การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะของงานวิจัยที่เกี่ยวกับการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และ 2) ศึกษารูปแบบการสอนที่มีผลต่อการพัฒนาทักษะด้านนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ โดยการสังเคราะห์งานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน ThaiJO ช่วงปี 2563 – 2568 จำนวน 30 เรื่อง พบว่าคุณภาพรายงานโดยรวมอยู่ระดับปานกลาง จุดแข็งคือการกำหนดปัญหาและการอภิปรายผล ส่วนข้อจำกัดคือความทันสมัยของเอกสารและการนำไปใช้จริง งานส่วนใหญ่อยู่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เนื้อหาวิทยาศาสตร์และฟิสิกส์ ใช้วิจัยกึ่งทดลองและเชิงพัฒนา กลุ่มตัวอย่างขนาดกลาง 30-50 คน และประเมินผลด้วยแบบสอบถาม แบบทดสอบเป็นหลัก ด้านแนวทางการสอนที่สัมพันธ์กับการยกระดับทักษะนวัตกรรม พบว่ากรอบที่เน้นการบูรณาการและการลงมือทำจริงที่พบมากที่สุด ได้แก่ การเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน และการคิดเชิงออกแบบ โดยกิจกรรมหลักคือโครงงาน การทดลอง และการออกแบบสร้างชิ้นงาน สะท้อนว่าการเรียนรู้ผ่านวงจรออกแบบ สร้าง ทดสอบ ปรับปรุง ควบคู่การสะท้อนคิดและการประเมินหลายวิธี เป็นแนวทางที่มีหลักฐาน รองรับชัดเจนในการพัฒนาทักษะนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์ของผู้เรียน
Article Details
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้ ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ และมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ซึ่งความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด.
ฉัตรดนัย สุวรรณรงค์ และ สิทธิพล อาจอินทร์. (2563). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม รายวิชาฟิสิกส์ เรื่องของไหล ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(78), 71–80.
ปนิดา แสนเวียงจันทร์ และ นิวัฒน์ บุญสม. (2566). การพัฒนาความสามารถในการสร้างนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และการรู้สิ่งแวดล้อมด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 29(2), 43–58. Doi:10.14456/jdl.2023.14.
ปวีณา ยกพล และ นิวัฒน์ บุญสม. (2567). การพัฒนาความสามารถในการสร้างนวัตกรรมทางฟิสิกส์ โดยใช้การจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารบัณฑิตศาสน์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 22(1), 12–25.
รักสุดา อุดม และ ชาติชาย ม่วงปฐม. (2567). ผลการเรียนการสอนตามแนวคิดสะเต็มศึกษาต่อทักษะการสร้างสรรค์นวัตกรรมและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนชีววิทยาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 13(2), 37–51.
วัชราภรณ์ ประภาสะโนบล, ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย และ อุบลวรรณ ส่งเสริม. (2566). ประสิทธิผลของรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครู โดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับการสอนแบบสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 38(1), 21–34.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552ก). การวิเคราะห์อภิมาน: การสังเคราะห์งานวิจัย (Meta-analysis). กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552ข). รายงานการสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับคุณภาพการศึกษาไทย : การวิเคราะห์อภิมาน (Meta - analysis). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561ก). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561ข). ทิศทางการจัดการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140. Doi:10.1080/10888691.2018.1537791.
Dewey, J. (1938). Experience and education. New York: Macmillan.
Kolodner, J. L., Camp, P. J., Crismond, D., Fasse, B., Gray, J., Holbrook, J., & Puntambekar, S. (2003). Problem-based learning meets case-based reasoning in the middle-school science classroom. Cognitive Science Quarterly, 2(2), 1–38.
OECD. (2019). OECD Learning Compass 2030. Paris: OECD Publishing.
Piaget, J. (1972). The psychology of the child. New York: Basic Books.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
