รูปแบบการขับเคลื่อนการดำเนินงานเศรษฐกิจสุขภาพ ศึกษากรณีพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพด้านภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยสมุนไพร จังหวัดมุกดาหาร
คำสำคัญ:
เศรษฐกิจสุขภาพ, การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ, การแพทย์แผนไทย, สมุนไพร, การพัฒนาที่ยั่งยืนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสุขภาพโดยการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพด้านภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร จังหวัดมุกดาหาร และ 2) ประเมินผลกระทบของการดำเนินงานต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของชุมชน โดยการประเมินผลกระทบใช้ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการสัมภาษณ์เชิงลึก 20 คน ผู้ร่วมสนทนากลุ่ม 35 คน และผู้ตอบแบบสอบถาม 150 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึก แนวทางการสนทนากลุ่ม แบบสอบถาม และแบบประเมินผลกระทบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการขับเคลื่อนที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ โครงสร้างการบริหารจัดการ กลไกการขับเคลื่อน การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ระบบสนับสนุน และการติดตามประเมินผล 2) ผลการดำเนินงานพบการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ ได้แก่ การจ้างงานเพิ่มขึ้น 45 ตำแหน่ง จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 การเข้าถึงบริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 34.37 และความพึงพอใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 4.07) ปัจจัยความสำเร็จที่สำคัญ ได้แก่ นโยบายสนับสนุนที่ชัดเจน การบูรณาการความร่วมมือ และผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง
เอกสารอ้างอิง
พรเทพ ศิริวนารังสรรค์. หลักการวินิจฉัยโรคในการแพทย์แผนไทย. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 2566;21(2):115-32.
สมชาย วงศ์ทองดี และคณะ. องค์ความรู้พื้นฐานการแพทย์แผนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.
วิชัย เทียนถาวร. ประวัติศาสตร์การแพทย์แผนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล; 2023.
Brown A, et al. Sustainable development in health economy: Key success factors and challenges. J Health Econ. 2023;42(3):245-60.
Chen W, Rodriguez S. Sustainable development strategies for health tourism. J Sustain Tourism. 2023;31(4):567-84.
Davis R, Anderson P. Framework for analyzing health economy systems. Health Policy Plan. 2023;38(2):178-92.
Johnson M, et al. Components and dynamics of health economy. Health Econ Rev. 2023;13(4):412-28.
Lee S, Chen W. Integrative medicine: Combining Thai traditional medicine with modern healthcare. Evid Based Complement Alternat Med. 2023;2023:987654.
Martinez C, Rodriguez S. Value creation in health economy: A three-dimensional approach. J Healthc Manag. 2023;68(2):156-71.
Smith J, Anderson K. Understanding health economy: Principles and practices. Health Econ. 2023;32(1):89-104.
Smith J, Williams K. Conservation strategies for medicinal plants in Thailand. Biodivers Conserv. 2023;32(8):567-84.
Taylor R, et al. Development of comprehensive Thai herbal database system. J Ethnopharmacol. 2023;296:115438.
Thompson R, et al. Innovation as a driver of health economy growth. Int J Healthc Innov. 2023;15(3):267-82.
White S, Johnson P. Future trends in health economy development. Health Policy. 2023;127(5):534-49.
Wilson M, Thompson L. Supply and demand theory in health economy context. Health Econ Policy Law. 2023;18(2):145-60.
World Health Organization. Health economy: Definition and scope. WHO Technical Report Series, No. 1025; 2022.

