การเปรียบเทียบพญานาคกับมังกรในมุมมองของศาสนาและความเชื่อ - จันทร์กระจ่างแจ้ง, นพพล; เรืองศรี, ศิริวรรณ (วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 2020)
ความเชื่อเป็นลักษณะความคิดอย่างหนึ่งของมนุษย์อันเป็นที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจ ซึ่งสามารถกล่าวได้ว่า “เพราะความเชื่อจึงก่อให้เกิดการบูชา” ด้วยความกลัวเรื่องงูจึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดความเชื่อและการนับถือบูชางูเพื่อเป็นขวัญกำลังใจ ปัจจุบันคนจำนวนมากมีความเชื่อเกี่ยวกับเรื่องงูจากเรื่องราวของพญานาคกับมังกรที่ปรากฏอยู่ในคัมภีร์และเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา จากการศึกษาเปรียบเทียบพญานาคกับมังกรในมุมมองของศาสนาพบว่ามีความคล้ายคลึงกัน คือ สัตว์ทั้งคู่มีความประสงค์ที่จะหลุดพ้นจากการเกิดเป็นสัตว์ ประกอบกับได้ฟังธรรมเทศนาจึงบังเกิดดวงตาแห่งธรรมศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา และต่อมาได้หลุดพ้นจากการเป็นสัตว์และกลายเป็นเทพ ส่วนในมุมมองของความเชื่อพบว่ามีความคล้ายและความต่างกัน คือ มีความเชื่อเรื่องการบูชาสัตว์ทั้งคู่ที่เป็นตัวแทนแห่งความโชคดีและความอุดมสมบูรณ์ แต่สัตว์ทั้งคู่มีอิทธิฤทธิ์ แตกต่างกันพญานาคสามารถพ่นดวงไฟ ส่วนมังกรสามารถเหาะเหินเดินอากาศได้ และสัตว์ทั้งคู่ ไม่สามารถพิสูจน์ทราบได้ว่ามีจริงหรือไม่ เพราะมักจะปรากฏอยู่ในนิทานปรัมปราและเรื่องราวต่าง ๆ