การประเมินความคุ้มค่าของการฝึกอบรมแกนนำด่านชุมชนปากหวาน : การศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

     การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ของการฝึกอบรมแกนนำด่านชุมชนปากหวานในจังหวัดศรีสะเกษ และวิเคราะห์ต้นทุนต่อหน่วยของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัย ใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลองโดยเปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการดำเนินโครงการในพื้นที่ 22 อำเภอ 206 ตำบล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยแกนนำที่รับการฝึกอบรม 1,190 คน และผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ก่อนโครงการ 3,773 คน หลังโครงการ 6,683 คน งบประมาณโครงการรวม 498,700 บาท การศึกษาใช้ societal perspective กับ time horizon 1 ปี และ discount rate 3% ตามมาตรฐาน Thai HTA

     ผลการศึกษาพบว่า อัตราการสวมหมวกนิรภัยของผู้ขับขี่เพิ่มขึ้นจาก 38.80% เป็น 44.83% (ผลต่าง 6.03%, 95% CI: 4.2-7.9, p<0.001) และผู้ซ้อนท้ายเพิ่มขึ้นจาก 23.84% เป็น 31.17% (ผลต่าง 7.33%, 95% CI: 5.1-9.6, p<0.001) ต้นทุนเฉลี่ยต่อการเพิ่มขึ้น 1% ของอัตราการสวมหมวกนิรภัยเท่ากับ 37,328 บาท (95% CI: 32,500-42,100) และต้นทุนต่อผู้สวมหมวกนิรภัยเพิ่มขึ้น 1 คน เท่ากับ 1,235 บาท (95% CI: 1,100-1,370) มีความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างจำนวนแกนนำกับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม (r=0.58, p<0.05) การศึกษาสรุปว่า การลงทุนในการฝึกอบรมแกนนำด่านชุมชนปากหวานมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ต่ำกว่า threshold 160,000 บาท/QALY และเป็นกลยุทธ์ที่มีประสิทธิผลในการส่งเสริมความปลอดภัยทางถนนในพื้นที่ภาคอีสาน สนับสนุนการพัฒนาสุขภาพชุมชนอย่างยั่งยืนและแผนพัฒนาภาคอีสานด้านสาธารณสุข