การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตันระยะเฉียบพลัน ในเครือข่ายโรงพยาบาลฝาง จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน, ระบบการดูแลผู้ป่วย, สมรรถนะทางการพยาบาล, เครือข่ายบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มุ่งพัฒนาและประเมินระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตันระยะเฉียบพลันในเครือข่ายโรงพยาบาลฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ดำเนินการวิจัย ตั้งแต่เดือน มกราคม-ธันวาคม 2567 การวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ (1) วิเคราะห์ข้อมูลจากเวชระเบียนและสัมภาษณ์บุคลากรที่เกี่ยวข้อง (2) พัฒนาและทดลองใช้ระบบการดูแล และ (3) ประเมินผล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และบุคลากรทางการแพทย์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย (1) แนวทางการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน ระยะเฉียบพลัน (2) แบบแผนการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน ระยะเฉียบพลัน (3)แบบบันทึกการตรวจสอบเวชระเบียน (4) แบบสัมภาษณ์บุคลากรทางการแพทย์ (5) แบบประเมินความรู้และแบบประเมินสมรรถนะการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน ระยะเฉียบพลัน ของพยาบาล (6) แบบแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการใช้แนวทางการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน ระยะเฉียบพลัน ของพยาบาล (7) แบบประเมินการปฏิบัติตามแบบแผนการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตัน ของทีมสหสาขาวิชาชีพ และ (8) แบบบันทึกผลลัพธ์ทางคลินิก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ paired-sample t-test
ผลการศึกษา หลังพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตันในระยะเฉียบพลัน พบว่า ระยะเวลาเฉลี่ย Door to needle time รวมถึงการเกิดภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิตของผู้ป่วยลดลง พยาบาลมีความรู้และสมรรถนะ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และมีความเห็นต่อระบบการดูแลผู้ป่วยอยู่ในระดับดีมาก และกว่าร้อยละ 90 ของทีมสหสาขาวิชาชีพสามารถปฏิบัติตามแผนการดูแลได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
วรกร วิชัยโย, เพ็ญศิริ จงสมัคร, สิริพร ชัยทอง, ศิริษา โคตรบุดดา. ผลของโปรแกรมการประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงและผู้ป่วยโรคเบาหวาน อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์.วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2564;14(2):25-35.
สมศักดิ์ เทียมเก่า. อุบัติการณ์โรคหลอดเลือดสมอง ประเทศไทย. วารสารประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย. 2565;39(2):40-46.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. โรคหลอดเลือดสมอง ความรู้สำหรับผู้ปฏิบัติการด้านการแพทย์ฉุกเฉิน. นนทบุรี: สำนักพิมพ์บริษัท อัลทิเมท พริ้นติ้ง จำกัด; 2564.
Heart and Stroke Foundation of Canada. Stroke: How is stroke treated? [Internet]. [cited 2022 Jan 5]. Available from: https://www.heartandstroke.ca/stroke/recovery-and-support/stroke-care/first-few-days
สมศักดิ์ เทียมเก่า. 13 ปี เส้นทางการเรียนรู้และพัฒนา Stroke Fast Track ของประเทศไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2566;17(1):191-99.
สมศักดิ์ เทียมเก่า. การพัฒนาเครือข่ายโรคหลอดเลือดสมองภาคอีสาน. วารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทย. 2555;14(3):3-12.
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการประเมินสถานพยาบาลด้านโรคหลอดเลือดสมองกรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2561.
สารสนเทศ โรงพยาบาลฝาง. รายงานข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรือตันระยะเฉียบพลัน. โรงพยาบาลฝาง; 2567.
Donabedian A. Evaluating the quality of medical care. Milbank Quarterly. 2005;83:691-729.
สุวดี เขียวสะอาด, ทองเปลว ชมจันทร์, สัญญา โพธิ์งาม. ผลของการใช้แนวปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด ST ยกสูง. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2558;23:63-75.
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสำหรับพยาบาลทั่วไป. ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: ธนาเพลส; 2567.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. 2018 Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2018;49(3):e46–110.
สุปราณี ยะวิญชาญ และ วรวรรณ ชำนาญช่าง.การพัฒนาระบบบริการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลน่าน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข.2562;29(3):205-218.
วิรัช วรรณรัตน์. คะแนนสอบและการตัดเกรด. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์. 2560;2(3):1-11.
Best JW. Research in Education. Englewood Cliffs: Prentice-Hall Inc.; 2006.
ธารารัตน์ ส่งสิทธิกุล และ อรวรรณ อนามัย.การพัฒนาระบบบริการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบอุดตันที่รักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือด โรงพยาบาลราชบุรี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2016;26(2):142-153.
สุดารัตน์ ศิริประภาพล, สมคิด ปานประเสริฐ. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองชนิดเลือดออกในสมองจากภาวะความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31:S353-S364.
Clarke DJ, Forster A. Improving post-stroke recovery: the role of the multidisciplinary health care team. J Multidiscip Healthc. 2015;8:433–43.
สุวรรณา ธรรมสุภาพงศ์. การลดอัตราตายและโรคแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ จากการดูแลโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ โรงพยาบาลพระปกเกล้า. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2551;25(2):166–74.
วัชรพันธ์ วงศ์คำพันธ์, วราภรณ์ ลีลา, อนัฏฐ์ชา พงษ์บริบูรณ์. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองให้ปลอดภัย ภายใต้ข้อจำกัดของบุคลากรทางการแพทย์ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเดชอุดม. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2564;5(1):1–10.
จินตนา คำภักดี, สุวรรณา ธรรมสุภาพงศ์, สุวรรณี สุวรรณา. ประสิทธิภาพของ Fast Tracks Hub System ในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2560;14(2)
