ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลช่องปากผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 โรงพยาบาลคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์

ผู้แต่ง

  • สุธาทิพย์ วังคีรี กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลคำม่วง

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการดูแลช่องปาก, ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, สุขภาพช่องปาก

บทคัดย่อ

     การศึกษานี้เป็นการวิจัยสำรวจแบบภาคตัดขวาง ณ ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง (Cross-sectional descriptive survey) โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดแบบจำลอง Precede – proceed model กลุ่มตัวอย่าง 335 คน ทำการสุ่มตัวอย่างโดยแบ่งชั้นภูมิ เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในพื้นที่อำเภอคำม่วง ทำการศึกษาระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 - ตุลาคม พ.ศ. 2567 เก็บตัวอย่างด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่าง ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วย เบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้สถิติ Chi-square test
     ผลการศึกษาพบว่าส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 74.93 เพศชายร้อยละ 25.07 มีอายุระหว่าง 51 - 55 ปี มากที่สุดร้อยละ 37.01 โดยอายุมากที่สุดคือ 71 ปี และอายุน้อยที่สุด 35 ปี อายุเฉลี่ย 54.88+5.34 ปี ระยะเวลาป่วยเป็นโรคเบาหวานมากที่สุดอยู่ในช่วง 1 – 5 ปีร้อยละ 40.60 เป็นโรคเบาหวานนานที่สุด 22 ปี ส่วนระยะเวลาที่เป็นเบาหวานน้อยที่สุดคือ 1 ปี กลุ่มตัวอย่างส่วนมากร้อยละ 86.27 ไม่สูบบุหรี่ และมีประวัติไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ร้อยละ 56.89 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) คือ อายุ (p-value < 0.001), ระยะเวลาที่เป็นโรคเบาหวาน (p-value < 0.003), ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก (p-value = 0.021) และการเข้าถึงแหล่งบริการทันตกรรม (p-value < 0.003)

เอกสารอ้างอิง

วราลี อภินิเวศ. การศึกษาสาเหตุของภาวะน้ำตาลต่ำ ณ ห้องฉุกเฉิน รพ.ภูมิพลอดุลยเดช. แพทยสารทหารอากาศ 2551; 54: 1-10.

ภานุชนาท สายบัว. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ในผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่สอง อำเภอนาเยีย จังหวัดอุบลราชธานี. ปริญญาสาธารณสุข ศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2565 (Public Health Statistics A.D. 2021). พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข; 2565.

Chen ZW, Yi HY, Hang HL, Shen SL, Bo WZ, Wen C, et al. Epidemiologic relationship between periodontitis and type 2 diabetes mellitus. BMC Oral Health. 2020 Jul;20(1):204.

สุภาพร อัศวบวรชัย, สุภาภรณ์ ฉัตรชัยวิวัฒนา, เสาวนันท์ บำเรอราช, มุขดา ศิริเทพทวี.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปริทันต์อักเสบระดับรุนแรงในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดสระแก้วบทความวิจัยเสนอในการประชุมหาดใหญ่วิชาการครั้ง ที่ 4 วันที่ 10 พฤษภาคม 2556(706); 101-110.

Kamaira H. Philips, Shaoping Zhang, Kevin Moss Katharine Ciarrocca, James D. Beck. Periodontal disease, undiagnosed diabetes, and body mass index: Implications for diabetes screening by dentists. ORIGINAL CONTRIBUTIONS DIABETES. 2021 Jan 1;152(1):25-35.

Wang TF, Jen IA, Chou C, Lei YP. Effects of periodontal therapy on metabolic control in patients with type 2 diabetes mellitus and periodontal disease: a meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2014 Dec;93(28): e292.

สำนักทันตสาธารณสุข ก. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 7 ประเทศไทย พ.ศ.2555. พิมพ์ครั้งที่ 1 ed. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการ โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ ทหารผ่านศึก; 2556.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. ปทุมธานี: บริษัท ร่มเย็น มีเดีย จำกัด; 2560. หน้า 21-33.

เศรษฐพล เจริญธัญรักษ์, จิราพร เขียวอยู่, วิลาวัลย์ วีระอาชากุล คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพ ช่องปากของผู้ป่วยเบาหวาน : กรณีศึกษาในเขตอำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู. ศรีนครินทร์ เวชสาร. 2557;29(4):339-44.

รถนา ไวยวาจี, สุภาภรณ์ ฉัตรชัยวิวัฒนา, นุจรี ประทีปะวณิช จอห์นส, และมุขดา ศิริเทพ ทวี. ผลกระทบของการเกิดโรคปริทันต์อักเสบและสภาวะอื่นๆในช่องปากต่อคุณภาพชีวิตในมิติ สุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในจังหวัดสระแก้ว. การประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4 เรื่อง "การวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมไทย". 2556:72-81.

Green LW, Kreuter MW, Deeds SP, K., Health education planning: A diagnostic approach. California: Mayfield Publishing; 1980.

อรุณ จิรวัฒน์. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัยที่ใช้งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: วิทยพัฒน์; 2552.

จิรนันท์ อาษาพนม. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตอำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2556.

พัชราภรณ์ โกสิยานุภาพ พัชราภรณ์ โกสิยานุภาพ, ไพศาล ภู่สามสาย, ศิริวรรณ ภู่สามสาย. ปัจจัยที่มีผลต่อ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน กรณีศึกษา: ในพื้นที่อำเภอ พรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2551.

อภิญญา เมฆรักษาวนิช อภิญญา เมฆรักษาวนิช. สภาวะปริทันต์ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลเกาะคา จังหวัดล าปาง: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2552.

ภาวิณี ดวงศรี ภาวินี ดวงศรี. พฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของผู้ดูแลเด็กก่อนวัยเรียนในศูนย์พัฒนาเด็ก เล็ก จังหวัดอ านาจเจริญ: มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี; 2552.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

วังคีรี ส. . . . . (2024). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลช่องปากผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 โรงพยาบาลคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ . วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(4), 783–790. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/280298