การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอด อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยวัณโรคปอด, รูปแบบการดูแลบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอด โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม มี 3 ระยะ คือ 1) ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์การดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดในพื้นที่ 2) ระยะที่ 2 การพัฒนาแนวทางการการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดในพื้นที่ และ 3) ระยะที่ 3 การประเมินผลการใช้แนวทางการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอด ดำเนินการระหว่าง 1 ตุลาคม 2564 – 30 กันยายน 2565 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มและใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา สถิติเชิงพรรณนาและสถิติ Paired t-test
ผลการศึกษา พบว่า การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอด อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย ประกอบด้วย (1) การจัดการด้านการบริการและการดูแล (2) พัฒนาศักยภาพบุคลากรและทีมที่เกี่ยวข้องในการดูแล (3) พัฒนาระบบฐานข้อมูล การสื่อสารและการเฝ้าระวังระหว่างทีมให้บริการและชุมชน (4) จัดระบบบริการด้านยาและเทคโนโลยีในการติดตามการใช้ยา (5) สนับสนุนงบประมาณการดูแลผู้ป่วย กองทุนช่วยเหลือและแหล่งสนับสนุนทางสังคม (6) กำหนดนโยบายแผนการจัดการระดับอำเภอ สร้างการมีส่วนร่วมของเครือข่าย และ (7) การมีส่วนร่วมของชุมชน การพัฒนาครั้งนี้เกิดนวัตกรรมกลยุทธ์ 2x2x2 model หลังพัฒนาแนวทางการดูแล พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ในทุกด้าน ผู้รับบริการมีความพึงพอใจภาพรวมเพิ่มขึ้นเป็นระดับมาก ค่าคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 3.36 (S.D.=0.20) และอัตราการรักษาสำเร็จ (Success Rate) เพิ่มขึ้น ส่วนอัตราการขาดยาและอัตราตายของผู้ป่วยวัณโรคลดลง
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือประเมินมาตรฐานคลินิกวัณโรคคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.
Bhatia, V., Sharma, M., & Rijal, S. (2023). Urgent need for increased investments to end tuberculosis in the South-East Asia region. The Indian journal of medical research, 157(2&3), 127–130. https://doi.org/10.4103/ijmr.ijmr_324_23
Pradipta, I. S., Idrus, L. R., Probandari, A., Puspitasari, I. M., Santoso, P., Alffenaar, J. C., & Hak, E. (2022). Barriers to Optimal Tuberculosis Treatment Services at Community Health Centers: A Qualitative Study From a High Prevalent Tuberculosis Country. Frontiers in pharmacology, 13, 857783. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.857783
Monique, O., & Ilse, D. P. (2022). FACTORS CONTRIBUTING TO PULMONARY TB TREATMENT LOST TO FOLLOW-UP IN DEVELOPING COUNTRIES: AN OVERVIEW. African journal of infectious diseases, 17(1), 60–73. https://doi.org/10.21010/Ajidv17i1.6
Chavez-Rimache, L., Ugarte-Gil, C., & Brunette, M. J. (2023). The community as an active part in the implementation of interventions for the prevention and control of tuberculosis: a scoping review. medRxiv : the preprint server for health sciences, 2023.01.10.22283706. https://doi.org/10.1101/2023.01.10.22283706
Shalahuddin I, Pebrianti S, Eriyani T, Maulana I. (2024). Telenursing Intervention for Pulmonary Tuberculosis Patients - A Scoping Review. J Multidiscip Healthc, 17, 57-70. https://doi.org/10.2147/JMDH.S440314
ธนรักษ์ ผลิพัฒน์, พรทิพย์ ศิริภานุมาศ.(2560) .แผนยุทธศาสตร์วัณโรคระดับชาติ พ.ศ.2560-2564. กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
วัฒนา สว่างศรี.(2562). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในชุมชน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 16 (3), 116-129.
สุภาภรณ์ มิตรภานนท์ และคณะ. (2563). การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมวัณโรคสำหรับผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่และผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านในเครือข่ายสุขภาพอำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 3 (3),164-174.
