วิถีใหม่ภายใต้บริบท “New Normal” ในสถานการณ์ฉุกเฉิน : ปัญหาความเหมาะสมจำเป็นของพระราชกำหนดบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ในการรับมือการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2

ผู้แต่ง

  • กาญจณา นาวิกนันทน์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

วิถีใหม่, เชื้อไวรัส SARS-CoV-2

บทคัดย่อ

ด้วยเหตุของการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 รัฐบาลไทยจึงได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักรเมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2563 โดอาศัยอำนาจตามพระราชกำหนดการบริหารในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 การดังกล่าวส่งผลกระทบทางลบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน บทความนี้มุ่งศึกษาวิเคราะห์ถึงความจำเป็นและความได้สัดส่วนในการประกาศและบังคับใช้พระราชกำหนดการบริหารในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.2548 บนพื้นฐานทฤษฎีของคาร์ล ชมิตต์ จิออร์จิโอ อากัมเบน บรูซ แอคเคอร์แมน เดวิด ไดเซนเฮาส์ และโอเรน โกรส

เอกสารอ้างอิง

1. Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)[online]. Geneva:World Health Organization, 2020 Available from: https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)[2 July 2020]

2. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อและอาการสำคัญของโรคติดต่ออันตราย (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2563”
ราชกิจจานุเบกษา 137 (29 กุมภาพันธ์ 2563): 1.

3. เรื่อง จัดตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19)” คำสั่งนายกรัฐมนตรี 76/2536 (12 มีนาคม 2563)

4. ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในทุกเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 1.

5. กลุ่มประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ สำนักโฆษก. รัฐบาลแจงรายละเอียดและข้อปฏิบัติ พ.ร.ก. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน ผลตั้งแต่ 26 มี.ค. - 30 เม.ย. 2563 ยันยังไม่มีการประกาศเคอร์ฟิว[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:สำนักเลขาธิการ ทำเนียบรัฐบาล, 2563 แหล่งที่มา: https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/27854[2 กรกฎาคม 2563]

6. แถลงการณ์สำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ตามพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 1.

7. ข้อกำหนดออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 1)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (25 มีนาคม 2563): 10.

8. ข้อกำหนด ออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกกำหนดกำรบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 2)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (2 เมษายน 2563): 1.

9. ประกาศ เรื่อง การให้ข้อกำหนด ประกาศ และคำสั่งที่นายกรัฐมนตรีกำหนด ตามประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินยังคงมีผลใช้บังคับ” ราชกิจจานุเบกษา 137 (30 มิถุนายน2563): 30.

10. ฟูอาดี้ พิศสุวรรณ. บทความ COVID-19 และความมั่นคงระหว่างประเทศที่ถูกท้าทาย[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:ดิ วันโอวันเปอร์เซ็น, 2563. แหล่งที่มา: https://www.the101.world/covid19-international-security/[2 กรกฎาคม 2563]

11. Carl Schmitt, Political Theology, trans. George Schwab (United States of America, 2005), pp.5-15

12. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, ฟ้าเดียวกัน 8,1(มกราคม-กันยายน 2553): 90

13. Giorgio Agamben, State of Exception, (Chicago: The University of Chicago Press,2005), pp.1-31

14. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”.

15. Bruce Ackerman, “The Emergency Constitution,” The Yale Law Journal 113 ,(3 May 2004):1045-1056.

16. David Dyzenhaus, The Constitution of Law - Legality in a Time of Emergency,( New York : Cambridge
University Press, 2006), pp.17-65

17. Oren Gross and Fionnuala Ní Aoláin, Law in Times of Crisis , ( New York : Cambridge University Press, 2006), pp.110-170

18. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน (กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2561), หน้า 164.

19. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: The coronavirus and the state of exception[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-the-coronaviris-and-the-state-of-exception/[4 July 2020]

20. M. Foucault, G. Agamben, J.L. Nancy, R. Esposito, S. Benvenuto, D. Dwivedi, S. Mohan, R. Ronchi, M. de Carolis. Coronavirus and philosopher[online]. European Journal of Psychoanalysis, 2020. Available from: https://www.journal-psychoanalysis.eu/coronavirus-and-philosophers/[3 July 2020]

21. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the state of exception under the Covid-19 epidemic[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-normalising-the-state-of-exception-under-the-covid-19-epidemic/[3 July 2020]
22. Asya Karaseva. The legal void and COVID‐19 governance[online]. US National Library of Medicine National Institutes of Health. 2020. Avaiable from:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7276887/[3 July 2020]

23. Rigi, J. 2012. ‘The corrupt state of exception: Agamben in the light of Putin’, Social Analysis 56: 69–88, cited in Asya Karaseva, 2020.

24. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, 2563. แหล่งที่มา: https://www.tlhr2014.com/?p=17252[4 กรกฎาคม 2563]

25. Ali Yildiz. Human Rights in a State of Emergency[Online]. 2020. Available from: https://blog-iacl-aidc.org/2020-posts/2020/3/26/human-rights-in-a-state-of-emergency[3 July 2020]

26. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด.

27. หมอทศพร นำมวลชนเสื้อแดงจุดเทียนหน้าหอศิลป์ฯ เหตุครบ 6 ปี รัฐประหาร[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ไทยรัฐออนไลน์, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thairath.co.th/news/politic/1851106[3 กรกฎาคม 2563]

28. คณะราษฎร : รวมภาพกิจกรรมอ่านประกาศคณะราษฎร รำลึก 88 ปี ปฏิวัติสยาม 24 มิถุนา[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-53159857[3 กรกฎาคม 2563]

29. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the State of Exception under the Covid-19 Epidemic.

30. หมอ รพ.หาดใหญ่ เผยโดนห้ามโพสต์หน้ากากวิกฤต - 'นวชิวิน' ชวนใส่ Mask ชูป้าย และติด ‘#WeAreหมอโอ๊ต'[ออนไลน์]. ประชาไท, 2563. แหล่งที่มา: https://prachatai.com/journal/2020/03/86688[3 กรกฎาคม 2563]

31. ไวรัสโคโรนา : 3 เดือนหลังขาดแคลนหน้ากากอนามัย รัฐบาลเริ่มกระจาย 2.3 ล้านชิ้น วันนี้[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52088181[3 กรกฎาคม 2563]

32. ปล่อย “พันธ์ยศ” คดีกักตุนหน้ากาก ตำรวจล่า แหม่มโพธิ์ดำ ผิดพ.ร.บ.คอมพ์ (คลิป)[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ไทยรัฐออนไลน์, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thairath.co.th/news/crime/1816596[3 กรกฎาคม 2563]

33. อัยการรอรับลูกตร. ฟ้อง “ข้อมูลเท็จ” รับเงินเยียวยาโควิด[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: ฐานเศรษฐกิจ มัลติมีเดีย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.thansettakij.com/content/429317[3 กรกฎาคม 2563]

34. Fit-to-fly ไม่ช่วยกันโควิด-19 ซ้ำเพิ่มภาระคนไทยในต่างแดน[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://tdri.or.th/2020/04/fit-to-fly-certificate-covid-19/[3 กรกฎาคม 2563]

35. ไวรัสโคโรนา : นักศึกษาไทยในต่างแดนฟ้องศาลปกครองให้รัฐยกเลิกคำสั่งขอใบรับรองแพทย์ก่อนเข้าไทย[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52057969[3 กรกฎาคม 2563]

36. สมิตานัน หยงสตาร์. โควิด-19 : เว็บไซต์ไทยชนะ เส้นบาง ๆ ระหว่างการป้องกันโรคกับการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร: บีบีซีไทย, 2563. แหล่งที่มา: https://www.bbc.com/thai/thailand-52734104[3 กรกฎาคม 2563]

37. G Seetharaman. How countries are using technology to fight coronavirus [Online]. Mumbai: The Economic Times. Available from: https://economictimes.indiatimes.com/tech/software/how-countries-are-using-technology-to-fight-coronavirus/articleshow/74867177.cms?from=mdr[3 July 2020]

38. ประกาศ เรื่อง การขยายระยะเวลาการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในทุกเขตท้องที่ทั่วราชอาณาจักร (คราวที่ 3)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (30 มิถุนายน 2563): 27-28.

39. ข้อกำหนด ออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกำหนดกำรบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 (ฉบับที่ 2)” ราชกิจจานุเบกษา 137 (2 เมษายน 2563): 1.

40. Julius Gavroche. Giorgio Agamben: Normalising the state of exception under the Covid-19 epidemic[Online]. Autonomies, 2020. Available from: http://autonomies.org/2020/03/giorgio-agamben-normalising-the-state-of-exception-under-the-covid-19-epidemic/[3 July 2020]

41. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 164

42. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 38

43. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, หน้า 84.

44. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน , หน้า 166

45. Admin06. ‘โควิด-19’ กับสิทธิที่หายไป: สำรวจ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ ประเด็นการละเมิดสิทธิ และหนทางออกจากวิกฤตโรคระบาด.

46. ปริญญา เทวนฤมิตรกุล.19 มกราคม 2554. รองอธิการบดีฝ่ายการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สัมภาษณ์.

47. iLaw. บทความ ปัญหาทางกฎหมาย กรณีพล.อ.ประยุทธ์ ใช้พ.ร.ก.ฉุกเฉินรับมือโควิด 19[ออนไลน์]. กรุงเทพมหานคร:โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน(iLaw), 2563. แหล่งที่มา: https://ilaw.or.th/node/5658[3กรกฎาคม 2563]

48. David Dyzenhaus, The Constitution of Law - Legality in a Time of Emergency,( New York: Cambridge University Press, 2006),pp.17-65

49. ปริญญา เทวนฤมิตรกุล.19 มกราคม 2554. รองอธิการบดีฝ่ายการนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สัมภาษณ์.

50. Bruce Ackerman, “The Emergency Constitution,” The Yale Law Journal 113, (3 May 2004): 1045-1056.

51. ปิยบุตร แสงกนกกุล, “สภาวะยกเว้น ในความคิดของ Giorgio Agamben”, หน้า 85.

52. Cynthia Haven. Giorgio Agamben on coronavirus: “The enemy is not outside, it is within us”[online]. California:Standford University, 2020. Avaiable from: https://bookhaven.stanford.edu/2020/03/giorgio-agamben-on-coronavirus-the-enemy-is-not-outside-it-is-within-us/[9 July 2020]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-05-24

รูปแบบการอ้างอิง

นาวิกนันทน์ ก. . (2021). วิถีใหม่ภายใต้บริบท “New Normal” ในสถานการณ์ฉุกเฉิน : ปัญหาความเหมาะสมจำเป็นของพระราชกำหนดบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ในการรับมือการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2. วารสารนิติปริทัศน์, 1(2), 50–73. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/NitiPariJ/article/view/248448

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ