FACTORS RELATED TO ORAL HEALTH CARE BEHAVIORS OF PEOPLE WITH TYPE 2 DIABETES MELLITUS IN KHAM MUANG, KALASIN PROVICE.
Keywords:
Oral care behavior, Type 2 diabetes patients, Oral healthAbstract
This study employs a cross-sectional descriptive survey design, guided by the Precede–Proceed model framework, to explore these factors. A total of 335 participants were recruited through stratified random sampling to investigate oral health care behaviors and their associated determinants among individuals with type 2 diabetes mellitus residing in Kham Muang district. The research was conducted between December 2023 and October 2024. Data collection was performed using structured questionnaires, and the relationships between personal factors, predisposing factors, enabling factors, and reinforcing factors with oral health care behaviors were analyzed using the Chi-square test.
The results found that the majority of participants were female (74.93%) and male (25.07%). The most represented age group was 51–55 years (37.01%), with an age range of 35–71 years and a mean age of 54.88 ± 5.34 years. The most frequently reported duration of diabetes was 1–5 years (40.60%), with the shortest and longest durations being 1 year and 22 years, respectively. Most participants (86.27%) were non-smokers, and 56.89% reported no history of alcohol consumption. Statistical analysis identified several factors significantly associated with oral health care behaviors (p-value < 0.05), including age (p-value < 0.001), duration of diabetes (p-value < 0.003), knowledge of oral health care (p-value = 0.021), and access to dental services (p-value < 0.003).
References
วราลี อภินิเวศ. การศึกษาสาเหตุของภาวะน้ำตาลต่ำ ณ ห้องฉุกเฉิน รพ.ภูมิพลอดุลยเดช. แพทยสารทหารอากาศ 2551; 54: 1-10.
ภานุชนาท สายบัว. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ในผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่สอง อำเภอนาเยีย จังหวัดอุบลราชธานี. ปริญญาสาธารณสุข ศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2565 (Public Health Statistics A.D. 2021). พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Chen ZW, Yi HY, Hang HL, Shen SL, Bo WZ, Wen C, et al. Epidemiologic relationship between periodontitis and type 2 diabetes mellitus. BMC Oral Health. 2020 Jul;20(1):204.
สุภาพร อัศวบวรชัย, สุภาภรณ์ ฉัตรชัยวิวัฒนา, เสาวนันท์ บำเรอราช, มุขดา ศิริเทพทวี.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคปริทันต์อักเสบระดับรุนแรงในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดสระแก้วบทความวิจัยเสนอในการประชุมหาดใหญ่วิชาการครั้ง ที่ 4 วันที่ 10 พฤษภาคม 2556(706); 101-110.
Kamaira H. Philips, Shaoping Zhang, Kevin Moss Katharine Ciarrocca, James D. Beck. Periodontal disease, undiagnosed diabetes, and body mass index: Implications for diabetes screening by dentists. ORIGINAL CONTRIBUTIONS DIABETES. 2021 Jan 1;152(1):25-35.
Wang TF, Jen IA, Chou C, Lei YP. Effects of periodontal therapy on metabolic control in patients with type 2 diabetes mellitus and periodontal disease: a meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2014 Dec;93(28): e292.
สำนักทันตสาธารณสุข ก. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 7 ประเทศไทย พ.ศ.2555. พิมพ์ครั้งที่ 1 ed. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการ โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ ทหารผ่านศึก; 2556.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. ปทุมธานี: บริษัท ร่มเย็น มีเดีย จำกัด; 2560. หน้า 21-33.
เศรษฐพล เจริญธัญรักษ์, จิราพร เขียวอยู่, วิลาวัลย์ วีระอาชากุล คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพ ช่องปากของผู้ป่วยเบาหวาน : กรณีศึกษาในเขตอำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู. ศรีนครินทร์ เวชสาร. 2557;29(4):339-44.
รถนา ไวยวาจี, สุภาภรณ์ ฉัตรชัยวิวัฒนา, นุจรี ประทีปะวณิช จอห์นส, และมุขดา ศิริเทพ ทวี. ผลกระทบของการเกิดโรคปริทันต์อักเสบและสภาวะอื่นๆในช่องปากต่อคุณภาพชีวิตในมิติ สุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในจังหวัดสระแก้ว. การประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4 เรื่อง "การวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมไทย". 2556:72-81.
Green LW, Kreuter MW, Deeds SP, K., Health education planning: A diagnostic approach. California: Mayfield Publishing; 1980.
อรุณ จิรวัฒน์. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัยที่ใช้งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: วิทยพัฒน์; 2552.
จิรนันท์ อาษาพนม. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตอำเภอฆ้องชัย จังหวัดกาฬสินธุ์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2556.
พัชราภรณ์ โกสิยานุภาพ พัชราภรณ์ โกสิยานุภาพ, ไพศาล ภู่สามสาย, ศิริวรรณ ภู่สามสาย. ปัจจัยที่มีผลต่อ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน กรณีศึกษา: ในพื้นที่อำเภอ พรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2551.
อภิญญา เมฆรักษาวนิช อภิญญา เมฆรักษาวนิช. สภาวะปริทันต์ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลเกาะคา จังหวัดล าปาง: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2552.
ภาวิณี ดวงศรี ภาวินี ดวงศรี. พฤติกรรมการดูแลทันตสุขภาพของผู้ดูแลเด็กก่อนวัยเรียนในศูนย์พัฒนาเด็ก เล็ก จังหวัดอ านาจเจริญ: มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี; 2552.

