ซอบั้งผู้ไท : เทคนิคการประดิษฐ์และการบรรเลงของนายสีทัด อุทโท

ผู้แต่ง

  • สัญชัย ด้วงบุ้ง วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ซอบั้ง, ชาติพันธุ์ผู้ไท, การประดิษฐ์ , การบรรเลง , ไม้ไผ่

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประดิษฐ์ซอบั้งผู้ไทกรณีนายสีทัด อุทโท และเพื่อศึกษาเทคนิคการบรรเลงซอบั้งผู้ไทของนายสีทัด อุทโท โดยมีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบสังเกตแบบมีส่วนร่วม ศึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีพื้นบ้านผู้ไท จำนวน 1 คนผลการศึกษาพบว่า  ด้านการประดิษฐ์ซอบั้งผู้ไทของนายสีทัด อุทโท พบว่าวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบด้วยลำไม้ไผ่ ทรายละเอียด มีดพร้า มืดเจาะ สายห้ามล้อรถจักรยาน สายเอ็น และยางสน โดยมีขั้นตอนในประดิษฐ์ประกอบด้วยขั้นการเลือกไม้ไผ่ ขั้นขูดเปลือก ขั้นกรอกทราย ขั้นเจาะรู ขั้นขึ้นสาย  ส่วนในด้านเทคนิคการบรรเลงนั้นนายสีทัด อุทโท สีซอสายที่ 1 และ 2 พร้อมกันเพื่อเป็นเสียงประสาน โดยมีทำนองหลักในการบรรเลงประกอบด้วยลายผู้ไทใหญ่ ผู้ไทน้อย ผู้ไทเลาะตูบ และลายประกอบพิธีกรรมเหยา  

เอกสารอ้างอิง

เจริญชัย ชนไพโรจน์. (2526). ดนตรีพื้นบ้านอีสาน. มหาสารคาม: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

เจริญชัย ชนไพโรจน์ . (2529). ดนตรีผู้ไทย. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

เฉลิมศักดิ์ พิกุลศรี. (2530). สังคีตนิยมว่าด้วยดนตรีไทย. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.

ธนิต อยู่โพธิ์. (2510). เครื่องดนตรีไทย ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.

ธิดา โมสิกรัตน์. (2531). การเล่นกับชีวิต วัฒนธรรมและคติชนวิทยา ในเอกสารการสอนชุดภาษาไทย 8 (คติชนวิทยาสำหรับครู) พิมพ์ครั้งที่ 2, นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

นพธน กุลณเสถียร จิรประภา วงศ์สวัสดิ์ และประภาพร คําจันทึก. (2565). การสร้างสรรค์พิณผู้ไทยจากวัสดุเหลือใช้บ้านกุดหว้า ตําบลกุดหว้า อําเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธ์ุ. Asian Journal of Traditional and Innovative Arts and Textiles. 1(1): 1-16.

บุญเลิศ จันทร. (2531). หมอลำและการละเล่นอีสาน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

ประพิมพร สมนาแซง, ผการัตน์ รัฐเขตต์, และ สุมาลี รัตนปัญญา. (2529). อาหารตามธรรมชาติของชาวบ้านในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงทพฯ : โครงการศึกษาภาวะเศรษฐกิจและสังคมของกสิกรในระบบเกษตรน้ำฝน มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พงศ์พัฒน์ เหล่าคนกล้า. (2558). ซอกะบั้งไทเลย : วัฒนธรรมเครื่องดนตรีพื้นบ้านอีสานจังหวัดเลย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

มูลนิธิจุมภฎพันธุ์ทิพย์. (2563). การสนับสนุนการอนุรักษ์พณเปี๊ยะ และเครื่องดนตรีหายากในล้านนา. สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2563, สืบค้นจาก http://www.chumbhotpantip.org/web/index.php?f=pinpia

สัญญา สัญญาวิวัฒน์. (2542). ทฤษฎีสังคมวิทยา การสร้าง การประเมินค่าและการใช้ประโยชน์. พิมพ์ครั้งที่ 4, กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. (2544). การศึกษาสังคมและวัฒนธรรม : แนวความคิด วิธีวิทยาและทฤษฎี. ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สีทัด อุทโท. (2565). บ้านหนองสระพัง หมู่ 3 ตำบลหนองห้าง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ วันที่ 30 ตุลาคม 2565, สัญชัย ด้วงบุ้ง(ผู้สัมภาษณ์)

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-16

รูปแบบการอ้างอิง

ด้วงบุ้ง ส. (2022). ซอบั้งผู้ไท : เทคนิคการประดิษฐ์และการบรรเลงของนายสีทัด อุทโท . Asian Journal of Traditional and Innovative Arts and Textiles, 1(3), 1–14. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/TIAT/article/view/260239

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย