การพัฒนาต้นแบบในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดสำหรับเยาวชนและชุมชน
คำสำคัญ:
พัฒนาต้นแบบ, ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด, เยาวชนบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาต้นแบบในการป้องกัน และแก้ไข ปัญหายาเสพติดสำหรับเยาวชน และ2) ศึกษาผลการดำเนินการตามต้นแบบในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดสำหรับเยาวชนอย่างต่อเนื่องในสถานศึกษา ในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วยเยาวชน 50 คน ครู 30 คน และครอบครัว 30 คนดำเนินการวิจัยระหว่างเดือน เมษายน 2566 - ตุลาคม 2568 เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบวัดความรู้เกี่ยวกับยาเสพติด แบบสอบถามทักษะในการป้องกันยาเสพติด แบบสอบถามความตั้งใจในการป้องกันการติดซ้ำ แบบสอบถามพฤติกรรมในการป้องกันยาและสารเสพติด แบบสอบถามสัมพันธภาพภายในครอบครัว และแบบสอบถามความพึงพอใจของครู วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและเปรียบเทียบก่อนหลังการใช้รูปแบบด้วยสถิติpaired t-test
ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาต้นแบบหรือชุดโปรแกรมในการป้องกัน และแก้ไข ปัญหายาเสพติดสำหรับเยาวชน ทั้ง 3 กลุ่ม วิเคราะห์ค่าคะแนนความรู้ ความตั้งใจ ทักษะ และพฤติกรรมในการป้องกัน ยาเสพติดของเยาวชนหลังเข้าร่วมโปรแกรมเพิ่มขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ทั้งในส่วน ของเยาวชน ครอบครัว และครู โดยกลุ่มครูมีความพึงพอใจต่อโปรแกรมในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). (2014). World drug report 2014. Vienna, Austria: United Nations Publications.
การช่วยให้ผู้เสพสารเสพติดสามารถลดหรือเลิกใช้สารเสพติดได้ สืบค้นจากhttps://www.unodc.org/res/wdr2021/field/WDR21_Booklet_1.pdf
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. (2560). ข้อมูลสถิติผู้ป่วยยาเสพติดปีงบประมาณ 2558–2560. สืบค้นจาก http://www.nccd.go.th
จุลจีรา จันทะมุงคุณ, และคณะ. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตร่วมกับกระบวน การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อป้องกันการเสพสารเสพติดของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลาย จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 18(3), 312–325.
สุพัตรา สุขาวห, และมานพ คณะโต. (2557). การพัฒนาต้นแบบความรู้ในการป้องกันการใช้สารเสพติดใน เยาวชนกลุ่มเสี่ยง. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2(3), 73–83.
สุกุมา แสงเดือนฉาย. (2553). ผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมร่วมกับแรงสนับสนุนทาง สังคมที่มีต่อความพร้อมที่จะป้องกันการติดซ้ำและพฤติกรรมการไม่ติดซ้ำของผู้ป่วยสุรา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
กษิติ เปลี่ยนสกุลพล, และคณะ. (2562). การป้องกันตนเองจากยาเสพติดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนบ้านโชกมวง ตำบลทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 7(2), 45–56.
Sobell,l.c.& Sobell,M.B.(1992) Timeline Follow Back : A technique for assessing self-reported alcohol consumption.In Litten,R.Z.,& Allen,J.P.(eds),Measuring Alcohol Consumption:Psychosocial and Biological Methods,41-72
Melnyk, B. M., & Fineout-Overholt, E. (2005). Evidence-based practice in nursing and healthcare: A guide to best practice. Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins.
Kendler, K. S. (2012). Genetic and familial environmental influences on the risks for drug abuse. Archives of General Psychiatry, 69(4), 345–351.
ธีรเดช ฉายอรุณ. (2555). เอกสารประกอบการบรรยายเรื่องการหาคุณภาพเครื่องมือวิจัยเชิงปริมาณ.สภาวิจัยแห่งชาติ.
บูชิตร โมฆรัตน์, และคณะ. (2560). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานเพื่อแก้ปัญหายาเสพติดในโรงเรียน มัธยมศึกษาเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย, 5(3), 85–98.
ปาณิศา หมวดเอียด, และคณะ. (2553). การวิเคราะห์อภิมานเกี่ยวกับโปรแกรมเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตใน การป้องกันการเสพยาเสพติด. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 40(3), 259–273.
พยอม ศรีกงพลี, และวริสรา ลุวีระ. (2558). ประสิทธิผลของโปรแกรมการป้องกันยาเสพติดสำหรับเยาวชน: การทบทวนวรรณกรรม. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 3(1), 15–26.
พระครูกิตติวราทร, และคณะ. (2562). การพัฒนารูปแบบวิธีการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในกลุ่ม เด็กและเยาวชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 19(3), 101–114.
ฟองคำ ดิลกสกุลชัย. (2551). การปฏิบัติการพยาบาลตามหลักฐานเชิงประจักษ์: หลักการและวิธีปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
สมิธ วุฒิ สวัสดิ์. (2552). การศึกษาสัมพันธภาพในครอบครัวของนักเรียนช่วงชั้นที่ 2 โรงเรียนปัญจทรัพย์ ดินแดน (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สุวนีย์ เกี่ยวกิ่งแก้ว. (2554). การพยาบาลจิตเวช (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุภาพร ชินสมพล, และคณะ. (2562). การพัฒนาโปรแกรมให้ความรู้เรื่องยาเสพติดของเยาวชนแกนนำ เครือข่ายป้องกันปัญหายาเสพติด. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ประจำปี 2562.
สถาบันวิจัยและประเมินเทคโนโลยีทางการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2556). เครื่องมือการประเมินคุณภาพแนวทางปฏิบัติสำหรับการวิจัยและประเมินผล (Appraisal of Guideline for Research & Evaluation II).
ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กรมสุขภาพจิต. (2559). สถิติการบำบัดรักษาระบบรายงาน บสต. สืบค้นเมื่อ 30 พฤษภาคม 2559 จาก http://www.nccd.go.th
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2559). ข้อมูลประชากร 2557. สืบค้นเมื่อ 30 พฤษภาคม 2559 จากhttp://www.pmnidat.go.th
The Colombo Plan. (2012). Treatment for substance use disorders – The continuumof care for addiction professionals. New York, NY: Author.
