วิถีใหม่ภายใต้บริบท “New Normal” ในสถานการณ์ฉุกเฉิน : ปัญหาความเหมาะสมจำเป็นของพระราชกำหนดบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ในการรับมือการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2
คำสำคัญ:
วิถีใหม่, เชื้อไวรัส SARS-CoV-2บทคัดย่อ
ด้วยเหตุของการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 รัฐบาลไทยจึงได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักรเมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2563 โดอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนดการบริหารในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 การดังกล่าวส่งผลกระทบทางลบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน บทความนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์ถึงความจำเป็นและความได้สัดส่วนในการประกาศและบังคับใช้พระราชกำหนดการบริหารในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 บนพื้นฐานทฤษฎีของคาร์ล ชมิตต์ จิออร์จิโอ อากัมเบน บรูซ แอคเคอร์แมน เดวิด ไดเซนเฮาส์ และโอเรน โกรส
เอกสารอ้างอิง
2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2563”
ราชกิจจานุเบกษา 137 (29 กุมภาพันธ์ 2563): 1.
3. เรื่อง จัดตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19)” คำสั่งนายกรัฐมนตรี 76/2536 (12 มีนาคม 2563)
4. ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในทุกเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 1.
5. กลุ่มประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ สำนักโฆษก. รัฐบาลแจงรายละเอียดและข้อปฏิบัติ พ.ร.ก. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน ผลตั้งแต่ 26 มี.ค. - 30 เม.ย. 2563 ยันยังไม่มีการประกาศเคอร์ฟิว[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:สำนักเลขาธิการ ทำเนียบรัฐบาล, 2563 แหล่งที่มา: https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/27854[2 กรกฎาคม 2563]
6. แถลงการณ์สำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ตามพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 1.
7. ข้อกำหนดออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 1)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 10.
8. ข้อกำหนด ออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกกำหนดกำรบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 2)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (2 เมษายน 2563): 1.
9. ประกาศ เรื่อง การให้ข้อกำหนด ประกาศ และคำสั่งที่นายกรัฐมนตรีกำหนด ตามประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินยังคงมีผลใช้บังคับ” ราชกิจจานุเบกษา 137 (30 มิถุนายน2563): 30.
10. ฟูอาดี้ พิศสุวรรณ. บทความ COVID-19 และความมั่นคงระหว่างประเทศที่ถูกท้าทาย[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:ดิ วันโอวันเปอร์เซ็น, 2563. แหล่งที่มา: https://www.the101.world/covid19-international-security/[2 กรกฎาคม 2563]
11. Carl Schmitt, Political Theology, trans. George Schwab (United States of America, 2005), pp.5-15
12. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, ฟ้าเดียวกัน 8,1(มกราคม-กันยายน 2553): 90
13. Giorgio Agamben, State of Exception, (Chicago: The University of Chicago Press,2005), pp.1-31
14. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”.
15. Bruce Ackerman, “The Emergency Constitution,” The Yale Law Journal 113 ,(3 May 2004):1045-1056.
16. David Dyzenhaus, The Constitution of Law - Legality in a Time of Emergency,( New York : Cambridge
University Press, 2006), pp.17-65
17. Oren Gross and Fionnuala Ní Aoláin, Law in Times of Crisis , ( New York : Cambridge University Press, 2006), pp.110-170
18. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2561), หน้า 164.
19. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: The coronavirus and the state of exception[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-the-coronaviris-and-the-state-of-exception/[4 July 2020]
20. M. Foucault, G. Agamben, J.L. Nancy, R. Esposito, S. Benvenuto, D. Dwivedi, S. Mohan, R. Ronchi, M. de Carolis. Coronavirus and philosopher[online]. European Journal of Psychoanalysis, 2020. Available from: https://www.journal-psychoanalysis.eu/coronavirus-and-philosophers/[3 July 2020]
21. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the state of exception under the Covid-19 epidemic[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-normalising-the-state-of-exception-under-the-covid-19-epidemic/[3 July 2020]
22. Asya Karaseva. The legal void and COVID‐19 governance[online]. US National Library of Medicine National Institutes of Health. 2020. Avaiable from:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7276887/[3 July 2020]
23. Rigi, J. 2012. ‘The corrupt state of exception: Agamben in the light of Putin’, Social Analysis 56: 69–88, cited in Asya Karaseva, 2020.
24. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, 2563. แหล่งที่มา: https://www.tlhr2014.com/?p=17252[4 กรกฎาคม 2563]
25. Ali Yildiz. Human Rights in a State of Emergency[Online]. 2020. Available from: https://blog-iacl-aidc.org/2020-posts/2020/3/26/human-rights-in-a-state-of-emergency[3 July 2020]
26. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด.
27. หมอทศพร นำมวลชนเสื้อแดงจุดเทียนหน้าหอศิลป์ฯ เหตุครบ 6 ปี รัฐประหาร[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ไทยรัฐออนไลน์, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thairath.co.th/news/politic/1851106[3 กรกฎาคม 2563]
28. คณะราษฎร : รวมภาพกิจกรรมอ่านประกาศคณะราษฎร รำลึก 88 ปี ปฏิวัติสยาม 24 มิถุนา[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-53159857[3 กรกฎาคม 2563]
29. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the State of Exception under the Covid-19 Epidemic.
30. หมอ รพ.หาดใหญ่ เผยโดนห้ามโพสต์หน้ากากวิกฤต - 'นวชิวิน' ชวนใส่ Mask ชูป้าย และติด ‘#WeAreหมอโอ๊ต'[ออนไลน์]. ประชาไท, 2563. แหล่งที่มา: https://prachatai.com/journal/2020/03/86688[3 กรกฎาคม 2563]
31. ไวรัสโคโรนา : 3 เดือนหลังขาดแคลนหน้ากากอนามัย รัฐบาลเริ่มกระจาย 2.3 ล้านชิ้น วันนี้[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52088181[3 กรกฎาคม 2563]
32. ปล่อย “พันธ์ยศ” คดีกักตุนหน้ากาก ตำรวจล่า แหม่มโพธิ์ดำ ผิดพ.ร.บ.คอมพ์ (คลิป)[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ไทยรัฐออนไลน์, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thairath.co.th/news/crime/1816596[3 กรกฎาคม 2563]
33. อัยการรอรับลูกตร. ฟ้อง “ข้อมูลเท็จ” รับเงินเยียวยาโควิด[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ฐานเศรษฐกิจ มัลติมีเดีย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thansettakij.com/content/429317[3 กรกฎาคม 2563]
34. Fit-to-fly ไม่ช่วยกันโควิด-19 ซ้ำเพิ่มภาระคนไทยในต่างแดน[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://tdri.or.th/2020/04/fit-to-fly-certificate-covid-19/[3 กรกฎาคม 2563]
35. ไวรัสโคโรนา : นักศึกษาไทยในต่างแดนฟ้องศาลปกครองให้รัฐยกเลิกคำสั่งขอใบรับรองแพทย์ก่อนเข้าไทย[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52057969[3 กรกฎาคม 2563]
36. สมิตานัน หยงสตาร์. โควิด-19 : เว็บไซต์ไทยชนะ เส้นบาง ๆ ระหว่างการป้องกันโรคกับการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52734104[3 กรกฎาคม 2563]
37. G Seetharaman. How countries are using technology to fight coronavirus [Online]. Mumbai: The Economic Times. Available from: https://economictimes.indiatimes.com/tech/software/how-countries-are-using-technology-to-fight-coronavirus/articleshow/74867177.cms?from=mdr[3 July 2020]
38. ประกาศ เรื่อง การขยายระยะเวลาการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในทุกเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร (คราวที่ 3)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (30 มิถุนายน 2563): 27-28.
39. ข้อกำหนด ออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกำหนดกำรบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 2)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (2 เมษายน 2563): 1.
40. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the state of exception under the Covid-19 epidemic[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-normalising-the-state-of-exception-under-the-covid-19-epidemic/[3 July 2020]
41. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 164
42. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 38
43. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, หน้า 84.
44. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 166
45. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด.
46. ปริญญา เทวนฤมิตรกุล.19 มกราคม 2554. รองอธิการบดีฝ่ายการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สัมภาษณ์.
47. iLaw. บทความ ปัญหาทางกฎหมาย กรณีพล.อ.ประยุทธ์ ใช้พ.ร.ก.ฉุกเฉินรับมือโควิด 19[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน(iLaw), 2563. แหล่งที่มา: https://ilaw.or.th/node/5658[3กรกฎาคม 2563]
48. David Dyzenhaus, The Constitution of Law - Legality in a Time of Emergency,( New York: Cambridge University Press, 2006),pp.17-65
49. ปริญญา เทวนฤมิตรกุล.19 มกราคม 2554. รองอธิการบดีฝ่ายการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สัมภาษณ์.
50. Bruce Ackerman, “The Emergency Constitution,” The Yale Law Journal 113, (3 May 2004): 1045-1056.
51. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, หน้า 85.
52. Cynthia Haven. Giorgio Agamben on coronavirus: “The enemy is not outside, it is within us”[online]. California:Standford University, 2020. Avaiable from: https://bookhaven.stanford.edu/2020/03/giorgio-agamben-on-coronavirus-the-enemy-is-not-outside-it-is-within-us/[9 July 2020]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2021 กาญจณา นาวิกนันทน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่เสนอเพื่อพิจารณาการตีพิมพ์ต้องไม่มีลักษณะคัดลอกผลงานวิชาการและต้องไม่มีเนื้อหาที่ละเมิดลิขสิทธิ์