การพัฒนาคุณภาพการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
การพัฒนา, คุณภาพการดำเนินงาน, อุบัติเหตุทางถนนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กระบวนการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน เพื่อพัฒนาคุณภาพกระบวนการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน และเพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์การพัฒนาคุณภาพการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุ ทางถนน ก่อนและหลังการพัฒนา ในอำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้รับผิดชอบงานอุบัติเหตุทางถนน จำนวน 20 คน ประชาชน จำนวน 245 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ จำนวน 18 คน เก็บรวบรวมข้อมูลในเดือนธันวาคม 2567 – เมษายน 2568 เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยได้สร้างขึ้น ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน ตรวจสอบความตรงของเนื้อหา ได้ค่า IOC เท่ากับ 0.67 – 1 และนำมาวิเคราะห์หาคุณภาพของเครื่องมือ โดยใช้สูตรของครูเตอร์และริชาร์ดสัน ในการคำนวณหาค่าความเชื่อมั่นด้านความรู้เกี่ยวกับการจราจร ได้เท่ากับ 0.83 และทดสอบหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟา ครอนบาค ในการคำนวณหาค่าเชื่อมั่นข้อมูลเกี่ยวกับคุณภาพการดำเนินงาน ข้อมูลการเกิดอุบัติเหตุ และความพึงพอใจได้เท่ากับ 0.94, 0.96 และ 0.84 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Paired t-test
ผลการวิจัย พบว่า 1. กระบวนการการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน ประกอบด้วย 5 มาตรการ ได้แก่ 1) ด้านการบริหารจัดการ 2) ด้านลดปัจจัยเสี่ยงด้านถนน สภาพแวดล้อม และด้านยานพาหนะ 3) ด้านผู้ใช้รถใช้ถนนอย่างปลอดภัย 4) ด้านการช่วยเหลือหลังเกิดอุบัติเหตุ และ 5) การสร้างการมีส่วนร่วมของเครือข่าย 2. ผลการพัฒนาคุณภาพกระบวนการ การดำเนินงานอยู่ในระดับสูง (= 4.70, S.D. = 0.46) ประชาชนมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับการจราจร อยู่ในระดับสูง (
= 15.68, S.D. = 3.18) มีพฤติกรรมการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน อยู่ในระดับสูง (
= 4.55, S.D. = 0.56) และ 3. ผลลัพธ์การดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน ตามเกณฑ์ตัวชี้วัดผ่านเกณฑ์ กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจคุณภาพการดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน อยู่ในระดับสูง (
= 4.23, S.D. = 0.53)
เอกสารอ้างอิง
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ). (2567). สถิติเจ็บ-ตายบนถนนไทย ปี 2564 – 2566 เดินหน้าสู่เป้าหมายลดผู้เสียชีวิตก่อนปี 2570. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2567. จาก https://tdri.or.th/road-safety/#2
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและแผนจราจร สำนักแผนความปลอดภัย กระทรวงคมนาคม. (2565). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนของกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2567. จาก https://www.otp.go.th/uploads/tiny_uploads/PDF/
ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ. (2566). อุบัติเหตุทางถนน. สืบค้นเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2567. จาก https://www.thairsc.com/
Kemmis S, McTaggart R, editors. (1988). The action research planner. Victoria: Deakin University Press.
บุญชม ศรีสะอาด และบุญส่ง นิลแก้ว. การอ้างอิงประชากรเมื่อใช้เครื่องมือแบบมาตราส่วนประมาณค่ากับกลุ่มตัวอย่าง. วารสารการวัดผลการศึกษา มศว มหาสารคาม. 2535; 3 (1): 22 – 25.
กัลยา วานิชย์บัญชา. สถิติสำหรับงานวิจัย. ภาควิชาสถิติ คณะพานิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2549.
วิชุดา เสถียรนาม. คู่มือการจัดการความเร็วในชุมชน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.) มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.); 2556.
วิชุดา เสถียรนาม. คู่มือจัดการจุดเสี่ยงทางถนนในชุมชน (ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.) มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.); 2559.
พิชิต แสนเสนา ธวัชชัย คำป้อง และวิลาวัลย์ บุญมี. รูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี. 2566; 2 (1): 47 – 62.
เบญจมาภรณ์ ศิริโสม. กระบวนการจัดการอุบัติเหตุทางถนนโดยใช้กลไกการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) กมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2566; 8 (4): 781 – 787.
ธีรพัฒน์ สุทธิประภา. ผลการพัฒนาสภาวะแวดล้อม ความรู้และพฤติกรรมการ ในการแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุทางถนน ในพื้นที่ตำบลกุดปลาค้าวและตำบลคุ้มเก่า อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน. 2565; 7 (1): 147 – 157.
นินราหม๊ะ หมัดอาดั้ม และวีระศักดิ์ เดชอรัญ. การพัฒนารูปแบบการจัดการอุบัติเหตุทางถนน ด้วยกลไกศูนย์ความปลอดภัยทางถนน ตำบลทุ่งตําเสา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข. 2567; 2 (1): 92 – 106.
จุฬารัตน์ ไชยเพ็ชร. ประสิทธิผลของรูปแบบการป้องกันอุบัติเหตุจราจรทางถนนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567; 9 (5): 870 - 882.
นภิวัฒน์ โคตรแก้ว. การพัฒนารูปแบบการป้องกันการบาดเจ็บทางถนนโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายป้องกันการบาดเจ็บทางถนนอำเภอภูเขียวจังหวัดชัยภูมิ. วารสารโรคและภัยสุขภาพ สคร.3. 2561; 18 (3): 12 – 24.

