ลักษณะการนำเสนอหลักพุทธธรรมในหนังสือสารคดีอิงธรรมะ ของพศิน อินทรวงค์

Main Article Content

พระปลัดนนท์ บุญแพ
บุญเลิศ วิวรรณ์
วิไลศักดิ์ กิ่งคำ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่อง “ลักษณะการนำเสนอหลักพุทธธรรมในหนังสือสารคดีอิงธรรมะของพศิน อินทรวงค์” มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อวิเคราะห์การนำเสนอหลักพุทธรรมในหนังสือสารคดีอิงธรรมะของพศิน อินทรวงค์ ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะการนำเสนอหลักพุทธรรมมี 6 ลักษณะ คือ 1) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยการอธิบาย ซึ่งมีลักษณะการอธิบายคำศัพท์ทางพระพุทธศาสนาที่ยากต่อการเข้าใจ เช่น นิโรธสมาบัติ, ญาณทัศนะ เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจ 2) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยการเปรียบเทียบ มีลักษณะการเปรียบเทียบสิ่งที่เป็นนามธรรมคือธรรมะกับรูปธรรมที่สามารถมองเห็นได้และสิ่งที่เป็นรูปธรรมกับรูปธรรมซึ่งสามารถเข้าใจได้ง่ายยิ่งขึ้น 3) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยผลการศึกษาหรือผลการทดลอง ทางวิทยาศาสตร์ในประเด็นเรื่องของจิตและสมาธิที่มีผลโดยตรงต่อสมองและสุขภาพภาพ 4) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยบทสนทนา โดยมีการสร้างตัวละครให้มีบทสนทนาปุจฉาวิสัชชนาเพื่ออธิบายพุทธธรรมทีละขั้นตอนจนสามารถเข้าใจได้ 5) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยพุทธประวัติ มีลักษณะการนำเสนอตัวอย่างบุคคลในพุทธกาลที่เคยได้ปฏิบัติข้อพุทธธรรมนั้น ๆ เพื่อให้เห็นเหตุและผลที่ตามมาดีอย่างไร 6) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยคำสอนหรือเรื่องราวของพระอริยสงฆ์ โดยมีการนำคำสอนเรื่องราวของพระอริยสงฆ์มายกตัวอย่างประกอบการอธิบายและตอบคำถามปริศนาธรรม สมองและสุขภาพ 4) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยบทสนทนา โดยมีการสร้างตัวละครให้มีบทสนทนาปุจฉาวิสัชชนาเพื่ออธิบายพุทธธรรมทีละขั้นตอนจนสามารถเข้าใจได้ 5) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยพุทธประวัติ มีลักษณะการนำเสนอตัวอย่างบุคคลในพุทธกาลที่เคยได้ปฏิบัติข้อพุทธธรรมนั้น ๆ เพื่อให้เห็นเหตุและผลที่ตามมาดีอย่างไร 6) การนำเสนอพุทธธรรมด้วยคำสอนหรือเรื่องราวของพระอริยสงฆ์ โดยมีการนำคำสอนเรื่องราวของพระอริยสงฆ์มายกตัวอย่างประกอบการอธิบายและตอบคำถามปริศนาธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญแพ พ., วิวรรณ์ บ., & กิ่งคำ ว. (2026). ลักษณะการนำเสนอหลักพุทธธรรมในหนังสือสารคดีอิงธรรมะ ของพศิน อินทรวงค์. วารสารภาษาไทยและวัฒนธรรมไทย, 12(1), 18–47. https://doi.org/10.56825/tltcku.2026.121288344
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา ต้นโพธิ์. (2560). แนวคิดพุทธธรรมและกลวิธีการนำเสนอแนวคิดพุทธธรรมในวรรณกรรมเรื่อง “แนวทางแห่งความสุข” ของอาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา. วารสารมนุษยศาสตร์. 14 (2). 17-32.

กาญจนา ปราบปัญจะ. (2553). การศึกษาลีลาการใช้ภาษาและกลวิธีการเขียนของ ว.วชิรเมธี. ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. กรุงเทพฯ

กุสุมา รักษมณี. (2549). การวิเคราะห์วรรณคดีไทยตามทฤษฎีวรรณคดีสันสกฤต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ธรรมสาร.

ช่อฟ้า เกตุเรืองโรจน์. (2554). “กระบวนการและกลวิธีการสื่อสารเพื่อถ่ายทอดพุทธธรรม ในหนังสือธรรมะของท่าน ว.วชิรเมธี”. วารสารวิจัยและพัฒนา. (3)4. 78-91.

ตรีศิลป์ บุญขจร. (2542). นวนิยายกับสังคมไทย พ.ศ.2475-2500. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โครงการตำราคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ถวัลย์ มาศจรัส. (2539). สารคดีและการเขียนสารคดี. กรุงเทพฯ: มิติใหม่.

ธวัช ปุณ โณทก. (2527). แนวทางการศึกษาวรรณกรรมปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.

ประเวศ วะสี. (2541). พุทธธรรมกับสังคม. กรุงเทพฯ: หมอชาวบ้าน.

ปียกนิษฐ์ สาธารณ์. (2556). เนื้อหาและกลวิธีทางภาษาในงานเขียนของพระไพศาล วิสาโล. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พระธรรมปิฎก (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภาวินี ตรีเดชี. (2554). กลวิธีนำเสนอพุทธธรรมในนวนิยายอิงธรรมะของสุชีพ ปุญญานุภาพ. ปริญญาการศึกษาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มนชิดา หนูแก้ว. (2562). กลวิธีในการนำเสนอเนื้อหาและการใช้ภาษาในนวนิยาย ของ รอมแพง. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยทักษิณ.

มาลี บุญศิริพันธ์. (2538). การเขียนสารคดีสำหรับสื่อสิ่งพิมพ์. กรุงเทพฯ: ประกายพฤกษ์.

มิ่งฟ้า พึงรัตนะมงคล. (2551). วรรณกรรมเยาวชนเรื่องแฮร์รี่ พอตเตอร์ : การวิเคราะห์โครงเรื่องและกลวิธีการนำเสนอโครงเรื่อง. วิทยานิพนธ์ สาขาวิชาภาษาไทยมหาวิทยาลัยนเรศวร.

รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2561). อิทธิพลวรรณกรรมต่างประเทศที่มีต่อวรรณกรรมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.