วารสารห้องสมุด สมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ

แนวทางการพัฒนาห้องสมุดโรงเรียนสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ยั่งยืน: กรณีศึกษา โครงการประกวดห้องสมุดโรงเรียนดีเด่นของสถานศึกษาในสังกัดเทศบาลนครเชียงใหม่

Sun, 28 Jun 2026 00:00:00 +0700

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาห้องสมุดโรงเรียนสู่การเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ยั่งยืน จากกรณีศึกษาโครงการประกวดห้องสมุดโรงเรียนดีเด่นของสถานศึกษาในสังกัดเทศบาลนครเชียงใหม่ ผลการศึกษาพบว่า ห้องสมุดโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครเชียงใหม่ยังขาดแผนพัฒนาระยะยาว ขาดแคลนทรัพยากรดิจิทัลและเทคโนโลยีห้องสมุดอัตโนมัติ มุ่งเน้นบริการเชิงรับมากกว่าเชิงรุก มีความท้าทายในการสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน การจัดหาบุคลากรบรรณารักษ์วิชาชีพ และมีข้อจำกัดด้านงบประมาณและเทคโนโลยี กรอบแนวทางการพัฒนาห้องสมุดโรงเรียนที่ยั่งยืนจากการศึกษาครั้งนี้ ประกอบด้วย 1) มิติด้านการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ที่เน้นการวางแผนอย่างเป็นระบบและการตัดสินใจบนฐานข้อมูล 2) มิติด้านทรัพยากรและเทคโนโลยีที่มุ่งสู่การเป็นห้องสมุดแบบไฮบริด 3) มิติด้านบริการและการเรียนรู้ที่เปลี่ยนบทบาทสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้เชิงรุกและบูรณาการ และ 4) มิติด้านบุคลากรและการสร้างเครือข่ายที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาวิชาชีพและการสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน

Nice to Meet You, Hello Boss, Hi Technology and Welcome ชบอ การปรับตัวและนวัตกรรมห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาในยุคดิจิทัลเปลี่ยนผ่าน

คณะกรรมการบริหารชมรมบรรณารักษ์สถาบันอุดมศึกษา — Tue, 30 Jun 2026 00:00:00 +0700

บทความนี้ได้เรียบเรียงจากการประชุมสามัญและสัมมนาทางวิชาการประจำปี 2568 ของชมรมบรรณารักษ์สถาบันอุดมศึกษา (ชบอ) ที่จัดแบบออนไลน์เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2569 ภายใต้ 3 หัวข้อย่อย คือ 1) Hello Boss เป็นการสะท้อนให้เห็นบทบาทของผู้นำองค์กรสารสนเทศที่ต้องกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์ ควบคู่กับการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การบริหารจัดการข้อมูล และการออกแบบบริการที่ยืดหยุ่นต่อพฤติกรรมผู้ใช้ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว 2) Hi Technology ชี้ให้เห็นความจำเป็นของการบูรณาการระบบสารสนเทศ เครื่องมือดิจิทัล และแพลตฟอร์มการเรียนรู้ออนไลน์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงองค์ความรู้ ตลอดจนสนับสนุนการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจเชิงบริหาร (Data-Driven Management) และ3) Welcome ชบอ เพื่อนำเสนอถึงบทบาทขององค์กรวิชาชีพ ที่สนับสนุนการดำเนินงานของห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา การจัดกิจกรรมครั้งนี้เกิดประโยชน์แก่ห้องสมุดเชิงระบบ ได้แก่ ความพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลง (Organizational Agility) การวางแผนเชิงรุก การพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้มีสมรรถนะดิจิทัล การออกแบบบริการที่ยึดผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง และการสังเคราะห์องค์ความรู้เพื่อความร่วมสมัย อันนำไปสู่การยกระดับบทบาทของห้องสมุดจากแหล่งทรัพยากร” สู่ศูนย์กลางนวัตกรรมการเรียนรู้” ของสถาบันอุดมศึกษาไทยอย่างยั่งยืน

การศึกษาบรรณมิติของงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล

ณัฐชา สว่างอารมณ์, ฐิติ อติชาติชยากร, โชคธำรงค์ จงจอหอ — Sun, 28 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์บรรณมิติงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในฐานข้อมูลนานาชาติ SCOPUS เอกสารที่นำมาวิเคราะห์เป็นบทความวิจัยที่ตีพิมพ์ในช่วงปี ค.ศ.2003-2025 เครื่องมือที่ใช้วิจัยครั้งนี้ คือ โปรแกรม Bibliometrix และ VOSviewer ผลการวิจัย พบว่า 1) บทความวิจัยที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกมีจำนวนทั้งสิ้น 6,866 รายการ 2) ผู้วิจัยที่ตีพิมพ์เผยแพร่บทความวิจัยมากที่สุด 3 อันดับแรก คือ Zhang Y จำนวน 41 รายการ รองลงมา ได้แก่ Wang Y จำนวน 38 รายการ และ Fox R จำนวน 32 รายการ 3) ปีที่มีการตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ปี ค.ศ. 2022 จำนวน 453 รายการ รองลงมาเป็น ปี ค.ศ. 2023 จำนวน 425 รายการ และปี ค.ศ. 2024 จำนวน 420 รายการ 4) แหล่งวารสารที่รับตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ Electronic Library จำนวน 243 รายการ International Journal on Digital Libraries จำนวน 171 รายการ และ Journal of Chemical Information and Modeling จำนวน 157 รายการ 5) หน่วยงานที่มีความร่วมมือกันในการตีพิมพ์เผยแพร่บทความมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย จำนวน 158 รายการ รองลงมาไม่ปรากฏหน่วยงาน จำนวน 116 รายการ และมหาวิทยาลัยอู่ฮั่น จำนวน 96 รายการ 6) นักวิจัยต่างประเทศที่มีความร่วมมือกันในการตีพิมพ์เผยแพร่มากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ประเทศสหรัฐอเมริกา จำนวน 1,425 รายการ รองลงมา คือ ประเทศจีน จำนวน 631 รายการ และประเทศอินเดีย จำนวน 351 รายการ 7) สำหรับพัฒนาการด้านการวิจัย พบว่า บทความวิจัยจำแนกได้เป็น 2 หมวดใหญ่ คือ (7.1) ห้องสมุดดิจิทัล (Digital Libraries), (7.2) บทความ (Article) (8) แนวโน้มการวิจัยในอนาคต พบว่า ได้มีการขยายพรมแดนของหัวข้อการวิจัย ได้แก่ มนุษย์ (Human) การฉายภาพเสมือนจริง (Virtual Screening) ห้องสมุด (Libraries) และการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic review) ดังนั้น จึงควรให้ความสำคัญกับการวิจัยเชิงพัฒนาการ เพื่อศึกษาแนวโน้มของการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลในอนาคต

การจัดการพื้นที่ห้องสมุดอุดมศึกษาและความต้องการของผู้ใช้บริการ: มุมมองจาก The Four-Space model

ศรนารายณ์ บุญขวัญ, ศศิพิมล ประพินพงศกร — Sun, 28 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการจัดการพื้นที่ห้องสมุดและความต้องการของผู้ใช้บริการในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาในกำกับรัฐ เขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 11 แห่ง เก็บรวบรวมข้อมูลกับผู้ให้ข้อมูลหลัก 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) บุคลากรห้องสมุด จำนวน 11 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง และ 2) ผู้ใช้บริการ จำนวน 43 โดยใช้วิธีสุ่มตามสะดวก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์โดยมีแนวคำถามเกี่ยวกับสภาพการจัดการพื้นที่ห้องสมุด พฤติกรรมและประสบการณ์การใช้บริการห้องสมุด รวมถึงความต้องการพื้นที่ห้องสมุดในมุมมองผู้ใช้บริการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ตรวจสอบเครื่องมือวิจัยโดยผู้ทรงคุณวุฒิเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของเครื่องมือวิจัย และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลใช้การตรวจสอบแบบสามเส้าด้านแหล่งข้อมูล ผลการศึกษาในประเด็นสภาพการจัดการพื้นที่ของห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พบว่า มีการดำเนินงานอย่างเป็นระบบและมีทิศทางชัดเจนในการปรับบทบาทของห้องสมุดจากแหล่งเก็บทรัพยากรไปสู่การเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้โดยมีการจัดสรรพื้นที่หลากหลายรูปแบบเพื่อตอบสนองความต้องการที่ซับซ้อนของผู้ใช้บริการ พร้อมทั้งได้รับการสนับสนุนเชิงนโยบายจากผู้บริหารที่มุ่งเน้นการพัฒนาพื้นที่ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงด้านการเรียนรู้และการใช้บริการ ส่วนพฤติกรรมและความต้องการของผู้ใช้บริการสะท้อนให้เห็นว่าผู้ใช้เข้ามาใช้พื้นที่ทางกายภาพของห้องสมุดเป็นหลักและคาดหวังให้ห้องสมุดทำหน้าที่มากกว่าพื้นที่อ่านหนังสือ โดยต้องการพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจสนับสนุนความคิดสร้างสรรค์ พื้นที่เรียนรู้ที่รองรับการเรียนรู้ที่หลากหลายทั้งแบบเป็นทางการ ไม่เป็นทางการ และการเรียนรู้ด้วยตนเอง พื้นที่พบปะเพื่อการแลกเปลี่ยนความรู้และมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และพื้นที่แสดงผลงาน ตลอดจนความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานและบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ในบริบทการเรียนรู้ยุคใหม่

การวิเคราะห์บรรณมิติเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์จากฐานข้อมูล Scopus ในช่วงปี 2014-2024

Mon, 29 Jun 2026 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเอกสารโดยใช้แนวทางการวิเคราะห์บรรณมิติ มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ 2) เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลและนำเสนอข้อมูลเชิงกราฟิกด้วยวิธีการบรรณมิติเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ ศึกษาจากบทความที่เผยแพร่ในฐานข้อมูล Scopus ระหว่างปี 2014-2024 ด้วยโปรแกรม Bibliometrix-R ผลการศึกษาพบว่า ในช่วงปี ค.ศ. 2014-2024 มีเอกสารงานวิจัยเกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ที่สืบค้นจากฐานข้อมูล Scopus จำนวน 640 รายการตีพิมพ์ในแหล่งตีพิมพ์จำนวน 164 แห่ง โดยจำแนกเป็นบทความจำนวน 623 รายการ หรือคิดเป็นร้อยละ 97.34 บทความที่นำเสนอในงานประชุมวิชาการ จำนวน 17 รายการ หรือคิดเป็นร้อยละ 2.66 มีอัตราการเติบโตร้อยละ 2.14 ต่อปี วารสารที่ตีพิมพ์บทความทางด้านนี้เป็นประจำมากที่สุด คือ Journal of the Medical Library Association พบจำนวน 49 บทความ ส่วนประเทศที่มีการเผยแพร่บทความมากที่สุด คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา รวมทั้งหมด 183 บทความ เมื่อพิจารณาแหล่งตีพิมพ์พบว่าวารสาร Journal of Academic Librarianship มีค่า h-Index สูงที่สุดคือ 16 จากจำนวน 39 บทความ โดยบทความทั้งหมดเริ่มเผยแพร่ในปี 2014 ได้รับการอ้างอิง 698 ครั้ง ประเทศที่มีบทความได้รับการอ้างอิงมากที่สุด คือ ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยได้รับการอ้างอิงทั้งหมด 1,633 ครั้ง มีค่าการอ้างอิงบทความเฉลี่ยที่ 8.90 ครั้ง แนวคิดสำคัญที่พบเกี่ยวกับทักษะบรรณารักษ์ ได้แก่ ความเป็นมนุษย์ (human) บรรณารักษ์ (librarian) ห้องสมุด (libraries) การแพทย์ (medical) สมรรถนะวิชาชีพ (professional competence) บทความ (article) การศึกษา (education) ผู้ใหญ่ (adult) ทักษะ (skill) การรู้สารสนเทศ (information literacy) การสอนห้องสมุด (library instruction) ห้องสมุด (library) บริการห้องสมุด (library services) นักเรียน/นักศึกษา (students) การวิเคราะห์แนวโน้มงานวิจัยที่เกี่ยวกับทักษะของบรรณารักษ์ในช่วงปี 2014-2024 เป็นประเด็นที่เกี่ยวกับเรื่อง human, librarian และ information literacy ได้ถูกกล่าวถึงมากที่สุด (ช่วงปี 2019-2020) และประเด็นใหม่ที่พบในปี 2024 คือเรื่อง artificial intelligence

การพัฒนาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ

จันทกานต์ พันเลียว — Mon, 29 Jun 2026 00:00:00 +0700

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ 2) เพื่อพัฒนาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ วัตถุประสงค์ที่ 1 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม และวัตถุประสงค์ที่ 2 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบทดสอบ และชุดกิจกรรม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ได้แก่ นักศึกษาระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 3 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ปีการศึกษา 2567 จำนวน 173 คน ด้วยวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจากประชากรทั้งหมด (Purposive sampling) สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ และนำคะแนนมาเปรียบเทียบก่อนจัดกิจกรรมและหลังจัดกิจกรรม

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา พบว่า นักศึกษามีทักษะในการใช้งานโปรแกรมค้นหาอยู่ในระดับปานกลาง ได้แก่ โปรแกรม WEB OPAC และ SE-ED E-Library และอยู่ในระดับน้อย ได้แก่ โปรแกรม CU-eLibrary และTDC เนื่องจากส่วนใหญ่นักศึกษาไม่คุ้นเคยกับโปรแกรมและไม่ทราบว่ามีโปรแกรมดังกล่าว จึงขาดทักษะในการใช้งานโปรแกรมค้นหาสารสนเทศ และส่วนใหญ่ใช้เวลาในการค้นหาสารสนเทศที่ต้องการ 20 นาทีขึ้นไป นักศึกษาจึงอยากให้มีการจัดอบรมการใช้งานโปรแกรมดังกล่าว 2. พัฒนาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา พบว่า ก่อนเรียนนักศึกษาได้คะแนนเฉลี่ยรวมร้อยละ 43.58 หลังจากได้รับการพัฒนาโดยการจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาเพื่อการศึกษาค้นคว้าของนักศึกษา นักศึกษาได้คะแนนเฉลี่ยรวมร้อยละ 83.27 โดยผู้สอนใช้แนวทางการจัดกิจกรรมเน้นกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นหลัก โดยให้นักศึกษาฝึกปฏิบัติจริงในการจัดกิจกรรมการเรียนแต่ละโปรแกรมผ่านเว็บไซต์ของห้องสมุดมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ รวมถึงการฝึกปฏิบัติการสืบค้นสารสนเทศในแต่ละโปรแกรม เพื่อค้นหาสารสนเทศที่ตรงกับความต้องการ

การพัฒนาเค้าร่างเมทาดาทา (Metadata schema) สำหรับการจัดการสารสนเทศวัด: กรณีศึกษาวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์

Tue, 30 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเค้าร่างเมทาดาทา (Metadata Schema) มาตรฐาน 9 หมวด 75 เขตข้อมูล สำหรับการจัดการสารสนเทศของวัดในจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยเน้นการบันทึก "เสียงของชุมชน" (Community Voice) ซึ่งหมายถึงข้อมูลที่ชุมชนสร้าง สืบทอด และให้ความหมาย อันเป็นมิติที่เค้าร่างมาตรฐานสากลมักละเว้น ใช้วัดกรณีศึกษา 4 แห่ง ได้แก่ วัดภูดานไห วัดพระธาตุหมื่นหิน วัดพุทธาวาส และวัดโพธิ์ชัยเสมาราม คัดเลือกโดยการสุ่มแบบความแตกต่างสูงสุด (Maximum Variation Sampling) เพื่อให้ครอบคลุมมรดกประเภทต่าง ๆ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ตามแนวทาง Explanatory Sequential Design เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก 40 คน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก 40 ครั้ง การสนทนากลุ่ม 8 ครั้ง (วัดละ 2 ครั้ง) และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบ ความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.89) และความเที่ยง (Cronbach's Alpha = 0.92) เค้าร่างเมทาดาทาที่พัฒนาขึ้นครอบคลุม 9 หมวด ได้แก่ ข้อมูลพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม-สถาปัตยกรรม วัฒนธรรม-ประเพณี การท่องเที่ยว พุทธศาสนา สังคม-เศรษฐกิจ การอนุรักษ์ และสื่อสารสนเทศ ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน (Modified Delphi 2 รอบ) พบว่าเค้าร่างมีความครอบคลุมและยืดหยุ่นระดับดีมาก ( = 4.57, S.D. = 0.30) สามารถรองรับวัดที่แตกต่างกันตั้งแต่พุทธสถานป่าไปจนถึงแหล่งโบราณคดีอายุกว่า 1,300 ปี ข้อค้นพบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ (1) เค้าร่างบูรณาการมรดกที่จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ไว้ในโครงสร้างเดียว ซึ่งไม่มีในมาตรฐานสากลใด (2) เค้าร่างทำหน้าที่เป็นเครื่องมือวินิจฉัยช่องว่างข้อมูล (Data Gap) เพื่อวางแผนการอนุรักษ์ระยะยาว และ (3) สามหมวดที่พัฒนาขึ้นใหม่บันทึกเสียงของชุมชนที่มักถูกละเว้นจาก Dublin Core และ ICOM Spectrum งานวิจัยนี้เสนอเค้าร่างเมทาดาทาต้นแบบที่มีชุมชนเป็นศูนย์กลาง สำหรับวัดในบริบทอีสาน เพื่อเป็นมาตรฐานการจัดการสารสนเทศมรดกวัฒนธรรมระดับจังหวัด

การวิเคราะห์องค์ประกอบที่ส่งผลต่อการจัดการลูกค้าสัมพันธ์ในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ

วิไลรัตน์ ปรานศิลป์, ศุมรรษตรา แสนวา, วิภากร วัฒนสินธุ์ — Tue, 30 Jun 2026 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการจัดการลูกค้าสัมพันธ์และวิเคราะห์องค์ประกอบการจัดการลูกค้าสัมพันธ์ในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ใช้บริการห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ 15 แห่ง จำนวน 391 คน โดยใช้วิธีสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ โดยทดสอบความเหมาะสมของข้อมูลด้วยค่า KMO และ Bartlett’s Test รวมทั้งพิจารณาค่า Eigenvalue และค่าน้ำหนักองค์ประกอบ

ผลการวิจัยพบว่า การจัดการลูกค้าสัมพันธ์ของห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.32) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ด้านบุคลากร มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ( = 4.39) รองลงมา ได้แก่ ด้านองค์กร ด้านเครื่องมือและเทคโนโลยีสารสนเทศ และด้านประเมินผลลัพธ์และปรับปรุง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากเท่ากัน ( = 4.31) นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจสามารถสกัดองค์ประกอบได้ 3 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 การบริหารจัดการและการบริการที่มุ่งเน้นผู้ใช้บริการ องค์ประกอบที่ 2 บุคลากรและการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ใช้บริการ และองค์ประกอบที่ 3 เทคโนโลยีสารสนเทศและการติดตามประเมินผล และสามารถอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรได้ร้อยละ 77.93 โดยองค์ประกอบที่ 1 สามารถอธิบายความแปรปรวนได้มากที่สุด และเมื่อพิจารณาโครงสร้างความสัมพันธ์ของตัวแปร พบว่าตัวแปรส่วนใหญ่มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบกระจุกตัวอยู่ในองค์ประกอบหลักเดียว ชี้ให้เห็นว่าการจัดการลูกค้าสัมพันธ์ในห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาของรัฐมีลักษณะเป็นระบบบูรณาการ

Assessing User Expectations of Library Services in Autonomous Universities in Southern Thailand

ปริญญ์ ขวัญเรียง, ก้องกิดากร บุญช่วย, กันยารัตน์ เควียเซ่น — Tue, 30 Jun 2026 00:00:00 +0700

This article aims to study user expectations regarding autonomous university library services in southern provinces in Thailand. A quantitative research design was employed in the study, along with a questionnaire as a tool to collect the data. The sample group consisted of undergraduate students and faculty members from Prince of Songkla University, Thaksin University, and Walailak University. The participants were classified into two groups: humanities and social sciences, and science. The sample size was determined in equal proportions for those two groups. There were a total of 483 participants. Descriptive statistics used in data analysis included percentages, means, and standard deviations.

The findings reveal that overall user expectations are at a high level. Participants expressed the highest expectations for systems and information technology, followed by service quality and facilities, while information resources received the lowest relative rating. These results serve as a strategic framework for library administrators to enhance service models in alignment with user needs, ensuring libraries effectively support their institutional missions.

บทวิจารณ์หนังสือ: AI-Assited Library Reconstruction

อาภามาศ ปราชญ์เปรื่องกุล — Tue, 30 Jun 2026 00:00:00 +0700

หนังสือนี้กล่าวถึงการรับมือและการบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กับการใช้ห้องสมุดที่ในปัจจุบันเทคโนโลยีได้พัฒนาอย่างรวดเร็ว ทำให้บุคลากรของห้องสมุดต้องพัฒนาความรู้ด้านสารสนเทศโดยร่วมมือกับนักสารสนเทศและนักวิชาการต่าง ๆ เพื่อพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กับการจัดการ
การบริการห้องสมุดให้ทันสมัยมากขึ้น

บทบรรณาธิการ

Wed, 01 Jul 2026 00:00:00 +0700