพื่อบุคลากรทางการศึกษาที่มีต่อการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพทางการศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ประชากร คือ ผู้เข้าอบรมหลักสูตรสมาธิเพื่อบุคลากรทางการศึกษา (คุรุสภา) รุ่นที่ 2 ปี 2566 จำนวน 1,608 คน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณจำนวน 517 คน ได้จากการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักเชิงคุณภาพจำนวน 15 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลแบบสามเส้า

ผลการวิจัยพบว่า

ภายหลังการฝึกสมาธิ กลุ่มตัวอย่างมีสุขภาวะที่ดีขึ้นทั้ง 4 มิติ ได้แก่ ด้านกาย จิตใจ ปัญญา และสังคม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านจิตใจในมิติความเมตตา
ผลที่มีต่อความสุขเชิงอัตวิสัย พบว่าผู้เข้ารับการอบรมมีความสุขเชิงอัตวิสัยและความพึงพอใจในชีวิตอยู่ในระดับมากที่สุด
ผลที่มีต่อการปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณวิชาชีพทางการศึกษา พบว่า จรรยาบรรณต่อสังคม มีค่าเฉลี่ยสูงสุดและอยู่ในระดับมากที่สุด

การจัดการมรดกทางวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา ในอำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่

พระครูพิพัฒน์ปริยัตยาภรณ์ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติและคุณค่ามรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา 2) ศึกษากระบวนการการจัดการมรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา และ 3) วิเคราะห์การจัดการมรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา ในอำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเอกสารร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน และการสนทนากลุ่ม 6 คน ในพื้นที่ 3 แห่ง จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และสังเคราะห์เพื่อให้ได้ข้อค้นพบตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย

ผลการวิจัยพบว่า

มรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาในอำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ มีพัฒนาการเชื่อมโยงกับเวียงกุมกามและอารยธรรมล้านนา สะท้อนผ่านโบราณสถาน ศิลปกรรม และตำนานท้องถิ่นที่สืบทอดพระพุทธศาสนามายาวนานกว่า 700 ปี โดยวัดสำคัญต่าง ๆ แสดงการผสมผสานศิลปะหริภุญชัย ล้านนา และพม่าอย่างมีคุณค่าเชิงประวัติศาสตร์ ศาสนา และวัฒนธรรม
กระบวนการจัดการมรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา กระบวนการจัดการมรดกวัฒนธรรมในพื้นที่ดำเนินไปอย่างบูรณาการภายใต้กรอบ 4 E ได้แก่ (1) Education การพัฒนาแหล่งเรียนรู้จากวัดสำคัญเพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้ท้องถิ่น (2) Engineering การออกแบบกิจกรรมและนวัตกรรมสื่อทั้งเชิงสร้างสรรค์และดิจิทัล และ (3) Enforcement การกำกับดูแลผ่านความร่วมมือของวัด ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานรัฐ และ (4) Engagement Integration) เป็นกลไกที่เชื่อมโยงบ้าน วัด โรงเรียน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
การจัดการมรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาในอำเภอสารภีมีลักษณะเชิงบูรณาการ ภายใต้กรอบ 4E (1) Education (2) Engineering (3) Enforcement และ (4) Engagement Integration) ควบคู่การพัฒนาพุทธนวัตกรรม อันก่อให้เกิดประโยชน์ 3 ระดับ คือ ประโยชน์ตน ประโยชน์ผู้อื่น และ ประโยชน์ร่วมกัน ส่งผลต่อการพัฒนาตนของประชาชน ผ่านความร่วมมือระหว่างบ้าน วัด โรงเรียน และภาคีเครือข่าย

รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา

ชญาลักษณ์ ชยสรรพสิทธิ์ — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ 3) สร้างและตรวจสอบรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา และ 4) ประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 118 คน และครูหัวหน้ากลุ่มบริหารงาน จำนวน 118 คน ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึกผลการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ สถิติที่ใช้ คือ ความถี่ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน งานวิจัยครั้งนี้เป็นแนวทางการวิจัยและพัฒนา

ผลการวิจัยพบว่า

ผลทุกค่าคะแนนของภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาอยู่ในระดับสูงสุด แต่ด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการเรียนรู้ต่ำสุด
แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ ผ่านวงจรคุณภาพทั้ง 6 องค์ประกอบ มุ่งเน้นการขับเคลื่อนวิสัยทัศน์และนวัตกรรมด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ การสร้างเครือข่าย การเรียนรู้เชิงรุก และการยกระดับทรรศนะทางดิจิทัลของบุคลากร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารและผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนสู่การเป็นพลเมืองดิจิทัลที่ยั่งยืน
รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ ผลผลิต และผลลัพธ์ โดยมีความถูกต้อง และเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด
ผลการประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา มีความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมาก

การบูรณาการหลักพุทธธรรมในการอธิบายความเชื่อ เรื่องโหราศาสตร์ของล้านนา

บัวผิน สิงห์แก้ว — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติและวิวัฒนาการความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ของล้านนา 2) ศึกษาการบูรณาการหลักพุทธธรรมในการอธิบายความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ในล้านนา และ 3) วิเคราะห์วิธีการแสดงความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ของล้านนาตามแนวพระพุทธศาสนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสารและข้อมูลภาคสนาม โดยคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง จำนวน 20 คน ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับประเด็นการวิจัย และใช้การสนทนากลุ่ม จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เชิงพรรณนาและตีความตามกรอบแนวคิดทางพระพุทธศาสนา

ผลการวิจัยพบว่า

ความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ของล้านนามีรากฐานจากความเชื่อดั้งเดิมเกี่ยวกับผีและสิ่งเหนือธรรมชาติ ก่อนจะรับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์และพระพุทธศาสนาในเวลาต่อมา โหราศาสตร์จึงพัฒนาในลักษณะผสมผสาน โดยมีทั้งมิติการคำนวณทางดาราศาสตร์และมิติความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตประจำวัน เช่น การกำหนดฤกษ์ยาม
การบูรณาการหลักพุทธธรรม พบว่า สังคมล้านนาได้ปรับความเข้าใจเรื่องดวงชะตาให้อยู่ภายใต้กรอบแนวคิดเรื่องกรรมและเหตุปัจจัย โหราศาสตร์มิได้ถูกมองว่าเป็นตัวกำหนดชะตาชีวิตอย่างเด็ดขาด หากเป็นเครื่องเตือนสติให้มนุษย์ระมัดระวังการกระทำของตน และใช้ชีวิตโดยความไม่ประมาท
วิธีการแสดงความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ของล้านนาตามแนวพระพุทธศาสนา พบว่า ความเชื่อเรื่องโหราศาสตร์ของล้านนาถูกถ่ายทอดผ่านพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ภายใต้กรอบศีลธรรมทางพุทธศาสนา องค์ความรู้สะท้อน 4 มิติ ได้แก่ การปรับศรัทธาให้ตั้งอยู่บนปัญญา การอธิบายชีวิตด้วยหลักกรรม การใช้หลักอริยสัจ 4 เพื่อทบทวนตนเอง และการส่งเสริมความไม่ประมาท โดยใช้โหราศาสตร์เป็นกุศโลบายในการสร้างสติ

การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หน่วยการเรียนรู้ สังคมไทยเปลี่ยนได้ เริ่มจากเรา และความสามารถในการคิดแก้ปัญหา ของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ร่วมกับเทคนิคผังก้างปลา

ขนิษฐา พันทา — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หน่วยการเรียนรู้ สังคมไทยเปลี่ยนได้เริ่มจากเรา ก่อนเรียนและหลังเรียน 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนกับเกณฑ์ ร้อยละ 70 และ 3) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาก่อนเรียนและหลังเรียนของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/3 จำนวน 39 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนพิมายวิทยา จังหวัดนครราชสีมา ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคผังก้างปลา จำนวน 4 แผน รวม 12 ชั่วโมง มีการประเมินความสอดคล้องและความเหมาะสม มีค่าเฉลี่ย 4.44 หมายถึง มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนมีค่าความเชื่อมั่น ได้เท่ากับ 0.87 และ แบบวัดความสามารถในการคิดแก้ปัญหามีค่าความเชื่อมั่น ได้เท่ากับ 0.83 งานวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น โดยใช้รูปแบบการทดลองแบบกลุ่มเดียวมีการทดสอบก่อนและหลังเรียน สถิติวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที

ผลการวิจัยพบว่า

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการเรียนสูงกว่าก่อนการเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ความสามารถในการคิดแก้ปัญหาหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ระบบคุณค่าและการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา ของชาวไทยองในจังหวัดลำพูน

พระครูอรัญชัยธัช (ธวัชชัย ธนวํโส) — 2026-08-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการสร้างวิถีวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนา 2) เสริมสร้างคุณค่าและการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา และ 3) วิเคราะห์ระบบคุณค่าและการสร้างอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยอง ในจังหวัดลำพูน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงเอกสารและเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง ใช้แบบสัมภาษณ์และแบบสนทนากลุ่มเป็นเครื่องมือในการวิจัย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนาและเชิงตีความ

ผลการวิจัยพบว่า

การสร้างวิถีวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยองในจังหวัดลำพูน มุ่งเน้นการสืบทอดและปรับพิธีกรรมให้เหมาะสมกับบริบทสังคมปัจจุบัน ควบคู่กับการต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ผสานกับพระพุทธศาสนา โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างครอบครัว วัด โรงเรียน และชุมชนในการถ่ายทอดอัตลักษณ์จากรุ่นสู่รุ่น พร้อมทั้งสร้างพื้นที่ทางสังคมและพื้นที่เรียนรู้ใหม่
การเสริมสร้างคุณค่าและการสร้างอัตลักษณ์ของชาวไทยอง เป็นกระบวนการบูรณาการภาษา พิธีกรรม ภูมิปัญญา และบทบาทของวัดและชุมชน โดยพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาและความเชื่อดั้งเดิมเป็นกลไกสำคัญในการถ่ายทอดคุณค่าจากรุ่นสู่รุ่น พระสงฆ์และผู้นำชุมชนทำหน้าที่ขับเคลื่อนการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม
ระบบคุณค่าและอัตลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาของชาวไทยอง เกิดจากกระบวนการสร้าง–ใช้–สืบทอด–ผลิตซ้ำ ผ่านความร่วมมือของครอบครัว วัด และชุมชน โดยผสานพระพุทธศาสนากับความเชื่อพื้นบ้าน ก่อให้เกิดคุณค่าด้านความกตัญญู ความสามัคคี และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ซึ่งยังคงได้รับการถ่ายทอดและปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทสังคมปัจจุบัน

นวัตกรรมการพัฒนาภาษาอังกฤษเพื่อการท่องเที่ยวเชิงพุทธอนุรักษ์ ชุมชนริมน้ำสำหรับยุวมัคคุเทศก์ จังหวัดนครปฐม

พระสุขุม สุขวฑฺฒโก (มัชชิกานัง) — 2026-08-28

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาคลังคำศัพท์และบทสนทนาภาษาอังกฤษของแหล่งท่องเที่ยวเชิงพุทธอนุรักษ์ชุมชนริมน้ำ จังหวัดนครปฐม 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพหลักสูตรอบรมภาษาอังกฤษสำหรับยุวมัคคุเทศก์ และ 3) ทดลองและประเมินประสิทธิภาพของหลักสูตรในการพัฒนาสมรรถนะการสื่อสารของยุวมัคคุเทศก์ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณเป็นหลักและมีการสังเกตแบบมีส่วนร่วมเป็นข้อมูลเสริมเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นยุวมัคคุเทศก์ 21 รูป/คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจงจาก 3 กลุ่ม ได้แก่ พระภิกษุ-สามเณร นักศึกษา และนักเรียน โดยใช้เครื่องมือแบบวัดความรู้มีค่าความเชื่อมั่น KR-20 = 0.84 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า

ได้คลังคำศัพท์ 200 คำและบทสนทนา 200 บท ครอบคลุม 5 หมวดหมู่ ได้แก่ พิธีกรรมทางพุทธศาสนา พุทธศิลป์ สถานที่น่าเที่ยวเชิงพุทธ วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา และพระพุทธศาสนากับวิถีชีวิต มีค่า IOC อยู่ในช่วง 0.80-1.00 (ค่าเฉลี่ย 0.88) ผ่านเกณฑ์ทุกรายการ
ได้หลักสูตรอบรม 5 หน่วยการเรียนรู้ ระยะเวลา 15 ชั่วโมง บูรณาการการสอนภาษาแบบเน้นภาระงาน (TBLT) กับกระบวนการพัฒนาระบบ (SDLC) ซึ่งผู้เชี่ยวชาญประเมินว่ามีความเหมาะสมและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การเรียนรู้ในระดับมากถึงมากที่สุด
ผลการทดลองใช้หลักสูตรกับยุวมัคคุเทศก์ 21 รูป/คน พบว่าหลักสูตรมีประสิทธิภาพ E₁/E₂=83.47/92.67 สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 ที่กำหนด คะแนนสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังอบรม ( = 92.67, SD = 3.96) สูงกว่าก่อนอบรม ( = 61.14, SD = 5.48) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(20) = 28.74, p < .001, CI [29.24, 33.82]) ผู้เข้ารับการอบรมมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรโดยรวมในระดับมากที่สุด ( = 4.54, SD = 0.33)